POWRÓT NA STRONĘ
Gminy Byczyna
Elektroniczna
skrzynka podawcza
Statystyka odwiedzin:
Dzisiaj: 1885
W tym miesiącu: 204587
Wszystkich odwiedzin: 5606082

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna

Przedmiotem opracowania jest Prognoza oddziaływania na środowisko na potrzeby zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna. Potrzeba sporządzenia prognozy wynika z ustawy z 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2008r. Nr 199 poz.1227).

 

Do pobrania:

PDFPrognoza tekst.pdf

 

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
1
I. Informacje wstępne
1. Przedmiot opracowania
Przedmiotem opracowania jest Prognoza oddziaływania na środowisko na potrzeby zmiany
studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna. Potrzeba
sporządzenia prognozy wynika z ustawy z 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o
środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2008r. Nr 199 poz.1227).
Zgodnie z art.46 ww ustawy przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko
wymagają projekty min. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gminy.
W art.51 ustawy został określony zakres informacji jakie prognoza powinna zawierać, jakie
elementy powinna określać, analizować i oceniać a także przedstawiać rozwiązania mające na
celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na
środowisko.
Organ opracowujący projekt dokumentu zobowiązany jest art.53 uzgodnienia z właściwymi
organami zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania
na środowisko.
Realizując powyższy wymóg Burmistrz Byczyny wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska w Opolu pismem nr Bk.I-6720.1.2.2012 z dnia 29 lutego 2012r. roku oraz pismem
nr Bk -6720.1.1.2012 z dnia 29 lutego 2012r. do Państwowego Powiatowego Inspektora
Sanitarnego w Kluczborku ( przesłane do Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora
Sanitarnego w Opolu) o określenie zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w
prognozie oddziaływania na środowisko.
W odpowiedzi ww organy określiły zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych w
prognozie oddziaływania na środowisko następująco :
Prognoza powinna zawierać:
a) informacje o zawartości i głównych celach projektu studium oraz jego powiązaniach
z innymi dokumentami planistycznymi o znaczeniu lokalnym, regionalnym, krajowym,
wspólnotowym i międzynarodowym, lokalizacji obszarów objętych postanowieniami ww
projektu oraz obszarów na które oddziaływać będą postanowienia ww projektu,
b) informacje o metodach zastosowanych przy sporządzaniu prognozy,
c) propozycje dotyczące przewidywanych metod analizy skutków realizacji postanowień
projektu planu oraz częstotliwości jej przeprowadzania,
d) informacje o możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko,
e) streszczenie sporządzone w języku niespecjalistycznym.
Prognoza powinna określać, analizować i oceniać:
a) istniejący stan środowiska oraz potencjalne zmiany tego stanu w przypadku braku realizacji
projektowanego dokumentu, tj:
- istniejący sposób i stan zagospodarowania obszarów objętych postanowieniami projektu studium
oraz ich wpływ na :
- emisję zanieczyszczeń do powietrza
- emisje hałasu
- wody powierzchniowe i podziemne,
- gleby,
- kopaliny,
- emitowanie pól elektromagnetycznych
- ryzyko wystąpienia poważnych awarii,
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
2
b) prognozowany sposób i stan zagospodarowania obszarów objętych postanowieniami projektu
studium wraz z przedstawieniem tych informacji na załączniku mapowym oraz ich wpływ na:
- emisje zanieczyszczeń do powietrza,
- emisje hałasu,
- wody powierzchniowe i podziemne,
- gleby,
- kopaliny,
- emitowanie pól elektromagnetycznych,
- ryzyko wystąpienia poważnych awarii,
c) wykaz roślin, grzybów i zwierząt oraz siedlisk przyrodniczych, typów krajobrazu naturalnego i
elementów przyrody nieożywionej stwierdzonych na obszarach objętych projektem studium wraz
z ich krótka charakterystyką,
d) stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływanie,
- istniejący sposób i stan zagospodarowania obszarów, na które oddziaływać będą
postanowienia ww projektu wraz z przedstawieniem tych informacji na załączniku mapowym
oraz skutki ich wpływu na środowisko, a w szczególności na:
- jakość powietrza atmosferycznego
- hałas
- odpady
- gospodarkę wodno – ściekową
- gleby
e) przedstawienie rozwiązań eliminujących lub ograniczających negatywny wpływ znaczącego
oddziaływania postanowień projektu na środowisko,
f) wykaz gatunków roślin, grzybów i zwierząt oraz siedlisk przyrodniczych, typów krajobrazu
naturalnego i elementów przyrody nieożywionej stwierdzonych na obszarach na które
oddziaływać będą postanowienia ww projektu wraz z ich krótką charakterystyką,
g) istniejące problemy ochrony środowiska istotne z punktu widzenia realizacji projektowanego
dokumentu, w szczególności dotyczące obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy z
dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody,
- wykaz form przyrody występujących na obszarach, na które oddziaływać będą postanowienia
ww projektu wraz z postanowieniem tych informacji na załączniku mapowym,
- ocena stopnia zgodności postanowień projektu planu z:
- zapisami ustawy o ochronie przyrody w części dotyczącej zasad gospodarowania zasobami
przyrody i krajobrazu, w tym ochrona gatunkowa roślin , grzybów i zwierząt,
- z zapisami aktów prawa miejscowego ustanawiających ww formy ochrony przyrody
i określających zasady gospodarowania w ich granicach,
h) cele ochrony środowiska ustanowione na szczeblu międzynarodowym, wspólnotowym i
krajowym, istotne z punktu widzenia projektowanego dokumentu oraz sposoby, w jakich te cele i
inne problemy środowiska zostały uwzględnione podczas opracowania projektu studium
i) przewidywane znaczące oddziaływania, w tym oddziaływania bezpośrednie, pośrednie, wtórne,
skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe, stałe i chwilowe oraz
pozytywne i negatywne, na spójność sieci obszarów Natura 2000, a także na środowisko, a w
szczególności na:
- różnorodność biologiczną,
- ludzi,
- zwierzęta,
- rośliny
- wodę
- powietrze
- powierzchnie ziemi,
- krajobraz,
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
3
- klimat,
- zasoby naturalne
- spójność sieci obszarów Natura 2000 z uwzględnieniem zależności między tymi elementami
środowiska i między oddziaływaniami na te elementy.
j) w przypadku stwierdzenia negatywnego wpływu na środowisko lub spójność Natura 200
przedstawić:
- rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensacje przyrodniczą
negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być rezultatem realizacji projektu studium, a
w szczególności na spójność sieci obszarów Natura 2000,
- biorących pod uwagę cele i geograficzny zasięg dokumentu oraz spójność sieci obszarów Natura
2000 – rozwiązanie alternatywne do rozwiązań zawartych w projekcie studium wraz z
uzasadnieniem ich wyboru oraz opis metod dokonania oceny prowadzącej do tego wyboru albo
wyjaśnienie braku rozwiązań alternatywnych, w tym wskazania napotkanych trudności
wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy.
2. Wykorzystane materiały i dokumenty przy opracowaniu prognozy:
Przy opracowywaniu niniejszej dokumentacji wykorzystano następujące akty prawne
obowiązujące w trakcie sporządzania ww dokumentu:
- Ustawa z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na
środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.);
- Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity w Dz. U.
z 2008 roku Nr 25, poz. 150 z późn. zm);
- Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (tekst jednolity w Dz. U. z 2010 roku Nr
185, poz. 1243, wraz z późn. zm.);
- Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z roku 2009 roku Nr 151,
poz. 1220, z późn. zm);
- Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (tekst jednolity w Dz. U. z 9.02.2012,
poz.145);
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst
jednolity Dz. U. z dnia 12 czerwca 2012 roku , poz. 647 ze zm.);
- Ustawa z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004r.Nr
121, poz.1266 z późn. zm.);
- Ustawa z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze ( tekst jednolity Dz. U. z dnia
9 czerwca 2011r. Nr 163, poz.981);
- Ustawa z 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U.
Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.);
- Ustawa z dnia 28 września 1991r. o lasach ( tekst jednolity Dz. U. z 2011r.Nr 34, poz.170);
- Ustawa z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U.
z 2005 roku Nr 236, poz. 2008 ze zm. w Dz. U. Nr 152 poz. 897z 01.07.2011r.);
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r.Nr 19, poz. 115
z późn. zm.);
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 listopada 2002 roku w sprawie
szczegółowych warunków, jakim powinna odpowiadać prognoza oddziaływania na
środowisko dotycząca projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego
(Dz. U. Nr 197, poz. 1667);
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie określenia
rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010
roku Nr 13, poz. 1397);
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
4
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008r. w sprawie poziomów
niektórych substancji w powietrzu ( Dz. U z 2008r.Nr 47, poz.281);
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów
jakości gleby oraz standardów jakości ziemi ( Dz. U. z 2002r. Nr 165, poz.1359);
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010r.w sprawie siedlisk
przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także
kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary
Natura 2000( Dz. U. z 2010r., Nr 77 poz.510);
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia 2012 roku w sprawie ochrony
gatunkowej roślin (Dz. U. z 2012r., poz. 81);
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 roku w sprawie ochrony
gatunkowej zwierząt (Dz. U. Nr 237, poz. 1419);
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 roku w sprawie gatunków dziko
występujących grzybów objętych ochroną (Dz. U. z 2004r. Nr168, poz. 1765);
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r. Nr 120, poz. 826);
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu
odpadów ( Dz. U. z 2001r. Nr 112, poz.1206);
- Rozporządzenie Wojewody Opolskiego z dnia 8 maja 2006r. w sprawie obszarów
chronionego krajobrazu Nr 0151/P/16/2006 ( Dz. Urz. Woj. Op. z dnia 17 maja 2006r. Nr
33, poz.1133 z późn. zm.).
Podstawę merytoryczną opracowania stanowią materiały literaturowe (publikacje, wytyczne,
mapy itp.) wymienione poniżej:
- Projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla wyodrębnionych
obszarów i terenów położonych w obrębie gminy Byczyna,
- Plan zagospodarowania przestrzennego województwa opolskiego, Opole 2011;
- Strategia rozwoju województwa opolskiego na lata 2000 – 2015, Opole, 2011 ;
- Strategia rozwoju gminy Byczyna do 2015r.
- Program ochrony środowiska gminy Byczyna do 2015,
- Opracowanie ekofizjograficzne dla gminy Byczyna Finanse & Środowisko biuro doradztwa
i analiz Kosowce 7, 46 – 024 Dąbrówka Łubniańska autorzy mgr A.Trela, dr Krzysztof
Spałek, mgr inż. Maciej Michałowski ,
- Ochrona przyrody i krajobrazu w planowaniu przestrzennym wskazania, Warszawa 1994;
- Podstawy metodyczne sporządzania strategicznych ocen oddziaływania na środowisko dla
potrzeb planowania przestrzennego, Instytut Rozwoju Miast, Kraków, 2002;
- Mapa geologiczna Polski w skali 1: 200 000;
- Monitoring środowiska za lata 2006, 2007, 2010 stan środowiska w powiecie
kluczborskim. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Opolu, publikacje WIOŚ;
- Wykaz obiektów zabytkowych z rejestru wojewódzkiego konserwatora zabytków w Opolu;
- Gminny Program ochrony zabytków;
- Rejestr obiektów chronionych Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Przyrody;
- Kondracki J. Geografia fizyczna Polski. PWN, Warszawa 1978;
- Kondracki J. Geografia regionalna Polski PWN, Warszawa 2002;
- Richling A. Ostaszewska K. Geografia fizyczna Polski PWN, Warszawa 2005;
- Gumiński R., 1948: Próba wydzielenia dzielnic rolniczo-klimatycznych w Polsce. Przegląd
Meteorologiczny i Hydrograficzny;
- Szponar A. Fizjografia urbanistyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003;
- Kistowski „Metody sporządzania strategicznych ocen oddziaływania na środowisko
przyrodnicze” – Problemy ocen środowiskowych Nr 2/2003 ;
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
5
- „Akty prawa międzynarodowego regulujące problematykę dostępu di informacji i ocen
oddziaływania na środowisko” Ministerstwo Środowiska, mgr inż. Grażyna Hadjiraftis;
- Baza statystyczna GUS;
- Informacje dostępne na stronach internetowych, materiały literaturowe i własne.
3. Powiązania projektu z innymi dokumentami
Ustalenia projektu studium są powiązane bezpośrednio lub pośrednio z innymi dokumentami o
charakterze planistyczno – strategicznym opracowanych na szczeblach rządowych i
samorządowych.
Na potrzeby niniejszego dokumentu poddano analizie następujące opracowania, których ustalenia
odnoszące się do gminy Byczyna zostały wprowadzone:
= Strategia rozwoju województwa opolskiego na lata 2000 – 2015, Opole 2005,
= Plan Zagospodarowania przestrzennego województwa opolskiego 20…r.,
= Program Ochrony Środowiska Województwa Opolskiego na lata 2007-2010 z perspektywą
do roku 2014,
= Strategia Rozwoju Powiatu Kluczborskiego do roku
= Strategia rozwoju gminy Byczyna opracowana na lata 2000 - 2015
= Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Byczyna
wykonane przez unitek Nations Development Programme umbrelka Project Centrum
ONZ, Al. Niepodległości 186, 00 – 926 Warszawa 63 uchwalone w 1997 roku,
= Program ochrony środowiska i plan gospodarki odpadami dla gminy Byczyna,
= Opracowanie ekofizjograficzne gminy oprac. w 2011 roku.
Należy zaznaczyć, że dokumenty te mają charakter kompleksowy i odnoszą się do całego obszaru
gminy Byczyna a nawet do całego województwa opolskiego w przypadku gdy brak jest
odniesienia do gminy.
Z poszczególnych dokumentów przytoczono poniżej te cele strategiczne, które wydają się być
istotne punktu widzenia projektu zmienianego studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna.
3.1. Zgodność ze Strategią Rozwoju Województwa Opolskiego na lata 2000 – 2015
Zapisany w Strategii zbiór celów strategicznych, operacyjnych i kierunków działań zmierzać
będzie do realizacji podstawowych priorytetów rozwojowych, ukierunkowanych na wzmocnienie
konkurencyjności województwa opolskiego oraz do wyrównywania poziomu rozwoju społecznogospodarczego
w regionie opolskim.
Cele strategiczne i operacyjne istotne punktu widzenia niniejszego dokumentu to min :
I. Zapewnienie dogodnych warunków życia w regionie;
- tworzenie warunków dla zwiększenia zatrudnienia;
- korzystne warunki zamieszkania i rozwoju;
II. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury regionu;
- podniesienie standardu infrastruktury komunikacyjnej;
- pełna dostępność mediów technicznych;
III. Ochrona zasobów i jakości wód podziemnych oraz powierzchniowych;
IV. Ochrona powietrza i ochrona przed hałasem;
V. Systemowa gospodarka odpadami i ściekami;
VI. Aktywizacja gospodarcza regionu z zachowaniem zasady zrównoważonego rozwoju;
- rozwój sektora MŚP;
- rozwój sektora usług;
- wykorzystanie potencjału i pozycji znaczących przedsiębiorstw w gospodarce regionu
z zastosowaniem proekologicznych technologii;
- wzrost atrakcyjności inwestycyjnej regionu;
VII. Wielofunkcyjne, różnorodne oraz atrakcyjne dla inwestycji i zamieszkania obszary wiejskie;
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
6
VIII. Rozwój wielokulturowej tożsamości oraz międzynarodowej i krajowej współpracy
regionalnej.
Określone dla powyższych celów strategicznych cele operacyjne posiadać będą istotny wpływ na
ochronę zasobów przyrodniczych, poprawę jakości środowiska i podniesienie standardów
zamieszkania ludności również na terenie gminy Reńska Wieś.
3.2. Zgodność z Planem zagospodarowania przestrzennego województwa opolskiego
Głównym celem zagospodarowania przestrzennego województwa opolskiego jest tworzenie
struktury przestrzennej, która będzie pobudzała rozwój województwa, zapewniała
konkurencyjność w stosunku do otoczenia zewnętrznego i eliminowała niekorzystne różnice w
warunkach życia wewnątrz regionu.
Podstawową zasadą osiągnięcia celu w procesie rozwoju przestrzennego województwa jest
rozwój zrównoważony uwzględniający zarówno uwarunkowania przyrodnicze, jak i potrzeby
rozwoju gospodarczego.
Podstawową zasadą zagospodarowania przestrzennego województwa przyjętą w planie
zagospodarowania przestrzennego jest racjonalizacja przestrzeni i równoważenie rozwoju
uwzględniające niezbędną dynamizację rozwoju, tworzenie warunków wzrostu efektywności
gospodarowania i znacznej poprawy warunków życia mieszkańców.
Głównym celem strategicznym w zakresie ochrony i kształtowania środowiska na obszarze
województwa opolskiego jest kreowanie działań zapewniających realizację zrównoważonego
rozwoju społeczno – gospodarczego, warunkowanego cechami przestrzeni ekologicznej, dla
zapewnienia trwałych możliwości korzystania z jej zasobów przez obecne i przyszłe pokolenia.
Cele strategiczne i operacyjne w zakresie ochrony i kształtowania środowiska obejmują między
innymi:
- racjonalne użytkowanie zasobów wodnych i stopniowe ograniczanie ich dalszej degradacji;
- radykalną poprawę środowiskowych standardów zamieszkania;
- ochronę powierzchni ziemi przed dalszą degradacją i ubytkiem rolniczej przestrzeni
produkcyjnej;
- zapewnienie ciągłości przestrzennej i funkcjonalnej struktur przyrodniczych, jako warunek
budowy systemu przyrodniczego, sprzyjającego skutecznej ochronie typowych dla
województwa ekosystemów;
- utrzymanie stabilności procesów ekologicznych i bioróżnorodności jako warunek
zapewnienia trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, wzmocnienia naturalnej
odporności na procesy antropopresji i warunków odnawialnośći przyrody;
- zwiększenie i wzmocnienie potencjału biologicznego, bioróżnorodności i mozaikowatości
krajobrazu w celu podniesienia trwałości i skuteczności funkcjonowania procesów
ekologicznych, podnoszenia jego odporności na różnego rodzaju czynniki antropopresji;
- utrzymanie zdolności ekosystemów do odtwarzania zasobów przyrodniczych, ochrona
terenów o najwyższych walorach przyrodniczych, przeprowadzanie działań restytucyjnych,
renaturyzacyjnych i rekultywacyjnych;
- proekologiczną restrukturyzację i modernizację przemysłu;
- rozwój turystyki i rekreacji.
Celem strategicznym w zakresie gospodarki odpadami jest zbudowanie zintegrowanego,
optymalnego i bezpiecznego dla środowiska przyrodniczego systemu funkcjonalnego przy
maksymalnym wykorzystaniu wytwarzanych odpadów dla działalności gospodarczej.
W ramach celów operacyjnych w zakresie gospodarki odpadami studium ustala między innymi:
- zapewnienie wszystkim jednostkom osadniczym i podmiotom gospodarczym dostępu do
bezpiecznych składowisk;
- tworzenie systemów zapobiegania i ograniczania powstawania odpadów.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
7
W strukturze funkcjonalno-przestrzennej obszaru województwa opolskiego wyróżniają się w
oparciu o istniejące uwarunkowania środowiska przyrodniczego oraz zróżnicowany potencjał
gospodarczy i warunki rozwoju, trzy główne strefy, gdzie gmina Byczyna zaliczona została do
strefy o szczególnych predyspozycjach do rozwoju rolnictwa i przetwórstwa rolno –
spożywczego a także turystyki i rekreacji – obejmującej północne obszary województwa o
najwyższej wartości rolniczej przestrzeni produkcyjnej. W obrębie strefy znajdują się tereny o
bardzo korzystnych warunkach przyrodniczo-glebowych, będące podstawą dla intensywnej
produkcji rolnej i opartego na niej przetwórstwa rolno-spożywczego, a także obszary o znacznych
walorach wypoczynkowych i turystycznych ….
W strukturze hierarchiczno-funkcjonalnej sieci osadniczej województwa opolskiego wyróżnia się
cztery poziomy ośrodków, przyjmując jako podstawowe kryterium funkcję obsługi. Gmina
Byczyna zaliczona została do III poziomu – ośrodki obsługi lokalnej
W zakresie komunikacji i transportu studium zakłada:
- modernizację drogi krajowej nr 11 poprzez budowę nowej trasy drogi i obejście miejscowości
na trasie jej przebiegu,
- modernizacja drogi wojewódzkiej nr 487 relacji Byczyna – Olesno,
- modernizacja dróg powiatowych i gminnych sukcesywnie do potrzeb ,
- modernizacja linii kolejowej nr 272 Kluczbork - Kostów.
Główne cele polityki przestrzennej w zakresie gospodarki wodno – ściekowej i zasobów wód
powierzchniowych to:
- zapewnienie wody dobrej jakości dla zaopatrzenia ludności miast i wsi oraz przemysłu;
- zachowanie dla przyszłych pokoleń rezerw wody o wysokich parametrach jakościowych;
- przywrócenie wartości użytkowych wodom zdegradowanym;
- ochrona zasobów wód powierzchniowych przed zanieczyszczeniem.
Głównym celem strategicznym z zakresu energetyki i telekomunikacji jest rozbudowa
i modernizacja infrastruktury technicznej oraz istniejącego potencjału gospodarczego.
Realizacja tego celu polegać będzie na zapewnieniu między innymi:
- pełnej dostępności mediów technicznych, poprzez modernizację i rozbudowę sieci
energetycznych, gazowych i ciepłowniczych, która stworzy warunki dla aktywizacji
gospodarczej całego regionu;
- systematycznej poprawy stanu środowiska przyrodniczego, poprzez rozszerzenie na obszar
całego województwa programu likwidacji niskiej emisji, a także szersze wykorzystanie
czystych odnawialnych źródeł energii
- obszar gminy Byczyna przewidziany jest w części do lokalizacji farm elektrowni
wiatrowych ( wyłączenie obszarów cennych przyrodniczo) .
3.3.Zgodność ze Strategią Rozwoju Gminy do 2015r.
Wizja rozwoju gminy: Samorządna Gmina ośrodkiem nowoczesnego rolnictwa, usług i turystyki.
Równocześnie ustalony został priorytet działań gminy i jej rozwoju, którymi jest dążenie do
zwiększenia atrakcyjności gospodarczej gminy Byczyna oraz poprawy jakości życia mieszkańców.
Cele strategiczne i operacyjne istotne punktu widzenia niniejszego dokumentu to między innymi:
I. Poprawa warunków życia mieszkańców w gminie;
- rozwój budownictwa mieszkaniowego;
- rozwój rekreacji i wypoczynku mieszkańców gminy;
- pozyskiwanie inwestorów celem tworzenia nowych miejsc pracy;
II. Rozwój infrastruktury technicznej, przemysłu i usług (rozbudowa infrastruktury technicznej
umożliwiającej rozwój przemysłu i usług i na wsi);
- budowa i rozbudowa sieci wodociągowej, kanalizacyjnej oraz gazowej;
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
8
- dbałość o stan środowiska naturalnego – ochrona wód, gruntu, powietrza
i ochrona przed zanieczyszczeniami i hałasem;
- tworzenie sprzyjających warunków dla rozwoju przedsiębiorczości, nowoczesnej
gospodarki;
- rozwój sektora usług;
- podniesienie standardu infrastruktury komunikacyjnej.
3.4. Zgodność z Programem Ochrony Środowiska dla gminy Byczyna
Program ochrony środowiska należy do dokumentów o charakterze strategicznym, stanowiącym
rozwinięcie misji, priorytetów i celów rozwojowych zawartych w „Strategii rozwoju gminy
Byczyna” oraz „ Planie rozwoju lokalnego” w aspekcie ochrony środowiska i kształtowania
przyrodniczych podstaw rozwoju. Za nadrzędny cel Programu ochrony środowiska gminy
Byczyna uznaje się: „Rozwój społeczno – gospodarczy i zaspokajanie potrzeb mieszkańców gminy
w harmonii z wymogami ochrony środowiska”.
3.4.1. Ochrona przyrody i krajobrazu oraz wykorzystanie lasów.
Strategicznymi celami przyrodniczymi dla gminy Byczyna są między innymi:
- prowadzenie zrównoważonej działalności gospodarczej i rozwoju osadnictwa,
zapewniającego zachowanie, ochronę i wzbogacanie różnorodności biologicznej i
krajobrazowej;
3.4.2. Ochrona wód powierzchniowych i podziemnych oraz ochrona przed powodzią.
Jako strategiczny cel środowiskowy dla gminy Byczyna uznaje się: Ochronę, racjonalne
gospodarowanie zasobami wodnymi dla zapewnienia dobrego stanu wód powierzchniowych
i podziemnych dla potrzeb użytkowych, podniesienie standardu wyposażenia w infrastrukturę
wodno – kanalizacyjną oraz zwiększenie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego mieszkańców.
Realizacja celu strategicznego prowadzona będzie między innymi poprzez:
- ochronę, racjonalne wykorzystanie oraz kształtowanie zasobów wód;
- poprawę jakości wód podziemnych i powierzchniowych;
- gospodarkę ściekową;
- zapewnienie odpowiedniej jakości i ilości wody pitnej;
3.4.3 Ochrona powietrza, przeciwdziałanie zmianom klimatu i wykorzystanie energii
odnawialnej.
Jako strategiczny cel środowiskowy dla gminy Byczyna uznaje się: Dobra jakość powietrza
atmosferycznego elementem trwałej poprawy standardu życia mieszkańców.
3.4.4. Ochrona przed hałasem.
Podstawowym celem strategicznym programu gminy Byczyna w zakresie ochrony przed hałasem
jest: Zmniejszenie powierzchni obszarów i liczby mieszkańców objętych zasięgiem szkodliwego
oddziaływania hałasu komunikacyjnego i przemysłowego na zdrowie
3.4.5. Planowanie przestrzenne.
Za najważniejszy cel strategiczny w zakresie planowania przestrzennego na terenie gminy w
okresie długo i krótkookresowym uznaje się: Stworzenie trwałych podstaw dla harmonizacji
rozwoju gospodarczego i społecznego z uwarunkowaniami otaczającego środowiska.
3.5. Zgodność z opracowaniem ekofizjograficznym
W opracowaniu ekofizjograficznym opisano uwarunkowania przyrodnicze i poza przyrodnicze
decydujące o obecnej strukturze funkcjonalno – przestrzennej gminy Byczyna, ze szczególnym
uwzględnieniem dokonanych zmian wywołanych działalnością człowieka i postępującą
antropogenizacją lokalnego środowiska. Autorzy opracowania opisali poszczególne komponenty
środowiska przyrodniczego wraz z wszystkimi elementami mającymi wpływ na obecny charakter
i przekształcenia siedlisk przyrodniczych i rzeźby terenu gminy. W szczególności wskazują na
zmiany jakie zaszły w sieci hydrograficznej na terenie gminy między innymi doliny rzek Prosny i
Pratwy które zostały na obszarze gminy przekształcone, w części pozbawione drożności i
naturalnych procesów hydrologicznych.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
9
Dla ochrony i odtworzenia siedlisk przyrodniczych typowych dla terenu opracowania autorzy
opracowania wskazują szereg działań mających przyczynić się do poprawy obecnego stanu
i zabezpieczenia lokalnego środowiska przyrodniczego przed dalszą degradacją wynikającą w
dużej mierze z postępującej urbanizacji.
W szczególności przez zainwestowaniem i zabudową techniczną powinny być chronione gleby
najwyższych klas bonitacyjnych oraz gleby organiczne zalegające w obniżeniach dolinnych.
Zabudowa nie powinna wkraczać w obniżenia dolinne rzek, zwłaszcza, że ze strony rzek istnieje
realne zagrożenie powodziowe.
Zabudowa kiedy zbliża się bezpośrednio do cennych gleb czy wartościowych siedlisk
przyrodniczych jest zagrożeniem dla środowiska.
Opracowanie wskazuje również uwarunkowania ekofizjograficzne, wyróżniając dwie
podstawowe strategie rozwoju terenów wiejskich:
- rehabilitacyjną mającą na celu przywrócenie stanu środowiska poprzez wskazanie
odpowiedniego użytkowania terenu,
- prewencyjną (bierną i czynną) mającą na celu rozwój terenu ze wskazaniem odpowiedniego
użytkowania z uwzględnieniem zachowania i wykorzystania uwarunkowań
ekofizjograficznych.
Na terenie gminy zostały wydzielone obszary, na których użytkowanie i zagospodarowanie
powinno być podporządkowane potrzebom zapewnienia prawidłowego funkcjonowania
środowiska i zachowania różnorodności biologicznej (w szczególności obszary dolin rzecznych,
zadrzewienia, parki wiejskie, zieleńce – funkcje przyrodnicza, leśna, rekreacyjna). Oprócz tych
najmniej zmienionych obszarów, gdzie funkcje przyrodnicze mają priorytet, wydzielono obszary
pełniące funkcje mieszkaniowe, rolnicze, komunikacyjne. Ponadto na terenie gminy wydzielono
obszary najbardziej przekształcone, zainwestowane – pełniące funkcje produkcyjno - usługowe,
usługowe, obsługi komunalnej gminy. Dla każdej z tych funkcji opracowanie ekofizjograficzne
wyznaczyło działania mające na celu poprawę i zachowanie obecnego stanu oraz działania mające
charakter zapobiegawczy, chroniący tereny gminy przed degradacją.
Założenia planowanych kierunków rozwoju przestrzennego gminy i sposobów planowanego
zagospodarowania są zgodne z uwarunkowaniami ekofizjograficznymi .
Zgodność zapisów projektowanego planu z dokumentami planistycznymi wyższego rzędu oraz
uwzględnianie zasad zrównoważonego rozwoju i zasad wynikających z ochrony środowiska nie
powinny zagrozić środowisku przyrodniczemu i społecznemu gminy, tym bardziej, że
uwzględniają możliwości jej gospodarczego rozwoju. Wprowadzone funkcje zarówno pod
względem ich rodzaju, intensywności i lokalizacji w układzie przyrodniczym są w większości
zgodne z uwarunkowaniami środowiskowymi i nie zagrażają lokalnym (zubożonym)
ekosystemom gminy.
4. Metody zastosowane przy sporządzaniu prognozy
Niniejszą prognozę sporządzono w oparciu o wytyczne określone w ustawie z dnia 3 października
2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w
ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227) z
uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia autorów.
Podstawą informacyjną, źródłowymi materiałami tekstowymi i graficznymi dla strategicznej
oceny oddziaływania na środowisko był przede wszystkim projekt studium oraz opracowanie
ekofizjograficzne sporządzone na potrzeby studium ale także inne dokumenty wykonane przez
gminę, których ustalenia mają znaczenie dla przyjętego rozwoju gminy. Opracowanie
ekofizjograficzne jest opracowaniem subiektywnym w ocenie niektórych komponentów
środowiska jak np. w ocenie walorów krajobrazowych, nie podlega weryfikacji i jego ustalenie
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
10
nie zawsze są zgodne ze stanem faktycznym. Niemniej stanowi materiał wyjściowy przy analizie
uwarunkowań rozwoju przestrzeni gminy.
Prognoza została sporządzona w celu identyfikacji i wstępnej oceny wpływu projektowanych
rozwiązań przestrzennych na środowisko przyrodnicze i warunki życia mieszkańców gminy.
Treść prognozy składa się z trzech części:
I. część - omawia rozwiązanie planistyczne przyjęte w Studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego oraz jego powiązania z innymi dokumentami,
II. część – określa stan istniejący środowiska, z uwzględnieniem szczególnych uwarunkowań
fizjograficznych obszaru objętego Studium,
III. część – ustala potencjalne oddziaływanie na środowisko projektowanego zagospodarowania
obszaru gminy oraz określa możliwości łagodzenia ujemnego wpływu.
Metodyka przyjęta w niniejszym opracowaniu obejmuje w głównej mierze metody opisowe oraz
analizę różnych dokumentów planistycznych, dokumentów opisujących środowisko przyrodnicze
i kulturowe gminy Byczyna, oraz metody oszacowania wpływu ustaleń projektu studium i
docelowego przeznaczenia terenów na poszczególne elementy środowiska przyrodniczego i
społecznego. Przy sporządzaniu niniejszej dokumentacji korzystano z różnych publikacji i
materiałów źródłowych – zarówno przepisów prawnych, opracowań i dokumentacji (między
innymi waloryzacji przyrodniczej, opracowania ekofizjograficznego, programu ochrony
środowiska, bazy internetowej gminy Byczyna ) oraz doświadczeń wcześniejszych autorów w
pracach nad gospodarką przestrzenną.
Nadrzędnym celem sporządzenia prognozy jest zapewnienie, iż zagadnienia ochrony środowiska i
rozwoju zrównoważonego zostały uwzględnione przy opracowaniu projektowanego dokumentu
tj. Studium.
Etap prognozy stanowi podstawę do formułowania wniosków dotyczących działań
zapobiegawczych – działań, które uwzględnione w treści projektu dokumentu strategicznego
pozwolą zminimalizować negatywne oddziaływania na środowisko i jednocześnie same nie będą
powodem negatywnych oddziaływań.
Dokumentacja prognozy oddziaływania na środowisko adresowana jest przede wszystkim do
opinii społecznej i władz lokalnych.
W prognozie omówiono tylko te elementy , które są istotne dla powstającego dokumentu jakim
jest studium ze szczególnym zwróceniem uwagi na te elementy dokumentu strategicznego, które
uwzględniają zasady zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska.
4.1. Trudności wynikające z niedostatków techniki i wiedzy .
Prognoza oddziaływania na środowisko dla dokumentu jakim jest Studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego, z braku określenia jednoznacznych zamierzeń
inwestycyjnych zwłaszcza na terenach planowanej działalności gospodarczej ma charakter
subiektywny. Na subiektywność oceny wpływa też fakt, że jeden kierunek rozwoju może
generować zarówno korzystne skutki środowiskowe jak i oddziaływania niekorzystne
o różnej sile tych oddziaływań.
Gmina Byczyna nie posiada opracowań specjalistycznych, nie była dotychczas objęta
długofalowym monitoringiem środowiskowym , co w znacznym stopniu utrudnia prognozowanie
wpływu planowanych kierunków rozwoju przestrzennego na środowisko przyrodnicze i zdrowie
ludzi.
W związku z zamiarem lokalizacji farm wiatrowych na obszarze gminy zostały poczynione przez
inwestora wstępne badania obejmujące monitoringi odnośnie prędkości wiatru poprzez lokalizacje
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
11
masztu pomiarowego wiatru a także monitoring ornitologiczny i chiropterologiczny. Badania te
wzbogacą wiedzę o środowisku gminy i będą mogły być również wykorzystane przy innych
opracowaniach planistycznych.
5. Cele ochrony środowiska ustanowione na:
szczeblu międzynarodowym, wspólnotowym i krajowym, istotne z punktu
widzenia projektowanego dokumentu, oraz sposoby, w jakich te cele i inne
problemy środowiska zostały uwzględnione podczas opracowania dokumentu
Podstawy prawne do przeprowadzenia postępowania w sprawie tzw. strategicznych ocen
oddziaływania na środowisko zostały precyzyjnie określone w prawodawstwie Unii Europejskiej,
jak i w prawie polskim. Uwarunkowania prawne projektowanego dokumentu dotyczące celów i
zasad ochrony środowiska wynikają z zapisów ustawy Prawo ochrony środowiska, ustaw
pokrewnych, rozporządzeń oraz dyrektyw.
Obecnie polskie przepisy prawne pozostają w zasadniczej zgodności z postanowieniami unijnej
Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE z dnia 27 czerwca 2001 roku w
sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz. Urz. WE L 197 z
21.07.2001), tzw. Dyrektywa SEA. Polskie prawo uwzględnia również przepisy dyrektyw
dotyczących sieci obszarów NATURA 2000, tj. dyrektywy Rady 79/409/EWG
z dnia 2 kwietnia 1979 roku w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. WE L 103
z 25.04.1979 z późn. zm.) tzw. Dyrektywa Ptasia oraz dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21
maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz.
WE L 206 z 22.07.1992, z późn. zm.) tzw. Dyrektywa Siedliskowa.
Ustawa Prawo ochrony środowiska oraz ustawa z dnia 3 października 2008 roku
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko dokonuje w zakresie swojej regulacji
wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:
- dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 roku w sprawie oceny skutków
wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne
(Dz. Urz. WE L 175 z 05.07.198 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne) oraz
dyrektywy Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 roku zmieniająca dyrektywę 85/337/EWG
w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i
prywatne na środowisko naturalne;
- dyrektywy wodnej ( Dz. U. UE L z 2000r. Nr 327, poz.1.) Dyrektywa 2000/60/We
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000r. ustanawiająca ramy
wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej,
- dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/4/WE z dnia 28 stycznia 2003 roku w
sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej
dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz. Urz. WE L 41 z 14.02.2003; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne);
- dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE z dnia 26 maja 2003 roku
przewidującej udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów
i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającej w odniesieniu do udziału
społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG
i 96/61/WE (Dz. Urz. UE L 156 z 25.06.2003; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne);
- dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE z dnia 27 czerwca 2001 roku w
sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz. Urz. WE L 197
z 21.07.2001, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne);
- dyrektywy 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007r. w
sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim. Dyrektywa weszła w życie 26
listopada 2007r., a jej głównym celem jest ustanowienie ram dla oceny ryzyka
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
12
powodziowego i zarządzania nim, w celu ograniczenia negatywnych konsekwencji dla
zdrowia ludzkiego, środowiska , dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej,
związanych z podwoziami na terytorium Wspólnoty;
- dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/1/WE z dnia 15 stycznia 2008 roku
dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz. Urz. UE L
24 z 29.01.2008).
Ponadto polskie prawodawstwo uwzględnia ustalenia:
- dyrektywy 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 roku w
sprawie odpowiedzialności za zapobieganie i naprawę szkód w środowisku (Dz. U. WE L
143/56 z 30.04.2004);
- dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/1/WE z dnia 15 stycznia 2008 roku
dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz. Urz. UE L
24 z 29.01.2008);
- dyrektywy Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 roku w sprawie odpadów (Dz. Urz. WE
L 194 z 25.07.1975, L 78 z 26.03.1991 i L 377 z 23.12.1991);
- dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/49/WE z dnia 25 czerwca 2002 roku
odnoszącej się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku (Dz. Urz. WE L 189
z 18.07.2002).
Wymieniono powyżej tylko niektóre z Dyrektyw obowiązujących w polskim prawodawstwie,
najistotniejszych z punktu widzenia sporządzanego dokumentu.
Ponadto Polska od szeregu lat aktywnie uczestniczy na forum międzynarodowym w pracach
organizacji, instytucji i konwencji, które mają na celu rozwiązanie globalnych i regionalnych
problemów ochrony środowiska oraz trwałego i zrównoważonego rozwoju. Jedną z form tej
działalności jest przyjmowanie i realizacja zobowiązań określonych w międzynarodowych
porozumieniach i konwencjach.
Polska jest obecnie stroną następujących konwencji i protokołów z dziedziny ochrony środowiska
(istotnych z punktu widzenia niniejszej prognozy):
- Konwencja o ochronie dzikiej fauny i flory europejskiej oraz ich siedlisk naturalnych
(Konwencja Berneńska z 19 .09. 1979 r.);
- Konwencja o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt (Konwencja Bońska
z 23.06.1979 roku);
- Konwencja o różnorodności biologicznej z Nairobi z 22. 05. 1992 r.;
- Konwencja w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości
(Konwencja Genewska z 13 .11.1979 r.);
- Konwencja w sprawie ochrony warstwy ozonowej (Konwencja Wiedeńska z 22.03.1985 r.;
- Konwencja o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów
niebezpiecznych z 22 .03.1989 r. (Konwencja Bazylejska);
- Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UN FCCC)
z 5 06. 1992 r.;
- Konwencja o ochronie i użytkowaniu cieków transgranicznych i jezior międzynarodowych
z dnia 17 03. 1992 r.;
- Konwencja o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym
(Konwencja z Espoo z 25 02. 1991 r.);
- Konwencja EKG ONZ w sprawie społecznego dostępu do informacji, podejmowania
decyzji i sądownictwa w ochronie środowiska (Konwencja z Aarhus z czerwca 1998 r.).
Poszczególne dyrektywy, międzynarodowe akty prawne zostały wdrożone do polskiego
prawodawstwa i tym samym znalazły swoje odzwierciedlenie w projektowanym dokumencie.
Projekt analizowanego dokumentu uwzględnia wytyczne i cele ochrony środowiska przyjęte w
wyżej wymienionych dyrektywach i konwencjach, poprzez zamieszczenie zapisów dotyczących
różnych aspektów środowiska, zwłaszcza w zakresie jego ochrony. Uzyskano w ten sposób
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
13
wysoką zgodność z dokumentami planistycznymi różnego szczebla, co pozwala wnioskować, że
związane z nimi cele będą osiągane również przez ustalenia funkcjonalne wynikające z projektu
Studium. Zostało utrzymane założenie strategiczne dokumentów wszystkich poziomów, że celem
generalnym rozwoju jest rozwój zrównoważony, przez który należy rozumieć zrównoważony
udział wszystkich istotnych czynników ekologicznych, gospodarczych i społecznych.
Polityka wspólnotowa
Podstawowym dokumentem określającym cele ochrony środowiska na szczeblu Unii Europejskiej
jest VI Wspólnotowy Program Działań w zakresie Środowiska Naturalnego.
W ramach tego programu wyznaczono 4 podstawowe cele – obszary priorytetowe dla polityki
Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony środowiska. Są to:
= przyroda i bioróżnorodność biologiczna
= środowisko i zdrowie
= zmiany klimatu
= zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi i odpadami.
W programie ustalono, że działania w zakresie wyznaczonych 4 priorytetów powinny być
realizowane przy zastosowaniu następujących instrumentów ochrony środowiska:
- zintegrowania problematyki ochrony środowiska z politykami w innych zakresach
- lepszego powiązania ochrony środowiska z instrumentami gospodarki rynkowej
- wspieranie społeczeństwa w zmianie podejścia do ochrony środowiska
- uwzględnienia ochrony środowiska w gospodarce gruntami i decyzjach menażerskich
- poprawy stosowania istniejących przepisów prawnych
System prawny Unii Europejskiej w całej rozciągłości uwzględnia wyznaczone priorytety polityki
Unii Europejskiej w zakresie ochrony środowiska. Największy wpływ na ochronę środowiska ,
funkcjonowanie podmiotów gospodarczych, samorządów będzie miała implementacja zapisów
dyrektyw UE odnoszących się do:
- standardów emisji SO2, NOX, pyłów zawieszonych i dopuszczalnych emisji tych substancji
przez instalacje przemysłowe, energetyczne oraz transport,
- zanieczyszczeń emitowanych przez silniki samochodów, pociągów, samolotów,
- jakości wody pitnej,
- redukcji zanieczyszczeń wód powierzchniowych przez nawozy i pestycydy,
- ochrony zasobów wodnych i ekosystemów od wody zależnych,
- oczyszczania i odprowadzania ścieków,
- instalacji do przerobu i utylizacji odpadów,
- gospodarowania odpadami przemysłowymi,
- użytkowania i składania odpadów niebezpiecznych i toksycznych,
- opakowań i gospodarki odpadami opakowaniowymi,
- ograniczenia różnych rodzajów hałasu,
- zintegrowania zapobiegania i kontroli zanieczyszczeń oraz zarządzania ryzykiem
ekologicznym,
- ochrony przyrody, w tym powstrzymania utraty bioróżnorodnośći biologicznej, m.in.
utworzenia europejskiej sieci obszarów Natura 2000.
Podstawy prawne do przeprowadzenia postępowania w sprawie tzw. strategicznych ocen
oddziaływania na środowisko zostały precyzyjnie określone w prawodawstwie Unii Europejskiej ,
jak i w prawie polskim.
Uwarunkowania prawne projektowanego dokumentu dotyczące celów i zasad ochrony
środowiska wynikają z zapisów ustawy Prawo ochrony środowisko, ustaw pokrewnych,
rozporządzeń oraz dyrektyw.
Obecnie polskie przepisy prawne pozostają w zasadniczej zgodności z postanowieniami unijnej
Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady .
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
14
Dokumenty krajowe
Polityka Ekologiczna Państwa na lata 2009 – 2012 z perspektywą do roku 2016 obejmuje m.in.:
- zachowanie bogatej różnorodności biologicznej polskiej przyrody na różnych poziomach
organizacji; na poziomie wewnątrzgatunkowym ( ekosystemowym), wraz z uniemożliwieniem
zrównoważonego rozwoju gospodarczego kraju, który w sposób niekonfliktowy współistnieje z
różnorodnością biologiczną,
- racjonalne użytkowanie zasobów leśnych przez kształtowanie ich właściwej struktury
gatunkowej i wiekowej z zachowaniem bogactwa biologicznego,
- racjonalizacja gospodarowania zasobami wód powierzchniowych i podziemnych w taki sposób,
aby uchronić gospodarkę narodową od deficytów wody i zabezpieczyć przed skutkami powodzi
oraz zwiększenie samofinansowania gospodarki wodnej,
- przeciwdziałanie degradacji terenów rolnych , łąkowych i wodno – błotnych przez czynniki
antropogenne,
- zwiększenie skali rekultywacji gleb zdegradowanych i zdewastowanych, przywracając im
funkcje przyrodniczą, rekreacyjną lub rolniczą,
- racjonalizacja zaopatrzenia ludności oraz sektorów gospodarczych w kopaliny i wodę z zasobów
podziemnych oraz otoczenia ich ochroną przed ilościową i jakościową degradacją,
- utrzymanie lub osiąganie dobrego stanu wszystkich wód, w tym również zachowanie i
przywracanie ciągłości ekologicznych cieków,
- dokonanie wiarygodnej oceny narażania społeczeństwa na ponadnormatywny hałas i
promieniowanie elektromagnetyczne oraz podjęcie kroków do zmniejszenia tego zagrożenia tam,
gdzie jest ono największe,
Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych
Dyrektywa 91/271/EWG z 21 maja 1991r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych
nałożyła na państwa członkowskie Unii Europejskiej obowiązek m.in. wyposażenia aglomeracji
powyżej 2000RLM w zbiorcze systemy kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków oraz
odprowadzania do wód ścieków komunalnych odpowiednio oczyszczonych z substancji
biologicznie rozkładalnych. W celu wypełnienia tych zobowiązań w Polsce został opracowany
Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych ( KPOŚK), który stanowi wykaz
aglomeracji powyżej 2000RLM oraz wykaz niezbędnych przedsięwzięć w zakresie budowy i
modernizacji urządzeń kanalizacyjnych.
Program obejmuje następujące działania inwestycyjne:
- budowę i modernizacje zbiorczych sieci kanalizacyjnych, budowę nowych oraz modernizacje i
rozbudowę istniejących oczyszczalni ścieków.
W najnowszym projekcie aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych
znalazło się 1606 aglomeracji. Inwestycje , które znalazły się w wykazie będą traktowano
priorytetowo przez instytucje finansujące. Całkowity koszt przedsięwzięć uwzględnionych w
KPOŚK w latach 2005 – 2015 szacuje się na ponad 42 mld. zł. W tym czasie ma powstać ok.37
tys. km sieci kanalizacyjnej oraz zostanie zmodernizowanych lub wybudowanych ponad 1,7 tys.
szt. oczyszczalni ścieków. Projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy
Byczyna uwzględnia zadania z zakresu budowy kanalizacji sanitarnej.
Dokumenty regionalne
Najważniejszym dokumentem, z jakim powinien być spójny projekt zmiany Studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna jest Plan
Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Opolskiego.
Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Opolskiego został przyjęty uchwałą Nr
XLVIII/505/2010 Sejmiku Województwa Opolskiego w dniu 28 września 2010r.
( Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2010r.nr 132, poz.1509).
Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Opolskiego jest podstawowym
narzędziem prowadzenia polityki przestrzennej na poziomie regionu, rozumianej jako celowe
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
15
oddziaływanie władz województwa na rozmieszczenie funkcji i przestrzenne zróżnicowanie
dynamiki rozwoju oraz określającym kierunki zagospodarowania przestrzennego w tym:
- wymagań w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego i ochrony dóbr kultury, z
uwzględnieniem obszarów podlegających szczególnej ochronie.
Jako główne zasady zagospodarowania przestrzennego w zakresie ochrony środowiska przyjęto:
- zachowanie spójności i integralności przestrzeni ekologicznej województwa i terenów
zewnętrznych,
- ochronę i rozbudowę obszarów zasobowych o wysokich walorach przyrodniczo
krajobrazowych i użytkowych,
- wzmacnianie lub przywracanie odporności i zdolności regeneracyjnych ekosystemów
wrażliwych na antropopresje,
- dostosowanie zagospodarowania terenu do naturalnych uwarunkowań przyrodniczych i
środowiskowych,
- ochronę i oszczędną gospodarkę zasobami naturalnymi,
- rewitalizacje i renaturyzacje obszarów przekształconych,
- zapewnienie wymaganych standardów jakości środowiska i przeciwdziałania konfliktom
przyrodniczo – przestrzennym,
- ochronę przestrzeni i krajobrazu, przeciwdziałanie rozpraszaniu zabudowy na terenach
otwartych, cennych dla ochrony struktury ekologicznej i fizjonomii krajobrazu.
Wnioski z planu województwa do studium gminy Byczyna;
= w zakresie ochrony i wykorzystania zasobów środowiska przyrodniczego:
- położenie północno – zachodniej części gminy na terenie projektowanego OCHK rzeki Pratwa;
- położenie północnej części gminy na terenie projektowanego OCHK ,, Dolina Prosny”;
- położenie południowo – zachodniej części gminy na terenie projektowanego OCHK,, Dolina
Wołczyńskiej Strugi”;
- lokalizację projektowanego rezerwatu przyrody,, Kania”;
- występowanie złóż surowców ilastych dla ceramiki budowlanej,, Nasale”, ,,Gołkowice”, ,,
Pszczonki” oraz złóż piasków ze żwirem ,, Byczyna”, ,,Roszkowice”, ,,Jakubowice”, ,,
Jakubowice -1”;
= w zakresie ochrony przeciwpowodziowej:
- występowanie obszaru bezpośredniego zagrożenia powodzią rzeki Prosny o p=1%;
- położenie terenów w dolinie rzeki Prosny i Pratwy;
- położenie w obszarze zalewu podczas powodzi w 1997r.;
- projektowane ustanowienie obszaru ochronnego zlewni wód powierzchniowych rzeki Prosny;
- lokalizacje zbiornika małej retencji ,, Brzózki” na rzece Pratwa;
- planowana lokalizacja zbiorników małej retencji ,, Posada – Gola”, i ,, Piaski – Gola „ ( Gola
Wójcice ) na rzece Prosna;
= w zakresie gospodarki wodnej:
- położenie w obszarze głównego zbiornika wód podziemnych GZWP 311 ( Zbiornik rzeki
Prosna) wymagającego najwyższej ochrony zasobów wodnych;
- położenie w obszarze czwartorzędowych kopalnych struktur wodonośnych ,, Dolina Kopalna
Prosny”;
= w zakresie energetyki wiatrowej:
- położenie części gminy poza obszarem predestynowanym do lokalizacji elektrowni wiatrowych.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
16
6. Informacja o zawartości oraz o głównych celach projektowanego dokumentu
6.1. Główne cele projektowanego dokumentu
Zmiana Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna
ma na celu przede wszystkim :
= doprowadzenie do zgodności między dokumentami miejscowymi tj. sporządzanymi planami
miejscowymi zagospodarowania przestrzennego i ich zmianami,
= dostosowanie zapisów studium do obowiązujących wymogów w tym zakresie, a także
= uwzględnienie zamierzeń inwestycyjnych samorządu gminy oraz wniosków osób fizycznych.
= kształtowanie ładu przestrzennego gminy na zasadach zrównoważonego rozwoju.
Obszar gminy Byczyna objęty był sporządzonym Studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego, a także planami miejscowymi zagospodarowania
przestrzennego obejmującymi fragmenty wsi w oparciu o przepisy nieobowiązującej ustawy o
zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994roku.
Ustawa z 7 lipca 1994 roku zobowiązywała do niesprzeczności z rozwojem przestrzennym a nie
do zgodności, co spowodowało, że część terenów planowanej zabudowy nie była uwzględniona
w studium. Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
wprowadziła nowe regulacje w tym zakresie.
Jedynym planem miejscowym sporządzonym w oparciu o przepisy obowiązującej ustawy z
dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , zgodnym z
obowiązującym studium i przeprowadzoną oceną oddziaływania ustaleń planu na środowisko jest
obszar miasta Byczyny obejmujący jego strefę ochrony konserwatorskiej.
Dla uporządkowania dokumentów i przyjęcia określonych kierunków w zakresie zabudowy
i zagospodarowania terenów niezbędnym było sporządzenie zmiany studium w pełnym zakresie
to jest nowej jego edycji.
Aktualizacja Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wymagała:
* zmian w części tekstowej polegających na jego zredagowaniu zgodnie z wymogami ustawy z
dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia
Ministra Infrastruktury z dnia 28 .04. 2004r. w sprawie wymaganego zakresu projektu studium ;
* zaktualizowania uwarunkowań rozwoju gminy i ich uwzględnienie w określeniu i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy;
* sporządzenia rysunku zmiany studium, określającego uwarunkowania jak również kierunki
zagospodarowania przestrzennego gminy;
Z uwagi na ilość wymaganych zmian został sporządzony nowy rysunek Studium.
6.2. Obszar objęty opracowaniem
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego został objęty obszar gminy
Byczyna w jej granicach administracyjnych.
Gmina . położona jest północno wschodniej części województwa opolskiego i graniczy:
= od północy z gminą Trzcinica, Łęką Opatowską (woj. wielkopolskie), gminą Bolesławiec
i Łubnice (woj. łódzkie),
= od zachodu z gminą Wołczyn,
= od południa z gminą Kluczbork,
= od wschodu z gminą Gorzów Śląski.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
17
Pod względem administracyjnym gmina Byczyna należy do powiatu kluczborskiego.
Od miasta wojewódzkiego Opola dzieli ją odległość ok.62 km.
W skład gminy wchodzi jedno miasto Byczyna i 23 wiejskie jednostki osadnicze:
Kostów, Janówka, Miechowa, Ciecierzyn, Gołkowice, Proślice, Jakubowice, Polanowice,
Kochłowice, Biskupice, Sarnów, Paruszowice, Dobiercice, Gosław, Roszkowice, Jaśkowice,
Borek, Sierosławice, Nasale, Pszczonki, Pogorzałka, Wojsławice, Chudoba.
W sposobie użytkowania gruntów dominują tereny użytkowane rolniczo, zwłaszcza grunty orne.
Powierzchnie leśne obejmują zaledwie kilka większych kompleksów znajdujące się w północnej
i południowo wschodniej części gminy. Obszar centralny gminy tworzy wysoczyzna opadająca
w kierunku rzeki Prosny i Pratwy , które tworzą wyraźne doliny o równoleżnikowym i
południkowym układzie po północnej stronie gminy. Zabudowa poszczególnych wsi jest
skupiona, zwarta, rozmieszczona równomiernie na obszarze gminy.
6.3. Charakterystyka projektowanego dokumentu
Projekt Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna
został sporządzony w oparciu o podjętą uchwałę Nr XIV/83/07 Rady Miejskiej w Byczynie z dnia
31 sierpnia 2007 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium.
Projektowany dokument składa się z:
= części tekstowej obejmującej uwarunkowania i kierunki zagospodarowania przestrzennego
gminy oraz
= części graficznej, tj. rysunku studium sporządzonym na mapie w skali 1: 10 000, stanowiącym
załącznik do projektu uchwały.
Rysunek studium zawiera uwarunkowania rozwoju gminy i kierunki zagospodarowania
przestrzennego.
Zakres projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego obejmuje:
· Przedstawienie informacji wprowadzających – Dział I
· Uwarunkowania rozwoju gminy- gdzie zawarto informacje o uwarunkowaniach
przyrodniczych, funkcjach miasta i wsi, sytuacji demograficznej, warunków życia
mieszkańców, uwarunkowań wynikających z rolniczej i leśnej przestrzeni
produkcyjnej, wartościach kulturowych, uwarunkowań wynikających
z istniejącej infrastruktury technicznej oraz drogowej, a także wynikające ze stanu
funkcjonowania środowiska. Przedstawiono również ograniczenia oraz preferencje
rozwoju miasta i wsi gminy. W tej części odniesiono się również do uwarunkowań
wynikających z innych dokumentów planistycznych – Dział II.
· Kierunki rozwoju przestrzennego – jest to zasadnicza część dokumentu,
w którym zostały wyróżnione tereny niezurbanizowane, tj. tereny o funkcjach
ekologicznych oraz obszary zurbanizowane, związane z działalnością człowieka –
Dział III.
7. Zgodność projektowanych kierunków i sposobów zagospodarowania terenów
z przepisami prawa ochrony środowiska
Planowanie przestrzenne w odniesieniu do obszaru gminy umożliwia w racjonalny sposób ocenić
trafność kierunku rozwoju i sposobu zagospodarowania. Określenie kierunków rozwoju gminy i
użytkowania terenu oraz wprowadzanie nowych funkcji wymaga uwzględnienia zasady
zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zachowania dobrego stanu środowiska
przyrodniczego, jego poszczególnych elementów i charakterystycznych biocenoz.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
18
W odniesieniu do środowiska przyrodniczego:
Jednym z najważniejszych celów planowania przestrzennego jest oszczędne gospodarowanie
dostępną przestrzenią. Część zapisów projektu studium zachowuje i podtrzymuje dotychczasowe
funkcje obszarów funkcjonalnych, dla nowych obszarów został wyznaczony nowy kierunek
rozwoju, ale w oparciu o już istniejący w najbliższym sąsiedztwie , co z punktu widzenia
dostępnej przestrzeni jest rozwiązaniem najbardziej optymalnym. Zapisy projektu studium mają
charakter porządkujący poszczególne funkcje, dając możliwość kształtowania bardziej
harmonijnego wizerunku gminy, będąc jednocześnie szansą dla jej dalszego rozwoju i poprawy
walorów funkcjonalnych i estetycznych.
Dla obszarów objętych projektem studium ustala się zasady ochrony środowiska, przyrody,
krajobrazu kulturowego, respektujące konieczność utrzymania i dbałości o powiązania
przyrodnicze w ramach doliny rzeki Prosny , Pratwy i Wołczyńskiej Strugi oraz konieczność
wysokiej ochrony zasobów wodnych Głównego Zbiornika Wód Podziemnych GZWP 311 –
Zbiornik rzeki Prosny ujmującym wody w utworach czwartorzędu w dolinach i dolinach
kopalnych.
Studium wprowadza zapisy w zakresie ochrony środowiska i zasady jego ochrony przed
degradacją. Biorąc pod uwagę istniejący funkcjonalny rozwój obszarów zapisy studium
utrzymują i dopuszczają rozbudowę, przebudowę, remonty istniejących obiektów, również tych
wykazanych w ustanowionych odrębnych przepisach, warunkując ograniczenie dotychczasowych
negatywnych oddziaływań na środowisko lub zdrowie ludzi.
Wskazane obszary do zabudowy, w tym do możliwości lokalizacji przedsięwzięć mogących
zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zostały uwarunkowane
rozwojem przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Na etapie
sporządzenia dokumentu jakim jest studium trudno określić jakiego rodzaju przedsięwzięcia będą
realizowane i w jakim czasie na co istotny wpływ ma niestabilna sytuacja gospodarcza.
W szczególności dotyczy to przedsięwzięć o charakterze produkcyjno – usługowym, składowania
i magazynowania którymi rządzą prawa gospodarki rynkowej i które realizowane są przez
inwestorów indywidualnych.
Gmina Byczyna nie należy do gmin o dużym tempie rozwoju. Obszary planowanej w szerokim
zakresie działalności gospodarczej zostały wyznaczone w mieście Byczyna i we wsiach gminy,
przy czym nie są to duże obszary i obejmują wsie wykazujące rozwój w tym zakresie jak:
Biskupice, Kostów, Polanowice, Paruszowice.
Ww wsie położone na szlakach dróg powiatowych i gminnych z dogodnym dostępem do innych
dróg w tym krajowej i wojewódzkiej a także do pozostałej infrastruktury technicznej mają tym
samym największe szanse w rozwoju działalności inwestycyjnej.
Wyznaczone w tych wsiach obszary potencjalnego oddziaływania na środowisko położone są z
dala od obiektów przyrodniczych objętych lub planowanych do ochrony, obejmują w dużej części
tereny byłych pegeerów i rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Wsie te są również największym
zainteresowaniem ze strony inwestorów.
Znaczna część tych obszarów to tereny byłych pegeerów i rolniczych spółdzielni produkcyjnych ,
które po transformacji przestały prowadzić działalność i są aktualnie nie użytkowane.
Do istniejących na obszarze gminy obiektów oddziaływujących negatywnie na środowisko
przyrodnicze i zdrowie ludzi warunkującymi przestrzenny rozwój gminy są:
- droga krajowa - przebiegająca przez obszar gminy z północy na południe, w tym przez tereny
zabudowane.
W studium przewiduje się modernizację tej drogi łącznie z budową obwodnic miejscowości na
trasie przebiegu Kostów - Gołkowice – Byczyna – Biskupice -Sarnów,
- linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110KV przebiegająca przez obszar gminy,
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
19
wymagająca zachowania określonych przez przepisy szczególne odległości od istniejącej
i planowanej zabudowy. Są to linie przesyłowe i w związku z tym nie mają bezpośredniego
wpływu na rozwój poszczególnych jednostek osadniczych gminy.
Do obiektów planowanych zaliczyć należy przede wszystkim
- ekologiczne odnawialne źródła energii – elektrownie wiatrowe , które w największym stopniu
ingerują w środowisko przyrodnicze i krajobraz gminy.
Gmina planuje wprowadzić na obszarze gminy ekologiczne źródła pozyskiwania energii jakimi są
elektrownie wiatrowe wodne, energia słoneczna – solary słoneczne , pozyskiwanie energii z
biomasy – biogazownie a także energie wodną.
W studium zostały wyznaczone obszary potencjalnych lokalizacji urządzeń produkujących energie
elektryczną uzyskiwaną z wiatru. Energia elektryczna uzyskana z wiatru jest uznawana za
ekologicznie czystą, gdyż pomijając nakłady związane z wybudowaniem takiej elektrowni,
wytworzenie energii nie pociąga za sobą spalania żadnego paliwa. Wyznaczone w studium obszary
dla potencjalnych lokalizacji farm wiatrowych mogą być rozpatrywane w ramach sporządzonych
dla tych obszarów planów miejscowych.
Przy wyznaczaniu obszarów dla lokalizacji turbin wiatrowych kierowano się zasadą ochrony
widokowej zabytkowego układu urbanistycznego miasta Byczyny, a także planowanych do
ochrony jako obszary chronionego krajobrazu obszarów najcenniejszych pod względem
przyrodniczym i krajobrazowym. W analizie przyjęto również wymóg zachowania min.700m
odległości od istniejących terenów zabudowy mieszkaniowej.
Odległość farmy wiatrowej od terenów istniejącej i planowanej zabudowy w studium przyjęto
zgodnie z zapisami Planu zagospodarowania przestrzennego Województwa Opolskiego w części
dotyczącej zasad lokalizacji farm wiatrowych na terenie województwa opolskiego.
Skala i zakres studium nie pozwala na dokonanie szczegółowych analiz odnośnie lokalizacji farm.
Wskazane obszary są optymalne , ilość i wielkość poszczególnych farm wiatrowych może ulec
zmianie na etapie sporządzania planów miejscowych i przeprowadzanych analiz oddziaływania
farmy wiatrowej na ptaki i nietoperze oraz pozostałe komponenty środowiska przyrodniczego
i okoliczną ludność w ramach monitoringu środowiska .
Wg zapisów w studium realizacja farm wiatrowych będzie możliwa wyłącznie na wyznaczonych
obszarach i pod warunkiem, że przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, że
szczególnym uwzględnieniem wpływu na awifaunę i chiropterofaunę nie wykaże negatywnego
wpływu na ptaki i nietoperze.
Dopuszcza się zwiększenie jak również zmniejszenie założonej strefy odległości potencjalnych
obszarów lokalizacji turbin wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej jeśli z ustaleń raportu
oddziaływania na środowisko wyniknie inaczej.
Przy lokalizacji farm wiatrowych w gminie Byczyna uwzględniono wytyczne Wojewódzkiej Rady
Ochrony Przyrody w Opolu dotyczące wyłączenia obszarów o wysokich walorach
fizjonomicznych krajobrazu jak doliny rzeczne planowane do ochrony jako obszary chronionego
krajobrazu. Wyznaczone obszary będą mogły jeszcze być skorygowane na etapie sporządzanych
planów miejscowych a także raportu oddziaływania na środowisko.
Nie jest zapisane , że wszystkie wyznaczone obszary muszą zostać zagospodarowane pod
wiatraki, jeśli na dalszym etapie prac planistycznych jak i raport oddziaływania wskażą
jednoznacznie na konieczność ich ograniczenia lub w ogóle brak możliwości realizacji
któregoś z obszarów.
Pozostałe odnawialne źródła energii pozyskiwane z energii słonecznej, biogazownie i energia
wody nie wpływają tak zasadniczo na środowisko jak farmy wiatrowe.
O ile predyspozycje do rozwoju farm wiatrowych jeszcze nie są jeszcze pewne z uwagi na brak
monitoringu pomiaru wiatrów to dla wykorzystania energii słonecznej są korzystne.
Gmina ma predyspozycje do lokalizacji solarów słonecznych pozyskujących energie słoneczną
powstałą wewnątrz Słońca i emitowanej w postaci promieniowania na powierzchnię ziemi.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
20
Solary słoneczne - kolektory w postaci baterii słonecznych stanowiących zestaw ogniw
fotowoltaicznych połączonych szeregowo, aby uzyskać odpowiednie napięcie i równolegle aby
uzyskać niezbędną moc – stanowią element instalacji pośredniczącej w zamianie energii
słonecznej na cieplną.
W przeciwieństwie do farm wiatrowych pozyskiwanie energii słonecznej nie wpływa na
środowisko w tym w szczególności na krajobraz. Ich lokalizacja wiąże się głównie z zajęciem
sporej powierzchni użytków rolnych i odpowiednimi warunkami helioenergetycznymi ( o małym
zachmurzeniu) i budowie niezbędnej infrastruktury technicznej dla odprowadzenia pozyskiwanej
energii cieplnej.
Gmina Byczyna posiada korzystne warunki helioenergetyczne dla pozyskiwania energii
słonecznej zarówno pod względem ilości godzin trwania promieniowania słonecznego w ciągu
roku jak i ilości energii słonecznej padającej na jej powierzchnię.
Wg danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej obszar gminy Byczyna mieści się w
przedziale 1650-1700 godzin trwania promieniowania słonecznego w ciągu roku oraz wielkością
1048kWh/m² energii słonecznej padającej na jej powierzchnię.
Solary słoneczne oprócz znacznego miejsca i odpowiednich warunków helioenergetycznych nie
powodują żadnych zanieczyszczeń, cechują się wszechstronnością zastosowania i długotrwałym
użytkowaniem instalacji.
Ocenia się, że 60% zapotrzebowania energii cieplnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego
może być pokryty z kolektora słonecznego.
Wada – wysoki koszt instalacji.
- biogazownie
Charakter rolniczy gminy stwarza warunki dla pozyskiwania surowca dla produkcji biomasy i
biogazu.
Biomasa jest produkowana z odpadów z gospodarstw domowych , z substancji pochodzenia
roślinnego i zwierzęcego, z produkcji rolnej leśnej, odpadów przemysłowych i
kanalizacyjnych. W przypadku gminy Byczyna największe możliwości produkcji biomasy ma
produkcja rolna i uprawy rzepaku, słonecznika, lnu, a także kukurydzy zwyczajnej, zbóż,
ziemniaków, buraków.
Paliwo uzyskiwane jest nieuciążliwe dla środowiska – ilość dwutlenku węgla emitowanego
do atmosfery podczas jego spalania równoważona jest ilością CO2 pochłanianego przez
rośliny, które odtwarzają biomasę w procesie fotosyntezy.
Wykorzystanie biomasy pozwala na zagospodarowanie nieużytków i spożytkować odpady.
Przy oczyszczalniach ścieków i na składowiskach odpadów gdzie rozkładają się odpady
organiczne występuje biogaz będący mieszaniną głównie metanu i dwutlenku węgla
( gaz błotny – powstały podczas beztlenowej fermentacji substancji organicznych).
- elektrownie wodne
Z uwagi na stosunkowo słabo rozwiniętą sieć rzeczną i małą ilość zbiorników wodnych
pozyskiwanie energii wodnej na obszarze gminy ma małe szanse rozwoju ale nie można tego
wykluczyć. Duże znaczenie mają tutaj warunki atmosferyczne i coraz większe osuszanie się
klimatu.
Istniejące rzeki Pratwa i Prosna na których planowana jest budowa zbiorników małej retencji
,, Brzózki”, ,, Posada – Gola „ i ,, Piaski – Gola mogą być brane pod uwagę dla budowy
również małych elektrowni wodnych. Elektrownie wodne mają zalety poprzez możliwość
wykorzystania zbiorników wodnych dla celów rybołówstwa, rekreacji a także ochrony
przeciwpożarowej. Wada to głównie niekorzystny wpływ na populację ryb, niszczące
oddziaływanie na nadbrzeża i uzależnienie od dostaw wody ( zmniejszanie się ilości opadów).
W odniesieniu do środowiska kulturowego:
Na obszarze gminy istnieje szereg obiektów zabytkowych ruchomych, nieruchomych oraz śladów
osadnictwa udokumentowanych jako stanowiska archeologiczne. Zapisy studium w pełni
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
21
respektują wymogi ustawy z 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Realizacja poszczególnych zapisów projektu studium dla poszczególnych obszarów
funkcjonalnych w granicach gminy nie powinna wpłynąć negatywnie na obiekty zabytkowe
istniejące na obszarze gminy. Studium uwzględnia obiekty zabytkowe wpisane do
wojewódzkiego rejestru zabytków, a także w pełni uwzględnia sporządzony przez gminę Gminny
Program Opieki nad Zabytkami w 2008r. Szczegółowe zasady ochrony obiektów zabytkowych z
wyznaczeniem stref ochrony zabytków zostaną określone w miejscowych planach
zagospodarowania przestrzennego.
7.1. Zgodność projektowanego zagospodarowania obszaru z przepisami ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Tereny objęte projektem Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gminy nie kolidują z ustanowionymi obszarami chroniącymi przyrodę a poszczególne zapisy
projektu studium nie naruszają zapisów ustawy o ochronie przyrody. Uważa się, że projekt
studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla obszaru gminy
Byczyna wykazuje zgodność z zapisami ustawy o ochronie przyrody, w szczególności w części
dotyczącej zasad gospodarowania zasobami przyrody i krajobrazu, w tym z ochroną gatunkową
roślin, zwierząt i grzybów. Projekt studium wprowadza wymogi mające na celu ochronę zasobów
przyrodniczych, krajobrazowych o znaczeniu gminnym i ponadgminnym.
Projekt studium nie narusza najwartościowszych zasobów środowiska na terenie gminy, tym
bardziej, że w dużej części projekt studium uwzględnia i zachowuje obecne zagospodarowanie
terenów gminy Byczyna, a nowa zabudowa w większości realizowana będzie w oparciu o
dotychczasowe kierunki, często jako uzupełnienie luk w zabudowie lub jako kontynuacja
zabudowy już istniejącej w najbliższym bezpośrednim sąsiedztwie.
W wyniku realizacji ustaleń projektu studium nie zostaną naruszone najcenniejsze walory
przyrodnicze i krajobrazowe gminy – nie zostanie przerwana ciągłość dolin rzecznych
Prosny i Pratwy a także Wołczyńskiej Strugi zachowane zostaną korytarze ekologiczne tych
rzek.
Nowa zabudowa nie koliduje z elementami sieci przyrodniczej.
Ustalenia projektu studium zgodne są z art. 121 ustawy o ochronie przyrody – umożliwiają
prowadzenie polityki przestrzennej na zasadach umożliwiających ochronę poszczególnych
zasobów, tworów i składników przyrody ożywionej, oszczędne gospodarowanie dostępną
przestrzenią oraz zachowanie szczególnie cennych tworów i składników przyrody nieożywionej.
Inwestycjami , które wpływają na środowisko przyrodnicze i zdrowie ludzi planowane do
realizacji na obszarze gminy są elektrownie wiatrowe stanowiące odnawialne źródła energii.
Wobec dużej intensywności i żywiołowości w realizacji farm wiatrowych na obszarze
województwa opolskiego mogącą skutkować znaczną degradacją walorów przyrodniczych
i krajobrazowych Wojewódzka Rada Ochrony Przyrody w Opolu wyraziła swoje stanowisko
odnośnie ochrony krajobrazu w procesie lokalizacji farm elektrowni wiatrowych.
Wg stanowiska Wojewódzkiej Rady Ochrony Przyrody w Opolu, inwestycje tego rodzaju
nie powinny być lokalizowane: w rezerwatach przyrody, na obszarach parków krajobrazowych i
ich otulin oraz na obszarach chronionego krajobrazu.
Na terenie gminy Byczyna aktualnie nie występują wymienione prawne formy ochrony przyrody.
W opracowaniach przyrodniczych i ekofizjograficznych sporządzonych na poziomie
województwa opolskiego wydzielone zostały strefy szczególnej ochrony przyrody i krajobrazu
niewskazane do lokalizacji farm wiatrowych.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
22
Gmina Byczyna z uwagi zarówno na walory przyrodnicze jak i kulturowe nie jest wytypowana do
rozwoju farm wiatrowych. Na obszarze gminy Byczyna strefy niewskazane do lokalizacji farm
wiatrowych obejmują doliny rzek z ich bezpośrednim zapleczem. Obszary dolinne rzeki Prosny ,
Pratwy i Wołczyńskiej Strugi wyróżnione zostały również w ocenie lokalnych walorów
krajobrazowych do objęcia ochroną jako obszary chronionego krajobrazu.
W krajobrazie gminy wyraźnie zaznaczają się :
* doliny rzeki Prosny i Pratwy rozciągające się wzdłuż północnej i północno - zachodniej części
gminy,
* dolina Wołczyńskiej Strugi rozciągająca się w południowo – zachodniej części gminy na
pograniczu z gminą Wołczyn
* obszar wysoczyzny rozciągający się w centralnej części obszaru gminy.
Wymienione elementy były uwzględniane zarówno przy wyznaczaniu nowych terenów pod
zabudowę jak i przy wyznaczeniu obszarów potencjalnej lokalizacji elektrowni wiatrowych.
Obszary potencjalnych lokalizacji farm wiatrowych będą mogły zostać zweryfikowane w ramach
sporządzonego planu miejscowego, dokumentu bardziej szczegółowego w zakresie ustaleń niż
studium.
8. Środowisko przyrodnicze gminy istotne dla realizacji projektowanego dokumentu:
wykaz roślin, grzybów i zwierząt oraz siedlisk przyrodniczych, typów krajobrazu
naturalnego i elementów przyrody nieożywionej stwierdzonych na obszarach objętych
projektem studium wraz z ich charakterystyka
8.1. Charakterystyka szaty roślinnej
Roślinność potencjalna
Roślinność potencjalną obszaru gminy Byczyna, w zależności od warunków glebowych,
stanowią różnego rodzaju zbiorowiska leśne (Matuszkiewicz red. 1991). W dolinie Prosny i jej
większych dopływów potencjalną roślinność stanowią łęgi jesionowo-olszowe Fraxino-Alnetum
(Circaeo-Alnetum Na pozostałym obszarze powinny dominować żyzne buczyny niżowe Galio
odorati-Fagetum oraz miejscami grądy subkontynentalne Tilio cordatae-Carpinetum betuli w
odmianie małopolskiej, formie wyżynnej, serii ubogiej, grądy środkowoeuropejskie Galio
sylvatici-Carpinetum betuli w odmianie śląsko-wielkopolskiej, formie niżowej, serii ubogiej oraz
niżowe dąbrowy acidofilne typu środkowoeuropejskiego Calamagrostio arundinaceae-
Quercetum petraeae.
Roślinność rzeczywista
Roślinność rzeczywista gminy Byczyna oraz jej zróżnicowanie jest odzwierciedleniem
dosyć dużej ilości siedlisk, jakie wykształciły się tu w wyniku różnej żyzności gleb, warunków
wodnych i mikroklimatycznych. Znaczące zróżnicowanie warunków edaficznych umożliwiło
rozwój wielu zbiorowiskom roślinnym zarówno naturalnym (m.in. leśne, wodne, szuwarowe), jak
i półnaturalnym i antropogenicznym (m.in. łąkowe, polne-segetalne, ruderalne). Dominującymi
zbiorowiskami na terenie gminy są zbiorowiska segetalne związane z uprawami. Wczesne
osiedlenie się człowieka na tym terenie zmniejszyło, bowiem znacznie areał występowania lasów
wskutek wyrębu drzew i wzięcia ziemi pod uprawę rolną.
· zbiorowiska leśne i zaroślowe
Zbiorowiska leśne występują tu przede wszystkim w północnej i wschodniej części
gminy. Są to najczęściej bory sosnowe, bory mieszane oraz lasy liściaste, głównie lasy, łęgowe,
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
23
olsowe i grądowe. Zbiorowiska lasów liściastych należą tu do dosyć dobrze wykształconych pod
względem fitosocjologicznym. Wyróżniono tu dwa zespoły: grąd subkontynentalny Tilio
cordatae-Carpinetum betuli stwierdzony w okolicach Józefówki i Gołkowic, łęg jesionowoolszowy
Fraxino-Alnetum (Circaeo-Alnetum), którego duże kompleksy występują w dolinie
Prosny, m.in. w okolicach Sierosławic oraz ols porzeczkowy Ribeso nigri-Alnetum, który należy
do rzadkich zbiorowisk leśnych wykształcających się w miejscach zabagnionych, ze stagnacją
wody, charakteryzujących się dominacją olszy czarnej Alnus glutinosa w drzewostanie i kępkową
strukturą runa. Występuje w dolinie Prosny w okolicach Borka, Sierosławic.
Do zbiorowisk zaroślowych na omawianym terenie należą zarośla ligustru i tarniny
Pruno-Crataegetum, w których dominuje śliwa tarnina Prunus spinosa, występujące bardzo
rzadko obrzeżach dróg polnych. W dolinie Prosny i Pratwy na podmokłych nieużytkach, na
niewielkich powierzchniach wykształciły się łozowiska z przewagą wierzby szarej Salix cinerea i
wierzby pięciopręcikowej Salix pentandra – Salicetum pentadro-cinereae.
Lasy o charakterze borów sosnowych i borów mieszanych zajmują na terenie gminy
Byczyna stosunkowo dużą powierzchnię. Są to jednak zbiorowiska wtórne, ze sztucznie
nasadzoną sosną na siedliskach buczyn, które mają niewielką wartość przyrodniczą. W bardzo
ubogim pod względem florystycznym runie tych lasów dominują różne gatunki jeżyn Rubus sp.
oraz trzcinnik piaskowy Calamagrostis epigejos, szczególnie bujnie rozwijające się w partiach
nadmiernie prześwietlonych.
· zbiorowiska nieleśne
Prosna ze starorzeczami, Pratwa, stawy hodowlane oraz drobne zbiorniki wodne stanowią
dogodne siedliska dla rozwoju zbiorowisk wodnych, reprezentowanych na terenie gminy Byczyna
przez fitocenozy z klas Lemnetea i Potametea. Zbiorowiska wodne w zależności od warunków
siedliskowych przedstawiają różne postacie organizacji - od dobrze wykształconych fitocenoz,
skupiających większość gatunków charakterystycznych, do agregacji jednogatunkowych,
trudnych do identyfikacji. Zbiorowiska wodne mają bardzo dużą wartość przyrodniczą tego
obszaru, gdyż występują w nich również gatunki chronione i rzadkie.
Do najbardziej interesujących, ze względu na rzadkość występowania w skali kraju i
regionu, zespołów wodnych na tym terenie należą: zespół z dominacją osoki aloesowatej
Striatiotetum aloidis, zespół rdestnicy stępionej Potametum obtusifolii, zespół z dominacją
włosienicznika skąpopręcikowego Ranunculetum fluitantis, zespół włosienicznika tarczowatego
Ranunculetum peltati, zespół z dominacją rzęśli hakowatej Ranunculo-Callitrichetum hamulatae
oraz zespół „lilii wodnych” Nupharo-Nymphaeetum. Wśród pospolitych zbiorowisk stwierdzono
tu występowanie zespołu rzęsy drobnej i spirodeli wielokorzeniowej Spirodeletum polyrhizae, w
którym dominuje jeden gatunek charakterystyczny rzęsa drobna Lemna minor oraz znacznie
rzadziej spirodela wielokorzeniowa Spirodela polyrhiza. Występuje tu również zespół moczarki
kanadyjskiej Elodeetum canadensis, zespół rdestnicy pływającej Potametum natantis oraz zespół
wywłócznika kłosowego Myriophyletum spicati. Zbiorowiska te spotykane są przede wszystkim
w Prośnie i jej starorzeczach.
Zbiorowiska szuwarowe i wielkoturzycowe na terenie gminy zajmują stosunkowo
niewielkie powierzchnie i występują w miejscach podmokłych, m.in. w dolinie Prosny i Pratwy
oraz w podmokłych miejscach w sąsiedztwie rowów i strumieni. Ich wartość przyrodnicza jest
duża, choć zwykle są one ubogie w gatunki roślin. Do najczęściej spotykanych należą płaty
zespołów ze związku Phragmition. Do najbardziej rozpowszechnionych należy zespół trzciny
pospolitej Phragmitetum australis i manny mielec Glycerietum maximae. Nieco rzadziej
spotykany jest zespół pałki szerokolistnej Typhetum latifoliae, szuwar tatarakowy Acoretum
calami. Częstym zespołem, porastającym nieużytki jest zespół trzciny pospolitej w formie
lądowej Phragmitetum australis fo. terrestris. W starorzeczach Prosny oraz w stawach
hodowlanych koło Kostowa stwierdzono bardzo rzadki zespół czermieni błotnej Calletum
palustris.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
24
Wzdłuż cieków wodnych lub w lokalnych obniżeniach terenu rozwijają się zespoły
wysokich turzyc ze związku Magnocaricion. Zbiorowiska te na badanym terenie nie zajmują
większych powierzchni, co jest skutkiem stałej presji gospodarki człowieka na żyznych terenach
dolin rzecznych. Wśród wykształcających się tam zbiorowisk najczęściej spotyka się szuwary
turzyc: zaostrzonej Carex gracilis, błotnej C. acutiformis, dzióbkowatej C. rostrata, dwustronnej
C. disticha oraz szuwar mozgi trzcinowatej Phalaris arundinacea. Występuje tu również słabo
poznany w Polsce szuwar z trzcinnikiem lancetowatym Calamagrostis canescens. Miejscami
zabagnione partie łąk i brzegi strumieni zajmuje zespół kosaćca żółtego Iridetum pseudacori,
któremu towarzyszą liczne gatunki łąkowe i szuwarowe. Cechą charakterystyczną tych
zbiorowisk roślinnych jest stałe uwilgotnienie, a nawet okresowe utrzymywanie się wody na
powierzchni gruntu.
Zbiorowiska te pełnią ważną rolę w małej retencji, są też siedliskiem i żerowiskiem wielu
zwierząt. Tworzą mozaikę pośród terenów zabagnionych, często bez wyraźnych granic
przechodząc w zbiorowiska łąk lub przenikają się wzajemnie. Należą do najtrudniejszych w
zagospodarowaniu typów łąk, przede wszystkim z powodu stale wysokiego poziomu wód
gruntowych i trudnych warunków zbioru siana. Turzycowiska koszone były z reguły w celu
pozyskania ściółki, najczęściej ręcznie lub przy użyciu lekkiego sprzętu u schyłku lata. W
programach rolno środowiskowych na utrzymanie tych biotopów przewiduje się najwyższą
pomoc finansową.
Seminaturalne i antropogeniczne zbiorowiska żyznych łąk kośnych z klasy Molinio-
Arrhenatheretea występują na terenie gminy Byczyna dosyć rzadko. Najciekawsze zbiorowiska
łąkowe stwierdzono w dolinie Prosny, m.in. w okolicach wsi Sierosławice.
Najbogatszymi gatunkowo, a zarazem najszybciej znikającymi z krajobrazu regionu
typami łąk są łąki wilgotne. Wyróżniamy tu kilka typów zbiorowisk, wśród których na uwagę
zasługuje występujące dosyć często w dolinie Prosny zbiorowiska ziołoroślowe z dominacją
wiązówki błotnej Filipendulo-Geranietum i Lysimachio vulgaris-Fipenduletum. W dolinie Prosny
spotykane są łąki ostrożeniowe Angelico-Cirsietum oleracei, w których dominuje ostrorzeń
warzywny Cirsium oleraceum.
W lokalnych zagłębieniach kompleksów łąkowych, na zabagnionych glebach glejowych
występuje dosyć pospolicie zespół sitowia leśnego Scirpetum silvatici. Płaty tego zbiorowiska
rozwijają się najczęściej na niewielkich powierzchniach pośród kompleksów łąkowych, przede
wszystkim tych wyłączonych z uprawy. Wyraźnie koncentrują się na obszarach źródliskowych
(wysięki wody), pełniąc rolę naturalnego filtra dla sączącej się wody. Jest to zbiorowisko dość
ubogie florystycznie i pokrojowo upodabnia się do turzycowisk. Na wyższych terasach
zanotowano także płaty łąk wyczyńcowych Alopecuretum pratensis i łąk owsicowych Lolio-
Cynosuretum służących najczęściej jako jednokośne łąki lub pastwiska. Łąki świeże z rzędu
Arrhenatheretalia występują bardzo rzadko na wyższych terasach doliny Prosny i użytkowane są
jako łąki kośne lub kośno - pastwiskowe. Są to zbiorowiska kadłubowe, bardzo ubogie
florystycznie. Dosyć rzadko spotykane w dolinie Pratwy są łąki z udziałem śmiałka darniowego
oraz situ rozpierzchłego. Łąki te wykształcają się na skutek wadliwej gospodarki, polegającej
głównie na zbyt intensywnym wypasie na siedliskach zabagnionych. Należą do grupy zbiorowisk
o niskiej wartości paszowej i przyrodniczej. Wykształcają się na siedliskach łąk bagiennych, bądź
z powodu intensyfikacji koszenia, a następnie porzucenia łąki, bądź z powodu wypasu.
Przywrócenie użytkowania, przynajmniej na niektórych powierzchniach tych łąk, spowoduje
niewątpliwie zwiększenie ich bogactwa gatunkowego oraz przebudowę składu w kierunku
bogatych florystycznie zbiorowisk, o większej wartości przyrodniczej. Intensyfikacja rolnictwa
spowodowała zmiany w składzie i strukturze zespołów łąkowych, dlatego też są najczęściej dosyć
ubogie w gatunki i zajmują zazwyczaj niewielkie powierzchnie.
Większość zbiorowisk łąkowych, zwłaszcza wrażliwych na zmiany wilgotnościowe,
należy na tym terenie do potencjalnie zagrożonych. Zaprzestanie wykaszania lub zmiana sposobu
ich użytkowania jest przyczyną zarastania wielu łąk łanami trzcinnika piaskowego Calamagrostis
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
25
epigejos oraz gatunkami nawłoci Solidago sp. Pospolite na tym obszarze są natomiast tzw.
zespoły dywanowe porastające miejsca intensywnie wydeptywane, w tym nawet szczeliny
chodników. Budują je pospolite rośliny odporne na uszkodzenia mechaniczne, takie jak babka
zwyczajna Plantago major, wiechlina roczna Poa annua czy rdest ptasi Polygonum aviculare. Na
zasobnych w azot wilgotnych glebach w dolinie Prosny i nieckach zbiorników wodnych, w
miejscach okresowo zalewanych rozwijają się murawy zalewowe z charakterystycznym
pięciornikiem gęsim Potentilla anserina i rozłogowym Potentilla repens, sitem ścieśnionym
Juncus compressus i tojeścią rozesłaną Lysimachia nummularia.
Bogato natomiast reprezentowana jest grupa zbiorowisk chwastów pól uprawnych,
okrajków, terenów wydeptywanych i ruderalnych. Grupa zespołów segetalnych, czyli chwastów
towarzyszących uprawom rolnym, zarówno zbożowym, jak i okopowym z klasy Stellarietea
mediae, spotykana jest bardzo często na obszarze całej gminy.
Grupa zbiorowisk roślinnych o charakterze antropogenicznym z klas Artemisietea vulgaris
jest równie na tym terenie bogato reprezentowana. Zbiorowiska te związane są z terenami
zmienionymi przez człowieka, przede wszystkim terenami zabudowanymi, zakładami
przemysłowymi oraz śmietniskami, okrajkami i miejscami wydeptywanymi. Są to jednak
zbiorowiska o małych walorach przyrodniczych.
8.2. Siedliska przyrodnicze podlegające ochronie
Na terenie gminy Byczyna występują siedliska przyrodnicze podlegające w Polsce ochronie
prawnej na mocy prawa polskiego lub europejskiego. W nawiasach obok nazwy zbiorowiska
podano kody Natura 2000 oznaczające oznaczenia kodowe w Interpretation Manual of
Europaean Union Habitats (2003) oraz kody Physis oznaczające symbol używany w bazie
danych Physis – hierarchicznego systemu kodowania typów siedlisk Palearktyki utworzony na
użytek programu CORINE (Herbich red. 2004). Siedliska priorytetowe oznaczono gwiazdką. Są
to:
Klasa Bidentetea tripartiti – zalewane muliste brzegi rzek
Polygono-Bidentetum – miejscami nad brzegami Prosny, jej starorzeczy oraz w stawach w
Kostowie.
Klasa Isoëto-Nanojuncetea – zbiorowiska namułkowe
Eleocharetum ovatae (Kod Natura 2000: 3130.2; Kod Physis: 22.32) – na niewielkich
powierzchniach nad brzegami stawów i stawach spuszczonych w Kostowie.
Klasa Potametea – starorzecza i inne naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne
Zwiazek Potamion, Nymhaeion (Kod Natura 2000: 3150.1, 3150.2; Kod Physis: 22.13 X (22.41,
22.42, 22.43)) – starorzecza Prosny koło Piasków i Kostowa.
Potametum pectinati
Ranunculetum circinati
Elodeetum canadensis
Ceratophylletum demersii
Myriophylletum spicati
Potametum lucentis
Hydrocharitetum morsus-ranae
Potametum natantis
Myriophylletum verticillati
Nupharo-Nymphaeetum albae
Polygonetum natantis
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
26
Związek Ranunculion fluitantis - nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami
włosieniczników (Kod Natura: 3260; Kod Physis: 24.4) – Prosna, szczególnie na odcinku między
Borkiem a Kostowem oraz Pratwa koło Kostowa.
Ranunculetum fluitantis
Ranunculo-Callitrichetum hamulatae
Ranunculo-Sietum erecto-submersi
Klasa Phragmitetea – szuwary wielkoturzycowe
Cicuto-Caricetum pseudocyperi – na niewielkich powierzchniach na stawach hodowlanych w
Kostowie.
Caricetum vulpinae– na niewielkich powierzchniach na stawach hodowlanych w Kostowie.
Klasa Molinio-Arrhenatheretea – mokre łąki użytkowane ekstensywnie
Angelico-Cirsietum oleracei – w dolinie Prosny, miejscami tworzy większe powierzchnie, m.in. w
okolicach Sierosławic.
Klasa Salicetea purpurae – łęgi wierzbowe
Salicetum albo-fragilis (Kod Natura 2000: *91E0.1; Kod Physis: 44.13) – na niewielkich
powierzchniach w dolinie Prosny.
Klasa Alnetea glutinosae – olsy i łozowiska
Salicetum pentandro-cinereae – w dolinie Prosny na niewielkich powierzchniach.
Ribeso nigri-Alnetum (Kod Natura 2000: *91E0.4; Kod Physis: 44.31 i częściowo 44.911) – w
dolinie Prosny w okolicach Borka i Sierosławic.
Klasa Querco-Fagetea – łęgi, nadrzeczne i nadpotokowe olszyny górskie, grądy, kwaśne
buczyny
Fraxino-Alnetum (Kod Natura *91E0; Kod Physis: 44.321, 44.334) – pospolity w dolinie Prosny,
jej dopływach i nad brzegami zbiorników wodnych, m.in. koło Sierosławic, koło stawów w
Kostowie.
Tilio cordatae-Carpinetum betuli (Kod Natura 2000: 9170.2; Kod Physis: 41.262, częściowo
41.263) – w okolicach Józefówki i Gołkowic.
8.3. Rośliny chronione i rzadkie
Na obszarze gminy Byczyna stwierdzono występowanie chronionych i rzadkich gatunków roślin.
Część z nich znalazła się na „Czerwonej liście roślin naczyniowych zagrożonych w Polsce”
(Zarzycki, Szeląg 2006) – (skrót PL), oraz wojewódzkiej „Czerwonej liście roślin zagrożonych w
województwie opolskim” (Nowak i in. 2008) – (skrót O). Na liście krajowej rośliny podzielono w
zależności od stopnia zagrożenia na 5 kategorii: Ex - wymarłe i prawdopodobnie wymarłe, RE –
wymarły w regionie, E - wymierające, V - narażone na wymarcie, R - rzadkie oraz I - o
nieokreślonym zagrożeniu. Natomiast na liście wojewódzkiej stopnie zagrożenia gatunków
podano w postaci nowych symboli literowych, wyróżniając w ten sposób 7 kategorii zagrożenia
(Głowaciński 1997): EX - wymarły, EW - wymarły w wolnej przyrodzie, CR - krytycznie
zagrożony, EN -zagrożony, VU - narażony, LC - niższego ryzyka, NT – bliski zagrożeniu.
Na terenie gminy Byczyna stwierdzono występowanie 17 gatunków roślin prawnie
chronionych. Są to:
Chronione ściśle
1. Kruszczyk szerokolistny Epipactis helleborine
2. Kukułka szerokolistna Dactylorhiza majalis
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
27
3. Listera jajowata Listera ovata
4. Pływacz zwyczajny Utricularia vulgaris
5. Wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum
6. Włosienicznik rzeczny Batrachium fluitans
7. Włosienicznik tarczowaty Batrachium peltatum
Chronione częściowo
8. Bluszcz pospolity Hedera helix
9. Bobrek trójlistkowy Menyanthes trifoliata
10. Grążel żółty Nuphar lutea
11. Grzybienie białe Nymphaea alba
12. Kalina koralowa Viburnum opulus
13. Konwalia majowa Convallaria majalis
14. Kopytnik pospolity Asarum europaeum
15. Kruszyna zwyczajna Frangula alnus
16. Porzeczka czarna Ribes nigrum
17. Przytulia wonna Galium odoratum
W gminie Byczyna występują również gatunki rzadkie i ginące zarówno w skali
województwa, jak i kraju. Najciekawsze z nich to:
1. Łączeń baldaszkowy Butomus umbellatus (O-VU)
2. Okrężnica bagienna Hottonia palustris (O-LC)
3. Osoka aloesowata Stratiotes aloides (O-VU)
4. Ponikło jajowate Eleocharis ovata (PL-V, O-VU)
5. Rzęśl hakowata Callitriche hamulata (O-VU)
6. Tojeść bukietowa Lysimachia thyrsiflora (O-LC)
Na załączniku graficznym prognozy i na rysunku studium wskazano stwierdzone stanowiska
roślin chronionych i rzadkich : Są to:
Rośliny chronione:
Włosienicznik rzeczny Batrachium fluitans
Włosienicznik tarczowaty Batrachium peltatum
Grążel żółty Nahpar lutea
Rośliny rzadkie, zagrożone wyginięciem
Rześl hakowata Callitriche hamulata
Na odcinku Gola – Posada znajdują się 2 siedliska chronione,, Naturowe”
- Klasa Potametea – starorzecza i inne naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne Związek
Potamion, Nymhaeion ( Kod.Natura 2000: 3150.1,3150.2);
- Związek Ranunculion fluitantis – nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami
włosieniczników ( Kod.Natura: 3260).
8.4. Świat zwierząt
Pod względem różnorodności biologicznej fauny gmina Byczyna należy do gmin
stosunkowo bogatych w gatunki. Małe zróżnicowanie warunków siedliskowych sprawia, że
występuje tu jednak dosyć mało taksonów o różnorodnych wymaganiach względem środowiska
przyrodniczego.
Poniżej zaprezentowano wybrane gatunki zwierząt, stwierdzonych na terenie gminy. Ujęto
tu szczególnie gatunki chronione, rzadkie i zagrożone, stanowiące o walorach faunistycznych
analizowanego obszaru. Wyznaczając nagromadzenia stanowisk takich gatunków można określić
tereny o szczególnym znaczeniu dla zachowania wartości przyrodniczych rozpatrywanego
obszaru. W opisie ciekawszych gatunków uwzględniono ich status na regionalnej (O), krajowej
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
28
(PL) (Głowaciński red. 2002) i światowej (S) (IUCN 2002) czerwonej liście gatunków
zagrożonych wyginięciem.
Stosowane skróty kategorii zagrożenia według tych list oznaczają: EN – gatunki bardzo
wysokiego ryzyka, silnie zagrożone, VU – gatunki wysokiego ryzyka, narażone na wyginięcie,
NT – gatunki niższego ryzyka, ale bliskie zagrożenia, LC – gatunki najmniejszej troski, DD –
gatunki o danych niepełnych. Gatunki zawarte w tej kategorii mają status nie rozpoznany, ale
zagrożenie stwierdzone, bliżej nieokreślone. Po opisie zagrożenia, podano w nawiasie charakter
występowania danego gatunku w Dyrektywie Ptasiej (DP) (uwzględniono tylko załącznik 1) bądź
Siedliskowej (DS) (załącznik 2 i 4) Unii Europejskiej.
· Bezkręgowce
Tygrzyk paskowany Argiope bruennichi - na terenie gminy występuje dosyć rzadko w dolinie
Prosny i Pratwy.
Ślimak winniczek Helix pomatia - spotykany na całym obszarze gminy w miejscach
cienistych i wilgotnych.
· Kręgowce
Płazy
Z uwagi na słabe warunki hydrologiczne i małą ilość drobniejszych zbiorników wodnych,
za wyjątkiem stawów hodowlanych w Kostowie, teren gminy nie stanowi atrakcyjne miejsce do
rozrodu płazów. Rzeki sprzyjają naturalnemu przemieszczaniu się gatunków, dla których miejsca
rozrodu stanowią nieliczne drobne zbiorniki zlokalizowane w ich dolinach. W tych zbiornikach
wodnych oraz starorzeczach Prosny obserwuje się miejsca rozrodu żab z grupy zielonych, żab
trawnych i ropuch szarych. Zdecydowanie rzadziej spotyka się ropuchy zielone, występujące
głównie w pobliżu zabudowań, na ziemiach lekkich. Najrzadziej obserwuje się rzekotkę drzewną,
której występowanie na tym terenie ograniczone jest do kilku stanowisk. Generalnie stwierdzić
należy, że pośród zdominowanego przez rolniczy krajobraz terenu opracowania, zbiorniki wód
stanowią ważne w skali lokalnej miejsca rozrodu dla tej grupy zwierząt. Na terenie gminy
stwierdzono występowanie 7 gatunków płazów:
· traszka zwyczajna Triturus vulgaris
· ropucha szara Bufo bufo
· ropucha zielona B. viridis
· rzekotka drzewna Hyla arborea
· żaba wodna Rana esculenta
· żaba jeziorkowa R. lessonae
· żaba trawna R. temporaria
Gady
Na terenie gminy Byczyna stwierdzono występowanie obecnie 5 gatunków gadów:
· jaszczurka zwinka Lacerta agilis,
· jaszczurka żyworodna Lacerta vivipara,
· padalec Anguis fragilis,
· zaskroniec Natrix natrix,
· żmija zygzakowata Vipera berus
Ptaki
Przegląd wybranych gatunków lęgowych
Bąk Botaurus stellaris
Kategoria zagrożenia: O – LC, PL – LC
Prawne podstawy ochrony: DP1
Odzywającego się głosem godowym samca słyszano kilkakrotnie na stawach hodowlanych w
Kostowie.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
29
Bocian biały Ciconia ciconia
Kategoria zagrożenia: O – LC
Prawne podstawy ochrony: DP1
Gnieździ się w wielu miejscowościach na obszarze gminy.
Derkacz Crex crex
Kategoria zagrożenia: O – LC, PL – DD, S – NT
Prawne podstawy ochrony: DP1
Odzywające się samce wykryto na wilgotnych łąkach koło wsi Sierosławice.
Dzięcioł zielonosiwy Picus canus
Kategoria zagrożenia: brak
Prawne podstawy ochrony: DP1
Stwierdzony w lesie koło wsi Sierosławice.
Gąsiorek Lanius collurio
Kategoria zagrożenia: brak
Prawne podstawy ochrony: DP1
Gatunek ten występuje prawdopodobnie na wszystkich dogodnych siedliskach na terenie całej
gminy.
Słonka Scolopax rusticola
Kategoria zagrożenia: PL – DD
Tokujące ptaki obserwowano w lesie koło wsi Sierosławice.
Ssaki
Borowiec wielki Nyctalus noctula
Kategoria zagrożenia: O – LC
Prawne podstawy ochrony: DS4
Polujące o zmierzchu osobniki obserwowano przy stawach w Kostowie.
Bóbr europejski Castor fiber
Kategoria zagrożenia: S – NT
Prawne podstawy ochrony: DS2, DS4
Nieliczne ślady obecności (ścięte drzewa i gałęzie) znaleziono na brzegach Prosny między
Piaskami a Kostowem.
Nocek duży Myotis myotis
Kategoria zagrożenia: O – VU, S – NT
Prawne podstawy ochrony: KB2, DS2, DS4
Polujące o zmierzchu osobniki stwierdzono na skrajach lasów w okolicach wsi Sierosławice.
Wiewiórka pospolita Sciurus vulgaris
Kategoria zagrożenia: S – NT
Stwierdzona w dolinie Prosny, m.in. koło wsi Gołkowice, Kostów, Sierosławice.
Wydra Lutra lutra
Kategoria zagrożenia: S – NT
Prawne podstawy ochrony: DS2, DS4
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
30
Wydry wykryto na następujących stanowiskach:
1. Prosna pomiędzy Wygiełdowem a Kostowem – liczne ślady bytności wydr; poważnym
zagrożeniem dla stanowiska byłoby zwiększenie zanieczyszczenia wód tego odcinka rzeki
lub jego regulacja;
2. Pratwa w okolicach Kostowa – znaleziono odchody i tropy;
3. Stawy w Kostowie – obserwowano 1 osobnika.
8.5. Ostoje fauny
Za ostoje fauny na terenie gminy Byczyna należy uznać doliny rzeczne o zachowanym, w
ograniczonym stopniu, charakteru półnaturalnego:
· dolinę Prosny,
· dolinę Pratwy
· dolinę Wołczyńskiej Strugi.
Rzeki Prosna, Pratwa , Wołczyńska Struga oraz zbiorniki wodne stanowią dogodne
siedliska dla rozwoju zbiorowisk wodnych. Zbiorowiska wodne mają bardzo dużą wartość
przyrodniczą tego obszaru, gdyż występują w nich również gatunki chronione i rzadkie.
Zbiorowiska szuwarowe i wielkoturzycowe na terenie zajmują stosunkowo niewielkie
powierzchnie i występują w miejscach podmokłych, m.in. w dolinie Prosny i Pratwy oraz w
podmokłych miejscach w sąsiedztwie rowów i strumieni. Ich wartość przyrodnicza jest duża, choć
zwykle są one ubogie w gatunki roślin. Do najczęściej spotykanych należą płaty zespołów ze
związku Phragmition. Do najbardziej rozpowszechnionych należy zespół trzciny pospolitej
Phragmitetum australis i manny mielec Glycerietum maximae. Nieco rzadziej spotykany jest
zespół pałki szerokolistnej Typhetum latifoliae, szuwar tatarakowy Acoretum calami. Częstym
zespołem, porastającym nieużytki jest zespół trzciny pospolitej w formie lądowej Phragmitetum
australis. Wzdłuż cieków wodnych lub w lokalnych obniżeniach terenu rozwijają się zespoły
wysokich turzyc ze związku Magnocaricion. Zbiorowiska te na badanym terenie nie zajmują
większych powierzchni, co jest skutkiem stałej presji gospodarki człowieka na żyznych terenach
dolin rzecznych. Wśród wykształcających się tam zbiorowisk najczęściej spotyka się szuwary
turzyc: zaostrzonej Carex gracilis, błotnej C. acutiformis, dzióbkowatej C. rostrata, dwustronnej
C. disticha oraz szuwar mozgi trzcinowatej Phalaris arundinacea. Występuje tu również słabo
poznany w Polsce szuwar z trzcinnikiem lancetowatym Calamagrostis canescens. Miejscami
zabagnione partie łąk i brzegi strumieni zajmuje zespół kosaćca żółtego Iridetum pseudacori,
któremu towarzyszą liczne gatunki łąkowe i szuwarowe.
Cechą charakterystyczną tych zbiorowisk roślinnych jest stałe uwilgotnienie, a nawet
okresowe utrzymywanie się wody na powierzchni gruntu. Zbiorowiska te pełnią ważną rolę w
małej retencji, są też siedliskiem i żerowiskiem wielu zwierząt. Tworzą mozaikę pośród terenów
zabagnionych, często bez wyraźnych granic przechodząc w zbiorowiska łąk lub przenikają się
wzajemnie. Należą do najtrudniejszych w zagospodarowaniu typów łąk, przede wszystkim z
powodu stale wysokiego poziomu wód gruntowych i trudnych warunków zbioru siana.
Turzycowiska koszone były z reguły w celu pozyskania ściółki, najczęściej ręcznie lub przy
użyciu lekkiego sprzętu u schyłku lata.
4. Krajobraz kulturowy
Gmina Byczyna jest bardzo bogata w obiekty zabytkowe i stanowiska archeologiczne wpisane do
rejestru zabytków województwa opolskiego oraz ujęte w gminnej ewidencji zabytków. Na
obszarze gminy jedynie miasto Byczyna posiada miejscowy plan zagospodarowania
przestrzennego obejmujący strefę ochrony konserwatorskiej układu urbanistycznego miasta.
Ochrona obiektów zabytkowych istniejących w poszczególnych jednostkach osadniczych gminy
jest uwzględniana w decyzjach o warunkach zabudowy.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
31
Projekt studium uwzględnia w pełnym zakresie wartości kulturowe gminy Byczyna,
podkreślając przy tym wysoką ich wartość dla wizerunku gminy i możliwości rozwoju funkcji
turystycznych.
Studium wskazuje potrzebę objęcia prawna ochroną obiektów zabytkowych i stref
konserwatorskich. Ochrona ta powinna nastąpić w sporządzonych i uchwalonych miejscowych
planach zagospodarowania przestrzennego obejmujących praktycznie wszystkie jednostki
osadnicze w gminie. Studium wskazuje do objęcia walorów historycznych miasta Byczyna do
stanowienia go Pomnikiem historii.
Ze strony planowanych farm wiatrowych , które lokalizowane będą w oddaleniu od zabudowy wsi
w których występują obiekty zabytkowe nie istnieje obawa o naruszenie ich wartości
krajobrazowych i kulturowych.
Z lokalizacji turbin wiatrowych zostały wyłączone obszary po obu stronach drogi krajowej nr 11
stanowiącą zwłaszcza od strony południowej oś widokową na panoramę miasta z wieżami
ratusza i kościelnymi.
Obawa odnośnie negatywnego wpływu istnieje w przypadku stanowisk archeologicznych, a
zwłaszcza tych których ujawnienie i zewidencjonowanie jeszcze nie nastąpiło.
Ustalenia Studium zobowiązują do wykonania w ramach oceny oddziaływania na
środowisko dla gminy oraz poszczególnych farm wiatrowych studium krajobrazu
kulturowego widokowo – krajobrazowego z uwzględnieniem rzeźby terenu i sylwet
historycznych miasta Byczyny i wsi położonych w najbliższym sąsiedztwie planowanej farmy
wiatrowej.
9. Stan środowiska na terenach objętych przewidywanym znaczącym
oddziaływaniem oraz istniejące problemy ochrony środowiska
Niniejsza prognoza obejmuje cały obszar gminy Byczyna dla którego sporządzone jest Studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W związku z
przewidywanymi różnymi formami użytkowania i zagospodarowania obszaru możliwe jest
występowanie bardzo różnorodnych oddziaływań na środowisko, zarówno pod względem
powierzchniowym jak i czasowym.
Gmina Byczyna należy do gmin słabo uprzemysłowionych. Przeważająca forma zabudowy na
obszarze gminy to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zabudowa zagrodowa , usługi dla
ludności i obsługi gospodarki rolnej.
Na obszarze gminy nie funkcjonują duże zakłady przemysłowe. Działalność gospodarczą
prowadzą małe zakłady o charakterze produkcyjno – usługowym nastawione głównie na obsługę
gminy i najbliższego zaplecza. Rodzaj i zakres tych zakładów są zmienne w czasie w zależności
od koniunktury na rynku. W większości istniejące zakłady związane są z produkcja rolną i jej
przetwarzaniem.
Wpływ sposobu i stanu istniejącego zagospodarowania na:
1. Emisje zanieczyszczeń do powietrza
Na obszarze gminy Byczyna brak jest obiektów których działalność emituje do powietrza
atmosferycznego zanieczyszczenia w stopniu przekraczającym dopuszczalne normy określone
w przepisach szczególnych.
Ocena stanu jakości powietrza wykonana przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska za
rok 2010 wykazała, że dla kryterium ochrony zdrowia strefa opolska ( w której znajduje się gmina
Byczyna ) dla takich zanieczyszczeń jak dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, tlenek węgla, ołów ,
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
32
benzo(a)piren uzyskała klasę strefy A, dla której nie ma potrzeby prowadzenia działań
związanych z poprawą jakości powietrza, należy jedynie utrzymać ją na tym samym lub lepszym
poziomie.
Głównymi emitorami zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego są :
- kotłownie lokalne istniejącej zabudowy mieszkaniowej, usługowej i obiektów działalności
gospodarczej , których źródłem jest paliwo stałe głównie węgiel i koks. Emisja zanieczyszczeń do
powietrza jest zmienna w czasie. Wzrost emisji zanieczyszczeń jest większy w okresie jesienno -
zimowym. Wyposażenie miasta Byczyna w gaz przewodowy w znacznym stopniu polepszyło stan
powietrza atmosferycznego na obszarze miasta.
W perspektywie zakłada się sukcesywne wyposażenie gminy w sieć gazu przewodowego a na
obszarach wsi wprowadzanie do powszechnego zastosowania urządzeń wysokosprawnych a także
stosowanie paliw ekologicznych w tym pozyskanych z energii słonecznej i energii z biogazowi.
- emisja spalin samochodowych. Przez obszar gminy przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o
znacznym natężeniu ruchu samochodowego, w tym transportu ciężkiego. Przez obszar gminy
przebiegają:
- linia kolejowa nr 272 Kluczbork – Kostów,
- droga krajowa nr 11 Kołobrzeg – Bytom,
- droga wojewódzka nr 487 Byczyna - Olesno ,
- 16 dróg powiatowych i szereg dróg gminnych.
Szczególnie uciążliwa pod względem emisji spalin do powietrza atmosferycznego jest droga
krajowa nr 11 Kołobrzeg – Bytom o dużym natężeniu ruchu samochodowego.
2. Emisje hałasu
Hałas przedostający się do środowiska na obszarze gminy Byczyna jest pochodną funkcjonowania
obiektów produkcyjnych i magazynowych, baz transportowych, baz materiałowo – sprzętowych,
rzemiosła i komunikacji.
Głównymi emitorami hałasu na obszarze gminy są:
- obiekty działalności produkcyjno – usługowej,
- sieć komunikacji drogowej i kolejowej.
Istniejące obiekty działalności gospodarczej o charakterze produkcyjno- usługowym nie
powodują emisji hałasu w stopniu przekraczającym dopuszczalne normy określone w przepisach
szczególnych.
Na terenie gminy nie ma zakładów posiadających decyzję ustalającą dopuszczalny poziom hałasu
przenikającego do środowiska.
Głównymi emitorami hałasu jest sieć drogowa – hałas komunikacyjny. Przez obszar gminy
przebiegają drogi na których ruch samochodów jest znaczny i dotyczy to zarówno samochodów
osobowych jak i transportowych, w tym transportu ciężkiego. Poziomy dźwięku środków
komunikacji drogowej są wysokie i kształtują się na poziomie 75 – 90dB, przy dopuszczalnych
natężeniach hałasu w środowisku w otoczeniu budynków mieszkalnych do 67dB w porze nocnej
i do 75 dB w porze dziennej. Przyczyną uciążliwości pod względem hałasu jest również zła jakość
nawierzchni dróg.
Hałas kolejowy ma na terenie gminy marginalne znaczenie ze względu na mniejszą gęstość sieci
trakcyjnej ( 1 linia ) , średnie natężenie ruchu i znaczną odległość od zabudowy mieszkaniowej.
3. Wody powierzchniowe i podziemne
Przez obszar gminy w układzie równoleżnikowym i z odchyleniem w kierunku południowo -
zachodnim przebiegają jedne z najważniejszych w gminie cieki wodne rzeka Prosna i rzeka
Pratwa a w części południowej gminy Wołczyńska Struga. Tworzą one rozległe doliny , które są
ich obszarem zalewowym i co wyklucza je z intensywnego zagospodarowania innego niż
rolnicze. Aktualnie obszar dolin można ocenić jako niezabudowany, istniejąca zabudowa w
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
33
rozproszeniu została zlokalizowana w przeszłości. Z uwagi na atrakcyjność krajobrazową dolin
planowane są do objęcia ochroną jako obszary chronionego krajobrazu , co poczyniło już na
swoim obszarze Województwo Wielkopolskie.
Gmina położona w całości położona jest na terenie zasobnego w wody podziemne zbiornika
GZWP nr 311 – Zbiornik rzeki Prosny ujmującego wody w utworach czwartorzędu w dolinach
i na fragmencie doliny kopalnej Stobrawy-Widawy z odgałęzieniem rynnowym Wołczyna.
Zbiornik wody podziemnej stanowi podstawowe źródło zasilania w wodę terenów
zurbanizowanych rejonu gminy Byczyna.
3.1. Ujęcia wody
Na terenie gminy w eksploatacji pozostają następujące ujęcia wód podziemnych:
Polanowice ( dz. nr 21/1 i 21/2 k.m.2)– pobór wód podziemnych z utworów
czwartorzędowych następuje za pomocą studni wierconych:
Nr 1 o głębokości 40m,
Nr2 o głębokości 42m ( awaryjna )
Nr3 o głębokości 40m
w ilości: Q maxh – 78,7m³/h, Q śrd - 1259,0m³/d
o zasobach eksploatacyjnych zatwierdzonych pismem Urzędu Marszałkowskiego
Województwa opolskiego nr ROŚ.ww.6223-26/10 z dnia 20grudnia 2010r. wynoszących
Qe - 164m³/h, przy depresji Se = 3,0m,
Pobór wody:
Q maxh – 78,7m³/h
Q śrd - 1259m³/d
Pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych – do 31 grudnia 2030r.
Byczyna przy ul. Błonie ( dz. nr 189 i 192/2) , za pomocą studni wierconych nr 1 i 2aawaryjny
pobór wody, w ilości:
Q maxh – 44,7m³/h
Q śrd – 1072,0m³/d
Przy zatwierdzonych zasobach eksploatacyjnych w kategorii ,,B” wynoszących Qe –
44,7m³/h, przy Se- 3,4m decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu Nr
OG-731/13/69 z dnia 22 lutego 1969r.
WW ujęcia uzyskały pozwolenie wodnoprawne Starosty kluczborskiego zawarte w piśmie nr
ROŚ.WW.6223-26/10 z 20 grudnia 2010r. na czas określony – 20 lat, tj.od dnia 01 stycznia
2011r. do dnia 31 grudnia 2030r.
Ujęcia to zaopatrują w wodę : miasto Byczynę, Polanowice, Proślice, Jakubowice,
Kochłowice, Biskupice, Brzózkę, Gołkowice i Jaśkowie.
Dobiercice stacja ( działki nr 9/2 ( SUW) nr 9/3 i 9/4 - studnie k.m.5) - uzdatniania
( mangan i żelazo) , pobór wody następuje z utworów triasu górnego ( retyk) ze studni:
- nr 3 o głębokości 19m , o zasobach eksploatacyjnych Q = 19,4m³/h przy depresji s=6,4m;
- nr 4 o głębokości 23m o zasobach eksploatacyjnych Q = 23,5m³/h przy depresji s=5,6m
przyjętej na podstawie dokumentacji ,, Dodatek do dokumentacji hydrogeologicznej –
aktualizacja zasobów wód podziemnych z utworów triasu górnego w Dobiercicach ”
w zawiadomieniu nr ROŚ.WW. 6223-3/10 z dnia 19 .04.2010r.
Wydajność:
Q maxh – 21,7m³/h
Q śrd - 130m³/d
Q roczne - 47450m³/d
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
34
Wodociąg zaopatruje wsie: Dobiercice, Proszowice, Chudoba, Sarnów, Pszczonki, Gosław.
Odprowadzanie ścieków, popłuczyn z kontenerowej stacji SUW istniejącym wylotem
betonowym zabezpieczonym kratą o Ø= 225mm o rzędnej dna 191,50m.n.p.m, do odbiornika
– rowu melioracyjnego oznaczonego symbolem Rz3 w km0+600 na działce nr 75 k.m.3 obręb
Paruszowice w ilości: Q śr/d – 9,0m³/d, Q roczne = 3285,0m³/r , o składzie żelazo
og.=10mg/l, zawiesina og.=35mg/l ,pH=6,5 – 9,0.
Pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych – do 19 kwietnia 2030r.
Pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie popłuczyn ze stacji uzdatniania wody – do
19 kwietnia 2020r.
Kostów – ( dz.nr 41/4 k.m.2) pobór wody z utworów czwartorzędowych następuje za
pomocą studni wierconej :
nr 1 ( awaryjnej) o głębokości 21m, o zasobach eksploatacyjnych Q = 66,0m³/h, przy depresji
s=6,3m, zatwierdzonych decyzją Urzędu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 28.12.2009r.
Nr ROŚ.KM.752-13/09 wg stanu na 01 września 1977r.
nr 3 ( podstawowej) o głębokości 22m, o zasobach eksploatacyjnych Q = 49,4m³/h, przy
depresji s=4,46m; przyjętych z dokumentacji ,, dodatek do dokumentacji hydrogeologicznej –
aktualizacja zasobów wód podziemnych z utworów czwartorzędowych jecie wody
podziemnej w Kostowie” w zawiadomieniu nr ROŚ.KU -752-13/09 z dnia 28 grudnia 2009r.
Pobór wód w ilości:
Q maxh – 38,4m³/h
Q śrd - 192m³/d
Q roczne – 70 080,0 m³/r
Wodociąg zaopatruje w wodę wsie: Kostów, Ciecierzyn, Janówkę, Miechową.
Pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych – do 10 marca 2020r.
Wojsławice – Kastel – Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z.o.o., ul. Stawowa 21 w
Byczynie uzyskał decyzją nr ROŚ.6341.26.2012.MG Starosty Kluczborskiego z dnia 20
listopada 2012r. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie wód w zakresie:
1) poboru wód podziemnych z ujęcia w Nasalach , gm. Byczyna z utworów jurajskich za
pomocą istniejącej studni wierconej nr 2 ( lokalizacja : dz. nr 46/2 k.m.1 obręb Nasale, gm.
Byczyna o zasobach eksploatacyjnych otworu zatwierdzonych decyzją Marszałka
Województwa Opolskiego nr DOŚ.II.7431.4.2012.KM z dnia 30.05.2012r. wynoszących:
Qe= 60,0m³/h i depresji zwierciadła wody Se=5,33 m ppt w okresie całego roku, w ilości:
Qmaxh = 24,2m³/h
Qśrd = 322m,6m³/d; Q maxd = 372m,6m³/d
Qmaxrok = 84898 m³/rok
Dla potrzeb wodociągu komunalnego Wojsławice – Kastel.
W ostatnich latach wybudowana została sieć wodociągowa prowadząca od SUW do wsi
Wojsławice, Sierosławice, Roszkowice , Borek, Gosław, Nasale, Pogorzałka, Paruszowice.
Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie wód zostało udzielone na okres 10 lat –
do 2022r.
* Zgodnie z art.21 ust.1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz
niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 32, poz.159) strefy ochronne ujęć wody ustanowione przed
dniem 1 styczna 2002r. wygasają z dniem 31 grudnia 2012r.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
35
4. Gleby
Obszar gminy cechuje się stosunkowo dobrymi glebami i ich przydatnością dla produkcji rolnej.
Najlepsze pod względem bonitacyjnym gleby zalegają na obszarze dolin rzek Prosny i Pratwy
gdzie duży udział w ich wytworzeniu miały związki organiczne.
Obszar wysoczyzny natomiast cechują gleby dobre i średnie ale o dużych kompleksach
przestrzennych ułatwiające gospodarkę rolną sprzętem zmechanizowanym.
Dotychczas ukształtowana struktura funkcjonalno – przestrzenna gminy wyraźnie segregująca
obszary zabudowane i obszary rolne spowodowała , że gospodarka glebami prowadzona jest
racjonalnie i nie prowadzi do dezorganizacji rolniczej przestrzeni produkcyjnej.
W studium w pierwszej kolejności do zabudowy wskazane zostały tereny stanowiące luki
w zabudowie i tereny bezpośrednio przyległe do terenów już zabudowanych.
5. Kopaliny
Budowa geologiczna w obrębie gminy Byczyna sprzyja występowaniu surowców pospolitych,
głównie piasków i żwirów oraz iłów. Występowanie kruszyw naturalnych o znaczeniu
przemysłowym związane jest tu z działalnością lodowca oraz morskimi
i jeziornymi osadami przed czwartorzędowymi.
Występujące na terenie gminy Byczyna złoża to:
- kruszywo naturalne (3 złoża),
- surowce ilaste ceramiki budowlanej (3 złoża), w tym jedno z najzasobniejszych w
województwie – złoże „Nasale’,
- torfy (1 złoże).
Jakubowice - złoże kruszywa naturalnego czwartorzędowego:
żwirów, piasków i pospółek, zajmuje powierzchnię 22,65 ha. Zasoby złoża obejmują:
 zasoby bilansowe żwirów w kat. C2 – 5 048 329 Mg
 zasoby bilansowe – piasku w kat. C2 – 1 597 520 Mg
 zasoby bilansowe – ogółem w kat. C2 – 6 645 849 Mg
 miąższość złoża 9 – 19,7 m, średnio 14,35 m.
Złoże jest eksploatowane przez Żwirownię ,,Byczyna „ Sp.z o.o. w Jakubowicach ”, posiada
ustanowiony obszar górniczy o nazwie ,, Jakubowice 1” i teren górniczy o nazwie ,,
Jakubowice 1” oraz koncesję udzieloną przez Urząd Marszałkowski Województwa
Opolskiego z dnia 16.03.2011r. znak DOŚ –II.7422.2.1.2011.JJ.
Ważność koncesji ustalono do dnia 31marca 2041r.
Roszkowice – złoże kruszywa naturalnego: piasek:
eksploatacja zaniechana, złoże przydatne w budownictwie i drogownictwie o powierzchni
4,3 ha. Zasoby bilansowe złoża zarejestrowane decyzją nr OŚ-V-8513/4/89 z dnia
05.05.1989r. wynosiły:
 poza filarami ochronnymi - 551 tys. ton
 obecnie - 524,6 tys. ton
 miąższość złoża - 7,7m.
Byczyna – ul. Polanowicka, złoże kruszywa naturalnego czwartorzędowego: piasku
budowlanego i żwiru przydatne w budownictwie i drogownictwie, powierzchnia 1,527 ha.
Zasoby złoża obejmują:
 zasoby bilansowe w kat. C1 – 271 458 Mg
 miąższość złoża 2 - 15,4m, średnio 9 m.
Złoże jest eksploatowane przez ,, Byczyna „ Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowe
,, Serwitrans”- Zbigniew Zygiel w Dzielnej, gm.Ciasna, posiada ustanowiony teren i obszar
górniczy, ustanowiony dla eksploatacji złoża kruszywa naturalnego ,, Byczyna” na podstawie
Decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia 07.09.2006r. Znak: ROŚ.751-7/06.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
36
Okres ważności koncesji ustalono do dnia 31 grudnia 2021r.
Gołkowice – złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej:
iłu, gliny oraz kopaliny towarzyszącej: piasków schudzających, wiek: trias górny (kajper),
zajmuje powierzchnię 9,33ha, zastosowanie: do produkcji ceramiki czerwonej. Zasoby złoża
obejmują:
 zasoby bilansowe w kat. B bez filarów ochronnych – 930 tys. m3
 zasoby bilansowe w kat. C2 bez filarów ochronnych – 473 tys. m3
 zasoby bilansowe razem – 1 403 tys. m3
 miąższość złoża glin i iłów - 15 m.
 miąższość złoża piasków schudzających - 3 m.
Nasale - surowce ilaste ceramiki budowlanej:
złoże nie eksploatowane, budują go iły jurajskie - liasowe warstw helenowskich dolnych. Są to iły
ciemnopopielate, limniczne, bezwapienne, plastyczne, zwarte, miejscami przechodzące w iłołupki.
Złoże zajmuje powierzchnię 64,80 ha, zastosowanie: do produkcji ceramiki czerwonej, cegła
pełna, sączki. Zasoby złoża obejmują:
 zasoby bilansowe w kat. B bez filarów ochronnych – 418 tys. m3
 zasoby bilansowe w kat. C1 bez filarów ochronnych – 4 957 tys. m3
 zasoby bilansowe w kat. C2 bez filarów ochronnych – 3 552 tys. m3
 zasoby pozabilansowe w kat. C2 – 421 tys. m3
 miąższość złoża 8 – 21,7 m.
Pszczonki, złoże piasków schudzających, zajmuje powierzchnię 5,32 ha, zastosowanie: do
produkcji ceramiki czerwonej. Zasoby złoża obejmują:
 zasoby bilansowe w kat. C1 bez filarów ochronnych – 270 tys. m3
 miąższość złoża 3,1 – 7,2 m, średnio 4,9 m.
Borek, złoże torfu, eksploatacja zaniechana, zastosowane było: do produkcji preparatu
torfowego Tołpy, złoże zajmuje powierzchnię 13 752 m2. Zasoby złoża obejmują :
 zasoby bilansowe w kat. C1 – 20 783 ton
 miąższość złoża 0,8 – 2,8 m, średnio 1,6 m.
Zapisy studium umożliwiają eksploatację ww złóż w zgodności z przepisami ustawy ochrony
środowiska i ustawy Prawo geologiczne i górnicze..
6. Emitowanie pól elektromagnetycznych
Położenie gminy Byczyna wiąże sieć infrastruktury technicznej przebiegającą przez obszar
gminy. Przez obszar gminy przebiega linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia: dwutorowa
100KV relacji Kluczbork – GPZ Kostów i GPZ Kostów – Kępno będąca emitorem
promieniowania elektromagnetycznego szkodliwego dla zdrowia człowieka. Rozkład pola
magnetycznego pod linią przesyłową ma charakter niejednolity i związany jest ze zwisem
przewodów przesyłowych. Maksymalne zamierzone natężenie pól elektrycznych dla linii 110kV
przy największym zwisie linii, na wysokości 1,8m npt wynoszą 3,2kV/m. Zasięg obszaru, w
którym natężenie pola elektrycznego przekracza wartość 1kV/m, wynosi 11,8m od osi linii
110kV/m. Ze względu na brak pomiarów, określających poziom pól elektromagnetycznych w
pobliżu linii wysokiego napięcia, można jedynie stwierdzić, iż przedstawione strefy wyznaczają
obszar, na którym może dojść do przekroczenia dopuszczalnych wartości natężenia pola
elektrycznego.
Linia elektroenergetyczna przebiegająca przez obszar gminy nie posiada wyznaczonego obszaru
ograniczonego użytkowania zgodnie z przepisami ochrony środowiska.
Linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia przebiega z dala od zabudowy mieszkaniowej
istniejącej i planowanych terenów pod zabudowę mieszkaniową i usługi publiczne.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
37
Powoduje to, że nie występuje bezpośrednio negatywne oddziaływanie promieniowaniem
elektromagnetycznym na środowisko i zdrowie ludzi
7. Ryzyko wystąpienia poważnych awarii
Na obszarze gminy nie stwierdzono istnienia obiektów magazynujących substancje niebezpieczne
w ilościach mogących stanowić potencjalną przyczynę wystąpienia nadzwyczajnego zagrożenia i
poważnych awarii. Również na terenie gminy nie odnotowano zdarzeń o znamionach
nadzwyczajnego zagrożenia dla środowiska, zdrowia i życia ludzi.
10. Problemy ochrony środowiska, w szczególności dotyczące obszarów
podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie
przyrody.
1.Formy ochrony przyrody
Na terenie gminy Byczyna znajdują się formy ochrony przyrody w rozumieniu ustawy z
dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody na które składają się:
- użytek ekologiczny
- pomniki przyrody ożywionej
Użytek ekologiczny „Starorzecze Prosny 2”
Użytek obejmuje swym obszarem grunty leśne, torfowiska i bagna ( Sierosławice, Borek)
o łącznej powierzchni ok.32 ha. Jest to miejsce lęgowe ptactwa wodno-błotnego. Użytek
utworzono w 2003 roku na podstawie rozporządzenia Wojewody Opolskiego [Dz. Urz. Woj. Op.
nr 109 poz. 2304].
Pomniki przyrody
Na obszarze gminy znajduje się 5 rejestrowych pomników przyrody. Są to aleje drzew i
pojedyncze drzewa, wiekowe, potężnych rozmiarów, o pięknym przekroju. Największy obwód
ma lipa drobnolistna 755cm rosnąca w Proślicach .
1. Lipa szerokolistna [ obwód 3,43cm, wysokość 16m] – lokalizacja m. Byczyna Rynek
przy Ratuszu – nr rejestru 389,
2. Aleja dębów szypułkowych -24szt. i buka pospolitego -1szt. – lokalizacja między ,,
lasem Kostów” i lasem Miechowa ( Uroczysko) – nr rejestru 248,
3. Aleja dębów szypułkowych składająca się z 4 sztuk drzew i buka pospolitego 25
szt. – lokalizacja na brzegu lasu od strony wschodniej i południowej, od lasu wzdłuż
drogi polnej w stronę szosy Kostów – Miechowa – Nadl. Namysłów. Obręb Wołczyn,
oddz.10d, 13a- nr rejestru 254,
4. Lipa drobnolistna ( obwód 7,55m, wysokość 16m) – lokalizacja po lewej stronie
szosy prowadzącej z Proślic do Byczyny , nr rejestrowy 247
5. Lipa drobnolistna– lokalizacja przy szosie prowadzącej do Byczyny, po prawej
stronie przy krzyżu m. Jakubowice , dz.– nr rejestrowy 246.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
38
2. Rośliny chronione
omówione zostały w rozdz.8.3.
3. Zwierzęta chronione
W związku z planowanymi farmami wiatrowymi na obszarze gminy zostały poczynione wstępne
badania potencjalnych stanowisk nietoperzy najbardziej narażonych na bezpośrednie jak i
pośrednie zagrożenie ich populacji w zderzeniu z turbinami wiatrowymi.
Badania takie zostały dotychczas przeprowadzone w 9 miejscowościach: Kostów, Byczyna,
Gołkowice, Gola, Ciecierzyn, Miechowa, Proślice, Polanowice, Biskupice w okresie od lutego do
listopada 2011r.
Wyniki tych badań zebrane w Raporcie chiropterologicznym wykonanym przez ,, bfa – Paweł
Gębski ”z siedzibą we Wrocławiu są następujące:
= zimujące nietoperze stwierdzono tylko w podziemiach pałacu w Gołkowicach. Były to 4
osobniki gacka szarego Pleocotus austriacus i 1 osobnik gacka brunatnego Plecotus auritus.
= w okresie letnim stwierdzono 6 kolonii rozrodczych nietoperzy z rodzaju gacek, 1 kolonie
karlika drobnego i 2 zgrupowania nietoperzy z rodzaju nocek .
Stwierdzono 10 gatunków nietoperzy:
- borowca wielkiego Nyctalus noctula
- borowiaczka Nyctalus leisleri
- mroczka późnego Eptesicus serotinus
- karlika większego Pipistrellus nathusii
- karlika malutkiego Pipistrellus pipistrellus
- karlika drobnego Pipistrellus pygmaeus
- mopka carbastella barbastellus
- nocka dużego Myotis myotis
- nocka rudego Myotis daubentonii
- nocka wąsatka / nocka Brandta Myotis mystacinus/ /Myotis brandtii
- gacka nieoznaczonego Plecotus species
- nocka nieoznaczonego Myotis species
Gatunkiem dominującym na obszarze objętym badaniem w całym okresie badań był borowiec
wielki ( 46%) .
Ponadto na obszarze gminy ochronie podlega stanowisko orlika krzykliwego i bielika.
Obszary ograniczonego użytkowania i obszary zagrożone poważnymi awariami
Obszary ograniczonego użytkowania
Na terenie miasta Byczyny nie ma wyznaczonych obszarów ograniczonego użytkowania, które –
zgodnie z art.135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska – tworzy się dla
zakładu lub innego obiektu w przypadku, gdy z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na
środowisko, z analizy porealizacyjnej lub przeglądu ekologicznego wynika, że mimo
zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą
być dotrzymane standardy jakości środowiska, wymagane obowiązującymi przepisami.
W świetle obowiązujących przepisów obszary takie mogą być utworzone dla następujących
obiektów znajdujących się na terenie gminy:
- składowisko odpadów komunalnych w Gotartowie- aktualnie nieużytkowane , w trakcie
rekultywacji,
- droga krajowa nr 11
- linia kolejowa nr 272,
- oczyszczalnia ścieków w Byczynie,
- linia elektroenergetyczna napowietrzna 110KV
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
39
Obszary zagrożone poważnymi awariami
Na terenie gminy Byczyna nie ma zakładów zaliczonych do zakładów o dużym ryzyku
wystąpienia poważnych awarii ani zaliczonych do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia
poważnej awarii.
Poza ww zakładami, źródłem zagrożeń środowiskowych jest transport materiałów
niebezpiecznych po drogach publicznych. Przez teren gminy przebiega trasa transportu
materiałów niebezpiecznych – droga krajowa nr 11. Należy przyjąć, że występuje statystyczne
prawdopodobieństwo potencjalnego wystąpienia awarii komunikacyjnych, mogących zagrozić
środowisku. Obszarami szczególnego zagrożenia są tereny zabudowy mieszkaniowej
zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie drogi.
Ogólna ocena stanu środowiska i jego zagrożeń
Środowisko biotyczne
Trudno jednoznacznie i ostatecznie ocenić stan poszczególnych zbiorowisk roślinności. W
każdym zbiorowisku występują zbiorowiska cenne i zdegradowane, np. w zbiorowiskach leśnych
występują płaty o wysokim stopniu naturalności, a także drzewostany znacznie zdegradowane,
pozbawione charakterystycznych elementów florystycznych.
Główne źródła zagrożeń dla poszczególnych typów ekosystemów to:
= dla obszarów zbiorowisk leśnych:
- wprowadzanie gatunków drzew niezgodnych z siedliskiem ,
- usuwanie z lasów starych, dziuplastych drzew będących środowiskiem życia dla tysięcy
gatunków roślin i zwierząt,
= dla obszarów zbiorowisk łąkowych:
- nawożenie łąk i pastwisk,
- koszenie i wypas,
- melioracje odwadniające.
Niepożądanymi kierunkami przekształceń powodującymi zagrożenia dla ciągłości powiązań
przyrodniczych są:
- zmiana użytkowania trwałych użytków zielonych na grunty orne,
- zabudowa dolin rzecznych stanowiących główne osie systemu ekologicznego gminy,
- niszczenie zadrzewień, zakrzaczeń, ziołorosli
- fragmentacja siedlisk na skutek rozwoju zabudowy i transportu.
Istniejące jak i planowane zagospodarowanie obszaru gminy nie stanowi zagrożenia dla
środowiska biotycznego.
Środowisko abiotyczne
Stan środowiska obszaru opracowania ocenić należy jako zadawalający, za wyjątkiem
zanieczyszczenia wód powierzchniowych ( rzeka Prosna , rzeka Pratwa, Wołczyńska Struga),
gleb i wody podziemnej ściekami komunalnymi. Poprawy wymaga również czystość powietrza
oraz nadmierny hałas przy drodze krajowej i linii kolejowej.
Położenie gminy z dala od dużych zewnętrznych źródeł emisji zanieczyszczeń oraz położenie w
ciągach jakimi są dolina rzeki Prosny i rzeki Pratwy powoduje, że na obszarze gminy utrzymują
się stosunkowo niskie poziomy zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Podwyższone
emisje zanieczyszczeń mogą wywoływać jedynie lokalne źródła energetyczne, w szczególności w
okresie grzewczym. Podwyższenie poziomu imisji zanieczyszczeń występuje również lokalnie, w
strefie brzegowej pasa drogowego, w szczególności drogi krajowej nr 11.
W strefie tej należy się również spodziewać lokalnego zanieczyszczenia gleby metalami ciężkimi.
Zarówno otoczenie drogi krajowej nr 11 jak i linii kolejowej stanowią obszar o obniżonych
parametrach jakościowych klimatu akustycznego.
Minimalizacja istniejących zagrożeń atmosferycznych postępować będzie poprzez powszechne
stosowanie nowoczesnych technologii grzewczych oraz poprzez wycofywanie z obrotu
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
40
nieekonomicznych i słabych technicznie pojazdów. Ograniczenie uciążliwości akustycznej
powodowanej przez układ komunikacyjny można uzyskać poprzez realizację zieleni jako bariery
dla nadmiernej emisji hałasu, a także bariery dla komunikacyjnych zanieczyszczeń powietrza a
także poprzez budowę urządzeń jak ekrany, wały oraz obwodnic drogowych poza terenami
zabudowy mieszkaniowej.
Brak kanalizacji na terenach zabudowanych i stosowanie zbiorników tzw. szamb nie zawsze w
pełni sprawnych pod względem szczelności powoduje, że istnieje zagrożenie dla gleby i wód.
Planowane wyposażenie w zorganizowany system gospodarki ściekami obszaru całej gminy
istotnie ograniczy potencjalne źródła zanieczyszczenia gleb i wód ściekami komunalnymi.
11. Prognozowany sposób zagospodarowania obszarów objętych postanowieniami
projektu studium
W projekcie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
wyróżnione zostały 2 zasadnicze obszary rozwoju zagospodarowania przestrzennego:
* obszar rozwoju funkcji ekologicznych
obejmujący tereny o podwyższonych standardach ochrony środowiska i sposobów
zagospodarowania terenów węzłowych, węzłowy obszar systemu ekologicznego
W ramach tego obszaru wyróżniono:
– strefę zachowania istniejących i projektowanych do ochrony form przyrody ( obszary
chronionego krajobrazu ,,Prosny i Pratwy, Wołczyńskiej Strugi”,
– strefę ograniczeń rozwoju zagospodarowania przestrzennego – ciąg ekologiczny rzek Prosny ,
Pratwy i Wołczyńskiej Strugi : obszary bezpośredniego zagrożenia powodziowego, obszar
niekorzystny fizjograficznie do zabudowy, obszar ochrony wód podziemnych ,
– strefa ochrony obszarów rolniczej przestrzeni produkcyjnej.
* obszar rozwoju urbanizacji
obejmujący:
– strefę działalności gospodarczej, tereny istniejące i planowanej lokalizacji obiektów produkcji,
budownictwa, składów, magazynów i usług,
– strefa mieszkaniowo – usługowa – tereny istniejącej i planowanej lokalizacji zabudowy
mieszkaniowej i usług.
W ramach zmiany studium nie wprowadza się istotnych zmian w dotychczas wykształconej
strukturze przestrzennej gminy. Planowane zmiany polegają głównie na korektach granic terenów
budowlanych i dostosowaniu ich do ustalonych wcześniej w sporządzonym studium oraz planach
miejscowych , a także uwzględnienia wniosków do zmiany studium.
Obszary i strefy są ze sobą wzajemnie powiązane. W obszarach urbanizacji, na terenach stref
zabudowanych występują tereny o funkcjach ekologicznych jak zieleń, cmentarz, tereny sportu i
rekreacji, zbiorniki i cieki wodne z zielenią towarzyszącą.
Część ustaleń Studium obejmująca kierunki rozwoju przestrzennego dla wyróżnionych stref
wchodzących w jedną z głównych grup funkcjonalnych, przedstawia główne funkcje tych stref
oraz szczególne warunki zabudowy , zagospodarowania i użytkowania terenów, w tym parametry
i wskaźniki urbanistyczne, obejmujące między innymi również ustalenia dotyczące zasad ochrony
środowiska i jego zasobów, ustalenia dotyczące zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i
zabytków oraz dóbr kultury współczesnej. Z punktu widzenia prognozy oddziaływania na
środowisko mają one zasadnicze znaczenie.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
41
Dla realizacji kierunków i celów polityki przestrzennej gminy w Studium wyznaczone zostały
następujące strefy funkcjonalno – przestrzenne , dla których wskazane zostały zasadnicze
kierunki rozwoju zabudowy oraz wskaźniki i parametry dotyczące ich zagospodarowania i
użytkowania.
Na obszarze wiejskim:
1. Strefy zabudowy mieszkaniowej i usług – obejmujące zabudowę rolniczą ( zagrodową)
zabudowę mieszkaniową jednorodzinną ,usługi dla ludności i obsługi rolnictwa – czyli obszary
istniejące ścisłego uwarunkowanego historycznie zainwestowania poszczególnych wsi w gminie -
MU;
2. Strefy zabudowy mieszkaniowej – M;
3.Strefy działalności gospodarczej – zakładów produkcji, składów, magazynów , usług - PU ;
4. Strefy usług - publicznych UP i U usług publicznych i komercyjnych
5. Strefy usług technicznych - WZ ( ujęcia wody), NO ( oczyszczalnie ścieków), EE ( urządzeń
elektroenergetyki), EG (urządzeń gazownictwa), EW ( elektrownie wiatrowe), ES ( solary
słoneczne) ;
6. Strefy sportowo – usługowe - URP;
7. Strefy zabudowy letniskowej –UTL;
8. Strefy sportowo – rekreacyjne – US;
9. Strefy produkcji i obsługi rolniczej- RPO;
10. Strefy wód otwartych – Ws;
11. Strefy zieleni, cmentarze – ZP, ZC;
12. Strefy leśne – RL;
13. Strefy ogrodniczo – sadownicza - RO;
14. Strefy rolne produkcyjne – R, RZ;
15. Strefy występowania udokumentowanych złóż – PE;
Na obszarze miejskim:
1. Strefa centrum śródmiejskiego obejmująca zabudowę położoną w obrębie murów
miejskich- AUC;
2. Strefy zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej-MW;
3. Strefy zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami – MNU;
4. Strefy działalności gospodarczej - produkcji, składów, magazynów , usług - PU ;
5. Strefy usług- publicznych UP i U usług publicznych i komercyjnych ;
6. Strefy usług technicznych - WZ ( ujęcia wody), NO ( oczyszczalnie ścieków), EE ( urządzeń
elektroenergetyki), EG (urządzeń gazownictwa) ;
7. Strefy sportowo – rekreacyjne - US;
8. Strefy wód otwartych – Ws;
9. Strefy zieleni, cmentarze – ZP, ZC;
10. Strefy leśne – RL;
11. Strefy rolne – R, RZ;
W zakresie terenów związanych z działalnością gospodarczą i infrastrukturą techniczną, których
oddziaływanie może być znaczące dla środowiska powiększono obszary dla prowadzenia
działalności gospodarczej i wyznaczono dodatkowe tereny dla działalności inwestycyjnej
wnioskowane przez przyszłych inwestorów. Dotyczy to również terenów przeznaczonych dla
lokalizacji farm wiatrowych , kolektorów słonecznych i innej działalności gospodarczej głównie
związanej z produkcja i przetwarzaniem produkcji rolnej.
Z tej grupy obszarów najistotniejsze znaczenie dla funkcjonowania środowiska i zdrowia ludzi
mają obszary na których potencjalnie mogą być planowane farmy wiatrowe oznaczone na
rysunku studium symbolem: EW.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
42
W studium wyznaczono 11 obszarów na których po dokonaniu bardziej szczegółowych analiz
środowiskowych na dalszym etapie postępowania lokalizacyjnego możliwa będzie lokalizacja
farm wiatrowych. Są to obszary aktualnie niezabudowane w przeważającej części użytkowane
rolniczo jako grunty orne.
W studium wskazano zasadnicze warunki i wymogi których spełnienie jest wymagane dla
lokalizacji farm wiatrowych.
Zgodnie z zapisami studium wszystkie obszary lokalizacji farm elektrowni wiatrowych jak
i solarów słonecznych wymagają sporządzenia planów miejscowych.
Zgodnie z zapisami studium planem miejscowym może zostać objęty jeden lub kilka ze sobą
sąsiadujących obszarów.
Zgodnie z zapisami studium realizacja farm elektrowni będzie możliwa jedynie wtedy gdy
wymogi w zakresie budowlanym i ochrony środowiska zostaną spełnione.
12. Przewidywane znaczące oddziaływania realizacji projektowanego studium na
cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000 oraz integralność tych obszarów,
a także na środowisko, z uwzględnieniem zależności między elementami
środowiska oraz między oddziaływaniami na te elementy.
Prognoza oddziaływania na środowisko dla studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego z założenia nie jest dokumentacją szczegółową, ponieważ jej
głównym celem jest odniesienie zasadniczej treści dokumentu do planowanych kierunków
rozwoju oraz zasad zrównoważonego rozwoju. Prognoza ta w możliwie szczegółowy sposób
rozważa korzyści i zagrożenia wynikające z realizacji Studium jako zasadniczego narzędzia dla
prowadzenia polityki przestrzennej w gminie. Ze względu na wymagany zakres jak i skalę
opracowania nie może odnosić się do poszczególnych zagadnień w sposób szczegółowy.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu studium jest dokumentem, który jedynie w
sposób ogólny, strategiczny rozważa korzyści i zagrożenia wynikające z realizacji studium.
Istotną trudnością w określeniu konkretnych skutków projektowanego zagospodarowania z
punktu widzenia ochrony środowiska jest brak zdefiniowanych ilościowych celów w studium, co
stanowi jednak o specyfice strategicznej prognozy oddziaływania na środowisko projektowanego
dokumentu, a nie konkretnych przedsięwzięć.
Wobec czego, przewidywane skutki środowiskowe są oparte głownie na założeniach
projektowanego dokumentu oraz na propozycjach zagospodarowania poszczególnych terenów,
ale o dużym stopniu ogólności.
Analizą objęto zasadnicze elementy środowiska jak: powietrze, powierzchnie ziemi, wodę,
zasoby naturalne, ludzi, rośliny i zwierzęta, różnorodność biologiczną, zabytki i formy ochrony
przyrody.
Ocenę podjęto w kierunku określenia oddziaływań pozytywnych, negatywnych i neutralnych
( obojętnych).
Charakter omawianego dokumentu z założenia jest pro środowiskowy. Niemniej, realizacja jego
niektórych zamierzeń, jakkolwiek uzasadnionych pod względem ekologicznym, może skutkować
wystąpieniem negatywnych oddziaływań środowiskowych w odniesieniu do pewnych elementów
środowiska.
Dlatego w prognozie zasadnym jest przedstawienie zarówno pozytywnych, jak i negatywnych
skutków realizacji niniejszego dokumentu.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
43
W prognozie odniesiono się do kierunków rozwoju i zagospodarowania przestrzennego terenów
określonych dla poszczególnych zagadnień środowiskowych przedstawionych w projekcie
studium . Oceną objęto przede wszystkim takie elementy środowiska jak: rośliny, zwierzęta,
różnorodność biologiczna, powierzchnia ziemi, w tym gleba, rzeźba, utwory geologiczne i zasoby
kopalin, walory krajobrazowe, zabytki, dobra kultury i dobra materialne, wody powierzchniowe i
podziemne oraz zagrożenie powodziowe, zdrowie i warunki życia ludzi ( klimat akustyczny, pola
elektromagnetyczne, powietrze atmosferyczne, jakość życia mieszkańców i dostępność do usług,
infrastruktury, terenów komunikacji) zagrożenie odpadami, cele i przedmiot ochrony obszaru
Natura 2000 oraz integralność tego obszaru i całej sieci Natura 2000.
1. Prognoza oddziaływania na jakość powietrza - emisja zanieczyszczeń do powietrza
Rozwój przestrzenny gminy w zapisach studium odnośnie kierunków rozwoju został określony
jako kontynuacja rozwoju przestrzennego istniejących jednostek osadniczych.
Położenie gminy na trasie ważnego ciągu komunikacyjnego jakim jest droga krajowa nr 11 i linia
kolejowa zelektryfikowana powoduje zainteresowanie prowadzeniem działalności gospodarczej o
charakterze usługowo – produkcyjnym na obszarze gminy.
Niekorzystny wpływ na środowisko - na obszarze gminy stwierdza się kilka form
zagospodarowania, które będą miały negatywny , lecz słaby wpływ na jakość powietrza
atmosferycznego. Dotyczy to terenów zurbanizowanych, niezależnie od rodzaju zabudowy, gdzie
zarówno paleniska domowe jak i emisje komunikacyjne z lokalnych dróg stanowią o uciążliwości
dla środowiska. Większy negatywny wpływ na jakość powietrza atmosferycznego może mieć
ruch komunikacyjny na drodze głównej o stosunkowo dużym natężeniu.
Zabudowa mieszkaniowa nie jest obiektem znaczącej emisji zanieczyszczeń do powietrza.
Emisja zanieczyszczeń ograniczona będzie do zanieczyszczeń z opalania mieszkań źródłami
paliwa stałego węgla i koksu z kotłowni i dotyczyć będzie głównie obszarów wiejskich. Mając na
uwadze skalę istniejącej zabudowy i umiarkowany jej rozwój w przyszłości, a także sukcesywne
stosowanie przez użytkowników paliw ekologicznych nie istnieje pod tym względem zagrożenie
dla powietrza na obszarze wsi.
Dalsza realizacja sieci gazu przewodowego w mieście Byczyna powodować będzie sukcesywne
zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego na jego obszarze.
Natomiast niekorzystny wpływ na ludzi dotyczy działalności gospodarczej, w obrębie których
prowadzone procesy zwykle w dużym stopniu stanowią uciążliwość dla otoczenia. Stopień
zagrożenia ze strony tych terenów jest uzależniony od profilu produkcji, liczby i wielkości
emitorów, a także emitowanych do powietrza substancji.
Zapisy studium przewidują modernizację istniejących na obszarze gminy i realizację małych
zakładów produkcyjno – usługowych, których działalność nie będzie powodować znaczącej
emisji zanieczyszczeń do powietrza. Mimo rozwiązań łagodzących i stosowania się do
obowiązujących przepisów prawnych odnośnie powietrza, uciążliwość dla otoczenia, zwłaszcza
dla najbliższych terenów mieszkaniowych, może jednak wystąpić.
Na etapie studium trudno jest określić imiennie inwestycje produkcyjno – usługowe jakie mogą
się pojawić do realizacji. Szczegółowe wymogi w zakresie ochrony środowiska w przypadku
realizacji zabudowy o charakterze produkcyjno – usługowym określi plan miejscowy.
Brak lub neutralny wpływ na środowisko – brak oddziaływań w zakresie powietrza obejmuje
takie funkcje terenów jak tereny rolne , tereny wód powierzchniowych płynących i stojących,
tereny cmentarzy, parków , obiektów sportu i rekreacji oraz linii wysokich napięć a także
planowanych farm wiatrowych i kolektorów słonecznych, z którymi nie wiążą się źródła
zagrożenia zanieczyszczenia powietrza.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
44
Pozyskiwanie energii z wiatru i promieniowania słonecznego przyczynia się natomiast do
ograniczenia zużycia surowców energetycznych pochodzenia kopalnego, a tym samym wpływają
na ograniczenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery.
Ocena - projektowane funkcje wyznaczonych w studium terenów wskazują na równowagę
między negatywnymi kierunkami oddziaływań na jakość powietrza, a kierunkami neutralnymi
oraz odznaczającymi się brakiem oddziaływań.
2. Prognoza wpływu na powierzchnię ziemi, w tym glebę, rzeźbę i utwory geologiczne
Prognoza wpływu na powierzchnię ziemi uwzględnia możliwe oddziaływania wynikające
z przewidywanych kierunków rozwoju, przedstawionych w projekcie Studium w odniesieniu do:
- rzeźby terenu – stopień uwzględnienia w projekcie Studium korzystnych bądź niekorzystnych
warunków geomorfologicznych,
- gleby – ochrona najcenniejszych bonitacyjnie gleb,
- zasoby geologiczne – ochrona złóż kruszywa naturalnego i iłów.
Powierzchnia ziemi jest elementem środowiska, który w największym stopniu narażony jest na
negatywne oddziaływanie wynikające z realizacji zapisów projektowanego dokumentu. Wynika
to z faktu, że większość przewidywanych form zagospodarowania wiąże się w mniejszym lub
większym stopniu z przekształceniem gleb i rzeźby terenu.
Studium utrzymuje jako jedną z głównych funkcji gminy rolnictwo, co podyktowane jest
występowaniem stosunkowo dużych i zwartych kompleksów gleb o korzystnej przydatności dla
produkcji rolnej. Zapisy studium wskazują na występowanie obszarów gleb o wysokich klasach
bonitacji i wprowadzają zapisy o ograniczaniu w przeznaczaniu ich pod zabudowę.
Obszary o niskiej klasie bonitacyjnej i niezagospodarowane rolniczo planuje się przeznaczyć do
zalesienia , co pozwoli na zwiększenie stopnia lesistości gminy, który należy do jednych z
niższych w regionie.
Na obszarze istnieją udokumentowane złoże surowców mineralnych. Aktualnie eksploatowane. są
dwa złoża w Jakubowicach i Byczynie.
Oba złoża w Jakubowicach i Byczynie mają ustalony teren i obszar górniczy.
Zapisy studium przewidują możliwość eksploatowania pozostałych złóż sukcesywnie do potrzeb a
wyeksploatowane wyrobiska do zagospodarowania w kierunku wodnym, na cele rekreacyjne lub
rolnym i leśnym.
Korzystny wpływ na środowisko - duży pozytywny wpływ na powierzchnię ziemi, a tym samym
na glebę i rzeźbę terenu wiąże się z przeznaczeniami zagospodarowania terenu zachowującymi
obecne warunki środowiska oraz prowadzącymi do ich zachowania. Są to istniejące i
projektowane tereny zielone .
Niekorzystny wpływ na środowisko – generalnie wszystkie formy zagospodarowania związane z
rozwojem zabudowy i terenów komunikacyjnych oraz eksploatacją surowców mineralnych będą
mieć negatywny wpływ na powierzchnie ziemi w aspekcie warunków glebowych oraz rzeźby
terenu.
Przeznaczenie terenów pod budownictwo mieszkaniowe i usługi uznano za zagrożone
negatywnym oddziaływaniem w stopniu małym, gdyż możliwe jest na tych terenach jedynie
częściowe przekształcenie powierzchni ziemi, pozostawiając część terenów nie przekształconych,
bądź przekształconych w niewielkim stopniu ( wymóg zachowania powierzchni biologicznie
czynnej w ramach zagospodarowania).
Natomiast dla terenów o charakterze produkcyjnym, składowania, magazynowania, komunikacji
drogowej stwierdzono, że możliwa jest bądź to całkowita utrata warstwy glebowej, w tym
miejscowo wysokiej jakości, bądź prawie całkowite przekształcenie warstwy glebowej i
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
45
naturalnej rzeźby terenu. Dlatego oddziaływanie na powierzchnię ziemi w przypadku tych form
zagospodarowania uznaje się za negatywnie duże.
Neutralny wpływ na środowisko – pozostawienie w projekcie Studium użytków rolnych, a w
szczególności łąk i pastwisk w ich obecnym użytkowaniu , należy uznać za wpływ neutralny,
praktycznie nie zmieniający sytuacji obecnej.
3. Prognoza wpływu na zabytki, dobra kultury i dobra materialne
Korzystny wpływ na środowisko – na obszarze gminy występują liczne zabytki architektury
i budownictwa, a także zabytki archeologiczne. W ich przypadku projektowany dokument
wskazuje na ich zachowanie i ochronę ich walorów, dlatego też ostatecznie należy uznać że
zachowanie zasobów kulturowych jest w dużym stopniu korzystne - dotyczy to ujętych na
rysunku Studium stanowisk archeologicznych, obiektów ujętych w rejestrze wojewódzkiego
konserwatora zabytków a także zabytków ujętych w gminnej ewidencji.
Niekorzystny wpływ na środowisko – wystąpi w przypadku stanowisk archeologicznych, gdzie
naruszenie stanowiska bez uprzedniego jego zbadania przez służby specjalistyczne może
skutkować ich zniszczeniem zwłaszcza tych o nieustalonej lokalizacji.
4. Prognoza wpływu na wody podziemne i powierzchniowe
Gmina w części północno – wschodniej położona jest na ważnym dla gospodarki wodnej
zbiorniku wód podziemnych GZWP nr 311, który stanowi podstawowe źródło zasilania w wodę
rejonu i miasta Byczyny. Zbiornik ten stanowi obszar najwyższej ochrony ( ONO) dla północnego
obszaru gminy i obszar wysokiej ochrony ( OWO) na pozostałym obszarze. Południowo –
zachodnia część gminy położona jest na fragmencie doliny kopalnej Stobrawy-Widawy z
odgałęzieniem rynnowym Wołczyna.
Planowane objęcie zorganizowanym systemem gromadzenia i odprowadzenia ścieków
komunalnych całego obszaru gminy wskazują na ochronę wód zarówno powierzchniowych jak i
podziemnych przed zanieczyszczeniami.
Prowadzone działania gminy w celu wyposażenia wszystkich wsi w zorganizowany system
gospodarki ściekami stanowi gwarant właściwej ochrony wód przed zanieczyszczeniem ściekami.
Ujęcia wody zostaną poddawane będą sukcesywnej ponownej analizie pod kątem ustanowienia
ich stref ochrony.
Ujęcia wody generalnie spełniają wszelkie wymogi techniczne .
Potencjalne oddziaływanie w odniesieniu do środowiska wodnego prognozowano przy
uwzględnieniu następujących wskaźników:
- przekształcenie struktur hydrograficznych ( wód powierzchniowych ),
- wpływ na jakość wód,
- potencjalna ilość i rodzaje powstających ścieków.
Korzystny wpływ na środowisko – pozytywny wpływ na wody podziemne, zwłaszcza gruntowe i
retencjonowanie wód opadowych ma kształtowanie terenów leśnych oraz zachowanie i
zwiększenie udziału terenów zagospodarowanych w postaci użytków zielonych, w tym zwłaszcza
w dolinach rzek Prosny , Pratwy i Wołczyńskiej Strugi.
Łąki wraz z zadrzewieniem łęgowym, działają oczyszczająco i retencyjnie na środowisko wodne.
W tym przypadku jednak uzależnione jest to od ewentualnych zabiegów nawozowych, które
mogą być stosowane na łąkach – dlatego też wpływ ocenia się na pozytywny ale mały.
Za korzystny wpływ na środowisko należy uznać planowane do budowy zbiorniki wodne małej
retencji ,, Brzózki” na rzece Pratwie oraz ,, Posada – Gola „ i ,, Piaski – Gola na rzece Prosna.
Oprócz pojawienia się nowej obudowy biologicznej będą mogły być wykorzystane dla
rybołówstwa, celów rekreacyjnych a także ochrony przeciwpowodziowej i przeciwpożarowej.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
46
Niekorzystny wpływ na środowisko – należą do nich rozwój funkcji produkcyjnych, a także
tereny gospodarki rolnej, związane z specjalistyczną produkcją zwierzęcą oraz tereny cmentarzy,
dla których jednoznaczne określenie neutralnego czy też korzystnego wpływu nie jest możliwe.
Nawet w przypadku spełnienia stosownych wymogów prawnych odnośnie gospodarki wodno –
ściekowej zakładów, negatywny wpływ na środowisko wodne jest możliwy na skutek
niezamierzony lub zamierzony, a niemożliwy do przewidzenia na etapie realizacji Studium.
Ponadto z przewidywanymi funkcjami terenów wiąże się możliwość powstawania największych
ilości ścieków , a także różnych ich rodzajów, w tym technologicznych, przez co wystąpi
konieczność ich zagospodarowania. Zdecydowana większość planowanych kierunków
zagospodarowania będzie mieć neutralny charakter w stosunku do jakości wód podziemnych. Jest
to związane z faktem, iż nie mają żadnego wpływu na ten element środowiska ( linie
energetyczne, farmy wiatrowe, kolektory słoneczne) lub też wpływ ten będzie pomijalnie mały.
Dotyczy to terenów zabudowy mieszkaniowej i usług, terenów rolnych, wód i dróg.
Przeznaczenie terenów o charakterze korzystnym dla wód powierzchniowych są tożsame jak wód
podziemnych . Wynika to z faktu, iż stosowane będą te same reguły odprowadzania ścieków.
Ocena – dla wód potencjalne skutki oddziaływania będą ostatecznie w przewadze neutralne.
Studium w możliwie maksymalnym stopniu wskazuje na potrzebę uregulowania gospodarki
ściekowej, przez co potencjalne zagrożenie będzie uzależnione od edukacji społeczeństwa i
stosowania się właścicieli do obowiązujących wymogów w tym zakresie.
5. Prognoza wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi
5.1. Emisja hałasu
Hałas stanowi jedno ze źródeł zanieczyszczenia środowiska, wzrastające w związku z rozwojem
komunikacji i postępującą urbanizacją gminy. Hałas jest odczuwany jako jeden z najbardziej
uciążliwych czynników wpływających ujemnie na środowisko i samopoczucie człowieka.
Ochronie przed hałasem i wibracjami podlegają, zgodnie z przepisami odrębnymi, tereny:
zabudowy mieszkaniowej z usługami.
Niekorzystny wpływ na środowisko - istniejące zagospodarowanie gminy i planowany jej rozwój
przestrzenny wskazują , że wystąpią źródła hałasu do których należeć będą głównie : zakłady
drobnej wytwórczości (produkcyjno – usługowe ) komunikacja drogowa i kolejowa a także
elektrownie wiatrowe.
Z uwagi na wzrastająca liczbę pojazdów i zwiększające się natężenie ich ruchu przewiduje się, że
na terenie gminy następować będzie tendencja wzrostu natężenia hałasu związanego z ruchem
pojazdów.
Mały niekorzystny wpływ dotyczy terenów lokalnych dróg, gdzie ruch komunikacyjny jest
niewielki.
Dla elektrowni wiatrowych w ustaleniach studium przyjęto wymóg zachowania strefy ochrony
akustycznej o wielkości 600m. Wielkość tej strefy może ulec zarówno wzrostowi jak i
zmniejszeniu jeśli wyniknie to z ustaleń raportu oddziaływania na środowisko .
Brak lub neutralny wpływ na środowisko – wyznaczone w studium tereny zabudowy
mieszkaniowej i usług, linie energetyczne wysokich napięć będą neutralne w zakresie emisji
hałasu do otoczenia, Oddziaływanie może wystąpić, ale o niewielkim poziomie, nie jest
traktowane jako uciążliwe. Ponadto tereny linii wysokich napięć zlokalizowane są w oddaleniu od
terenów zabudowanych.
Brak oddziaływań w zakresie hałasu obejmuje takie funkcje terenów jak tereny rolnicze , tereny
lasów, wód, tereny cmentarzy, sportu i rekreacji , z którymi nie wiążą się stacjonarne źródła
hałasu.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
47
Ocena – generalnie oddziaływanie w zakresie hałasu jest zróżnicowane, co wynika z dużej
zmienności oddziaływań wynikających z różnych funkcji terenów. Najważniejsze zagrożenia
wystąpią ze strony terenów produkcyjnych, a także terenów komunikacji zbiorczej i planowanych
farm wiatrowych. W praktyce obniżenie zagrożenia hałasem, które będzie przedkładać się na
zmniejszenie uciążliwości dla ludzi, można uzyskać dopiero po przeprowadzeniu działań
ochronnych i optymalizacji instalacji na terenach funkcjonowania zakładów usługowych i
produkcyjnych już istniejących, a także projektowanych.
Dla odciążenia zabudowy od uciążliwego hałasu zapisy studium wskazują na konieczność
modernizacji i remonty istniejącej sieci drogowej wraz z budową obwodnic drogowych
miejscowości gdzie warunki przejazdu są szczególnie utrudnione zarówno dla mieszkańców jak i
kierowców. Dotyczy to miejscowości położonych głównie na trasie przebiegu drogi krajowej
nr 11: Sarnowa - Biskupic – Byczyny – Gołkowic - Kostowa .
Nowym zamierzeniem inwestycyjnym planowanym w gminie do realizacji uznanym za źródło
energii czystej ekologicznie ponieważ nie pociąga za sobą spalania żadnego paliwa są
elektrownie wiatrowe. Jednak obiekty te są obiektami generującymi uciążliwy hałas. Ponieważ
hałas uznawany jest za zanieczyszczenie, wiatraki uniemożliwiają zabudowę terenu w ich
najbliższym otoczeniu. Dotychczasowe doświadczenie w tym zakresie wskazuje na konieczność
lokalizacji turbin wiatrowych w odpowiedniej odległości od siedzib ludzkich. Za odległość
wystarczającą przyjmuje się 600m. Faktyczny zasięg hałasu zależy jednak od rodzaju użytych
turbin wiatrowych, ich liczby, szorstkości terenu, a nawet gęstości powietrza. Wprowadzane
zmiany w technologii powodują, że wytwarzana emisja hałasu staje się coraz mniejsza.
Studium wyznacza tylko potencjalne obszary lokalizacji turbin wiatrowych a ustalenia
wprowadzają wymóg zachowania 600m strefy ochronnej hałasu od terenów planowanych farm
wiatrowych. Natomiast faktyczną ilość turbin, ich wysokość i moc oraz szczegółowa lokalizacja
może być określona dopiero w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji
o warunkach zabudowy oraz z przeprowadzoną oceną w raporcie oddziaływania na środowisko
zgodnie z obowiązującymi przepisami. W obu przypadkach lokalizacja farm wiatrowych musi
być poparta specjalistycznymi badaniami, które nie są wykonywane w ramach sporządzania
studium.
Realizacja farm wiatrowych musi spełniać wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra
Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych
na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska ( Dz. U. z 2005r., nr 263,
poz.2202).
6. Prognoza oddziaływania na walory krajobrazowe
Potencjalne oddziaływania na krajobraz proponowanych w projekcie Studium form użytkowania i
zagospodarowania, odniesiono do wpływu wizualno – estetycznego.
Korzystny wpływ na środowisko - odnośnie krajobrazu ma kształtowanie i rozwój terenów
zielonych, a więc zachowanie i uzupełnianie funkcjonalności ekologicznej dolin rzecznych i
lokalnych obniżeń terenu. Jest to szczególnie istotne dla doliny rzeki Prosny i rzeki Pratwy,
Wołczyńskiej Strugi gdzie utrzymują się odpowiednie warunki siedliskowe dla seminaturalnej
roślinności, w tym zarośli i zadrzewień łęgowych. W krajobrazie rolniczym wszelkie formy
zieleni są bardzo korzystne dla lokalnego krajobrazu i projektowany dokument uwzględnia ich
zachowanie w odpowiednim stopniu. Korzystny wpływ na krajobraz w odniesieniu do wód
powierzchniowych wywiera istniejący zbiornik wodny ,, Biskupice „ ” a także stawy hodowlane
ryb w Kostowie, które z obudową biologiczną przyczyniają się do wzbogacenia krajobrazu.
W przyszłości na wzbogacenie walorów krajobrazu przyczynią się również planowane zbiorniki
małej retencji na rzece Pratwie i Prośnie.
Niekorzystny wpływ na środowisko – mają wszelkie formy intensywnej zabudowy, zwłaszcza
gospodarczej. Dotyczy to również terenów dróg jak i projektowanych farm wiatrowych.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
48
W przypadku tej zabudowy uznano jej wpływ na krajobraz w stopniu niekorzystnym dużym. Na
terenach zabudowanych i planowanych do zabudowy zwłaszcza produkcji, składów i magazynów
spodziewać się można obiektów o znacznej kubaturze ( obiekty magazynowe) i wysokości (
kominy), a także największego stopnia przeobrażenia krajobrazu w stosunku do sytuacji
istniejącej i w stosunku do terenów otaczających.
Dotyczy to w szczególności miasta Byczyny jako obiektu o szczególnych walorach krajobrazu
kulturowego.
Niekorzystny wpływ ale mały obejmuje takie formy zagospodarowania jak usługi zarówno
publiczne jak i komercyjne, gdyż wiąże się z realizacją zabudowy o różnej wielkości i kubaturze,
a także stopniu zabudowy obszaru. Ponieważ, na tych terenach możliwe jest kształtowanie
różnych form zieleni, czy też różnych układów i parametrów zabudowy, może to wpłynąć na
obniżenie stopnia konfliktowości dla krajobrazu.
Znacząco, niekorzystnym oddziaływaniem na walory krajobrazu będą charakteryzowały
się fermy wiatrowe. Ich wymiary wysokościowe sprawiają, że będą one stanowiły dominantę w
krajobrazie gminy, widoczną z odległości kilku kilometrów. Te znacząco niekorzystne
oddziaływania na walory krajobrazowe należy zminimalizować odpowiednio zarówno
wysokością jak i gęstością lokalizowanych turbin. Przy wyborze miejsca lokalizacji turbiny
należy wybierać te które wprowadzą najmniejszą ingerencje w otaczający krajobraz.
Ingerencja solarów słonecznych na krajobraz jest znacznie mniejsza niż farm wiatrowych
z uwagi na stosunkowo niską, przyziemną ich wysokość.
Zmienny wpływ na środowisko – rozwój zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej, prowadzi
wprawdzie do przekształcenia środowiska przyrodniczego, niemniej w zależności od form
architektonicznych, kubatury, wyglądu estetycznego, zabudowa ta może być pozytywnie
odbieranym elementem lokalnego krajobrazu w sensie wizualno – estetycznym. Na etapie
Studium taka ocena nie jest w pełni możliwa, bowiem faktyczne kształtowanie krajobrazu
wizualnego odbywa się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Wpływ neutralny – dotyczy głównie linii energetycznych wysokich napięć, gdyż funkcjonują one
już obecnie w lokalnym krajobrazie oraz planowanych solarów słonecznych.
7. Prognoza oddziaływania w zakresie pola elektromagnetycznego
Przebiegająca przez obszar gminy linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia jest źródłem
emisji elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego. Obiekt nie posiada ustalonego
obszaru ograniczonego użytkowania – w trybie obowiązujących przepisów szczególnych.
Istniejąca sieć napowietrzna wysokiego napięcia 110KV jest źródłem wytwarzania pola
elektromagnetycznego niejonizujacego szkodliwego dla zdrowia człowieka. Linia ta przebiega w
dostatecznej odległości od zabudowy mieszkaniowej a przewody zawieszone są na wysokości
bezpiecznej dla przebywania pod nią ludzi wykonujących prace rolne.
Projekt Studium nie przewiduje budowy nowych sieci elektroenergetycznych wysokich napięć , a
jedynie utrzymuje urządzenia już istniejące. Dlatego też sytuacja nie ulegnie pogorszeniu w
stosunku do stanu obecnego.
Ocena – oddziaływanie promieniowaniem elektromagnetycznym dotyczy jedynie linii
przesyłowych wysokich napięć, które mogą podlegać modernizacji, a które już istnieją. Będzie to
jednak oddziaływanie neutralne – nie stwarzające realnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi.
Wszelkie inne formy zagospodarowania nie będą przyczyniać się do zagrożenia w
rozpatrywanym aspekcie.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
49
8. Prognoza oddziaływania na rośliny, zwierzęta oraz różnorodność biologiczną.
8.1. Wpływ na szatę roślinną
Prognoza wpływu na szatę roślinną uwzględnia możliwe oddziaływania wynikające z
przewidywanych rodzajów zagospodarowania i rozwoju przedstawionych w projekcie Studium w
odniesieniu do:
· powierzchni pokrytej roślinnością, zwłaszcza leśnej i łąkowej,
· zróżnicowania gatunkowego,
· gatunków rzadkich i chronionych, a także chronionych siedlisk przyrodniczych.
Prawidłowe funkcjonowanie środowiska oraz zachowanie różnorodności biologicznej dotyczy
przede wszystkim obszarów i elementów środowiska przyrodniczego, które należy chronić przed
zniszczeniem, przekształceniem i przeznaczaniem pod zabudowę:
* dolina rzeki Prosny , Pratwy i Wołczyńskiej Strugi – podstawowe korytarze ekologiczne
obszaru gminy. Doliny odznaczają się występowaniem pozostałości zadrzewień łęgowych i
wilgotnych łąk wskazane do objęcia ochroną jako obszary chronionego krajobrazu ,, Doliny
Prosny”, ,, Rzeki Pratwy”, ,, Doliny Wołczyńskiej Strugi” stanowią one także korytarze
ekologiczne w których zachowały się fragmenty siedlisk łąkowych oraz zarośli i zadrzewień
łęgowych,
* ekosystemy leśne – z uwagi na stosunkowo niskie zalesienie szczególnie ważne dla lokalnej
fauny,
* zieleń parków pałacowych i podworskich, zadrzewienia przydrożne – wzmacniające
strukturę przyrodniczo – krajobrazową wnętrza zarówno miasta jak i wsi.
Wymienione powyżej podstawowe elementy i struktury ekologiczne będą chronione przed
przekształceniem i w projekcie Studium nie przewiduje się ich przeznaczenia pod inne formy
użytkowania niż lasy, łąki i pastwiska, zadrzewienia, parki.
Omawiany projekt studium wyznacza na terenach dotychczas nie zainwestowanych
nowe funkcje o rozmaitym przeznaczeniu. Przekształcenie części terenów otwartych w tereny
zainwestowane będzie następować etapami poprzez realizację ustaleń zawartych w kolejno
sporządzanych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego dla poszczególnych
terenów.
Przypuszcza się, że dotychczasowe oddziaływania na środowisko i krajobraz zostaną
utrzymane na zróżnicowanym lecz ogólnie zadowalającym poziomie. Wraz ze wzrostem
urbanizacji nieunikniony jest wzrost presji na środowisko przyrodnicze i krajobraz samej gminy
jak i terenów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie.
Nowe zagospodarowanie choć w pewnym stopniu będzie negatywnie oddziaływać na środowisko
przyrodnicze będzie równocześnie generować pozytywne zjawiska np. poprzez zwiększenie bazy
mieszkaniowej oraz zwiększenie ilości miejsc pracy, podniesienie komfortu obsługi
komunikacyjnej, miejsc koncentracji wielu funkcji np. usługowo- mieszkaniowych, co poprawi
warunki życia ludności lokalnej.
Projekt studium nie zakłada istotnych zmian przestrzennych powodujących ograniczenia
w ochronie istniejących terenów chronionych, co oznacza iż ewentualny negatywny wpływ na
tereny chronione wskutek powstania nowych inwestycji, nie będzie bezpośredni lub utrzyma się
na obecnym poziomie. Największe znaczenie ma aktywizacja nowych obszarów pod lokalizację
terenów aktywności gospodarczej, których działalność jeśli nie będzie objęta kontrolą wdrażania
odpowiednich zabezpieczeń, może skutkować zwiększeniem presji na środowisko. Zapisy
Studium odnośnie kierunków realizacji przyszłej zabudowy wskazują , że na obszarze gminy
zostają zachowane wszystkie cenne tereny zieleni, siedlisk naturalnych, zbiorniki i cieki
wodne oraz najbardziej wartościowe kompleksy użytków rolnych.
W związku z realizacją ustaleń projektu studium na przedmiotowym obszarze zostaną
zachowane pozytywne oddziaływania istniejących terenów zielonych, a przede wszystkim
terenów planowanych do objęcia ochroną w formie:
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
50
- Obszaru Chronionego Krajobrazu ,, Dolina Prosny”,
- Obszaru chronionego Krajobrazu rzeki Pratwy,
- Obszaru Chronionego Krajobrazu w południowo – zachodniej części gminy ,, Dolina
Wołczyńskiej Strugi,
- rezerwatu przyrody ,, Kania” .
Projekt studium określa wyłączenie z intensywnego zagospodarowania dolin rzecznych, a
dopuszcza jedynie ich zagospodarowanie ekstensywne w formie łąk, zieleni oraz niezbędnych
elementów infrastruktury, dróg pod warunkiem, że nie zaburzą ciągłości i funkcji
przyrodniczych.. Tereny podmokłe, lasy łęgowe, oczka wodne i starorzecza należy według
zapisów projektu studium zachować jako naturalne siedliska. Na terenach leśnych należy dążyć
do sukcesywnej przebudowy struktury gatunkowej zadrzewień, stosownie do warunków
siedliskowych. Także przy dolesianiu nowych terenów należy uwzględnić miejscowe
uwarunkowania siedliskowe oraz stwierdzone występowanie rzadkich zbiorowisk roślinnych.
W związku z zaniechaniem wprowadzania nienaturalnych ingerencji na tereny
biologicznie czynne, cenne przyrodniczo, zostaną zachowane i utrzymane pozytywne
oddziaływania generowane przez wyżej wymienione tereny, a przede wszystkim: specyficzny
mikroklimat wytwarzający się poprzez obecność cieków, zbiorników wodnych oraz terenów
zieleni, korzystne przewietrzanie terenów zabudowy, ochrona bioróżnorodności, pochłanianie
szkodliwych substancji, a wydalanie tlenu.
Pozytywny wpływ na tereny zielone ma istniejący zbiornik małej retencji,, Biskupice”.
W przyszłości pozytywny wpływ będą przejawiały również planowane zbiorniki małej retencji
,, Brzózki” na rzece Pratwie oraz ,, Posada – Gola” i ,, Piaski – Gola” ( Gola – Wójcie) na rzece
Prosna poprzez korzystny odbiór przestrzeni i tworzenie tożsamego krajobrazu. Wykorzystanie
zbiorników do celów rekreacji będzie także sprzyjać regeneracji sił psycho - fizycznych
mieszkańców gminy a także z zewnątrz oraz podniesie wartość i jakość zamieszkania.
Realizacja planowanych zbiorników na rzece Pratwie i Prosna jest odległa w czasie a ich
lokalizacja jedynie orientacyjna. Na etapie studium nie jest możliwe wskazanie ich zasięgów i
wielkości i ocenić w jakim stopniu nastąpi ingerencja w przyrodę i otaczający krajobraz.
Realizacja zbiorników wymaga odpowiednich badań gruntowo wodnych , które na etapie nie są
prowadzone. Występujące w dolinach tych rzek stanowiska roślin chronionych i rzadkich w
najbliższym okresie nie są zagrożone. Do działań służb ochrony przyrody należy aby te
stanowisko odpowiednio oznakować i zabezpieczyć w terenie przed przypadkowym niszczeniem.
Przypuszcza się, że największe znaczenie będą mieć tereny aktywności gospodarczych,
funkcjonujące na terenie gminy oraz planowany ich rozwój na wyznaczonych terenach.
Poszerzenie terenów działalności inwestycyjnych ( gospodarczych ), które w swoim założeniu
obejmują wiele form i rodzajów działalności może powodować ryzyko powstawania negatywnych
wpływów na środowisko związanych głównie ze wzrostem emisji zanieczyszczeń do środowiska,
mimo stosowania się do przepisów ochrony środowiska. Uciążliwość obiektów realizowanych w
zakresie terenów działalności inwestycyjnej gospodarczej jest nieunikniona, jednak jej skutki
można niwelować za pomocą odpowiednich działań, które zaleca projekt studium. Wymagana
jest koordynacja działań na wielu płaszczyznach, w tym między innymi usprawnienie
infrastruktury technicznej, zastosowanie odpowiednich technologii proekologicznych,
usprawnienie systemu komunikacji, w zagospodarowaniu zachowanie powierzchni biologicznie
czynnej, stosowanie zieleni izolacyjnej itp.
Prognozuje się, że na terenach przeznaczonych pod lokalizację działalności inwestycji
gospodarczych, które zazwyczaj wiążą się z budową wielu kubaturowych obiektów, tworzeniem
rozległych terenów o utwardzonej nawierzchni kosztem terenów biologicznie czynnych,
bezpowrotnemu zniszczeniu ulegnie wierzchnia warstwa gleby. Towarzyszyć będą temu
zwiększone negatywne presje na roślinność i świat zwierzęcy. Będą to oddziaływania stałe,
skumulowane, o nieznacznej intensywności przekształceń i zasięgu miejscowym, a pod względem
trwałości oddziaływania częściowo odwracalne.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
51
8.2. Prognoza wpływu na różnorodność biologiczną.
Dla zachowania i wzbogacenia bioróżnorodności biologicznej duże znaczenie ma zróżnicowanie
siedlisk i oddziaływanie człowieka w szczególności ochrona siedlisk słabo lub nie
przekształconych ( naturalnych ).
Kluczowe znaczenie dla zachowania bioróżnorodności biologicznej w przestrzeni rolniczej mają:
- zadrzewienia i zakrzewienia śródpolne,
- oczka wodne, torfowiska,
- miedze,
- ekosystemy łąkowe i pastwiska.
Na terenach leśnych takie znaczenie mają:
- spróchniałe i powalone drzewa,
- starodrzewy,
- torfowiska i polany śródleśne.
Znaczną część obszarów planowanych do zabudowy w studium uwarunkowań i
kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna porastają zbiorowiska chwastów
pól uprawnych, okrajków, terenów wydeptywanych i ruderalnych. Grupa zespołów segetalnych,
czyli chwastów towarzyszących uprawom rolnym, zarówno zbożowym, jak i okopowym należy
do klasy Stellarietea mediae. Grupa zbiorowisk roślinnych występująca na terenach
antropogenicznych - zmienionych przez człowieka, przede wszystkim terenach zabudowanych,
zakładach przemysłowych oraz śmietniskach, okrajkach i miejscach wydeptywanych należy do
klasy Artemisietea vulgaris. Zbiorowiska te należą do grupy fitocenoz o bardzo małych walorach
przyrodniczych.
Na kilku obszarach przewidzianych w studium do zainwestowania występują łąki świeże z
rzędu Arrhenatheretalia. Są to zbiorowiska kadłubowe, bardzo ubogie florystycznie. Najczęściej
spotykanym zbiorowiskiem są łąki wyczyńcowe Alopecuretum pratensis, które należą do łąk
bardzo intensywnie uprawianych i niezbyt cennych pod względem przyrodniczym.
Tereny przeznaczone w studium pod zalesienie w większości obejmują użytki rolne
niskich klas bonitacyjnych, pola uprawne lub ubogie pod względem florystycznym łąki z klasy
Molinio-Arrhenatheretea.
Korzystny wpływ na środowisko – wymienione struktury i elementy ekologiczne jak lasy,
zadrzewienia śródpolne, łąki i pastwiska, tereny wód stojących i płynących są chronione
ustaleniami studium przed przekształcaniem .
Niekorzystny wpływ na środowisko - pozostałe formy przeznaczenia terenów jak : zabudowy
mieszkaniowej i usług, działalności gospodarczej, dróg będą negatywne ale mało ingerujące w
ogólną strukturę bioróżnorodności biologicznej, co wynika z faktu iż ewentualne przekształcenia
obejmować będą siedliska synantropijne czy wręcz ruderalne, a więc o małej wartości i
zróżnicowaniu florystycznym.
Oddzielnego omówienia wymagają planowane farmy wiatrowe i solary słoneczne.
Farmy wiatrowe - ich budowa wiązać się będzie z wyłączeniem z upraw niewielkich kilku
arowych fragmentów pól. Towarzysząca budowie turbin wiatrowych rozbudowa infrastruktury
drogowej i linii przesyłowych obejmuje większy obszar niż same siłownie, co w połączeniu z
liniowym charakterem tych ingerencji w środowisko sprawia, że stanowią one potencjalnie
większe niż same turbiny zagrożenie dla świata roślin i naziemnych zwierząt.
Planowane obszary dla lokalizacji farm wiatrowych przebiegają w sąsiedztwie bliższym lub
dalszym od dolin rzeki Prosny , Pratwy i Wołczyńskiej Strugi, które mają znaczenie jako lokalne,
regionalne i krajowe korytarze ekologiczne. Jako obszary o podwyższonym potencjale
bioróżnorodności stanowią naturalny korytarz ekologiczny. Tereny dolin wymagają szczególnej
uwagi na etapie realizacji inwestycji. Zapisy ustaleń studium wykluczają lokalizację turbin na
terenach łąk położonych w obniżeniach dolinnych.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
52
Turbiny wiatrowe ograniczają możliwość innego niż rolnicze wykorzystanie terenów w promieniu
kilkuset metrów, tworząc w ten sposób duży teren na którym rośliny, w tym rzadkie chwasty są
chronione przed takimi oddziaływaniami jak zabudowa mieszkaniowa i przemysłowo – usługowa.
Solary słoneczne – pomimo iż nie są trwale związane z gruntem to wymagają znacznych
powierzchni i ograniczają sposób użytkowania gruntów rolnych.
Ocena – przewidywane przeznaczenia terenów będą wpływać w przewadze niekorzystnie w
odniesieniu do bioróżnorodności biologicznej, jednakże będą to oddziaływania niekorzystnie
słabe i średnie , z uwagi na fakt, iż nie obejmują one wartościowych, w tym chronionych
i rzadkich elementów systemu ekologicznego.
8.3. Prognoza wpływu na lokalne zasoby faunistyczne
Fauna terenów objętych zmianą studium generalnie składa się z pospolitych gatunków zwierząt,
m.in. żerujących płazów - żaby trawnej Rana temporaria oraz ropuchy szarej Bufo bufo. Spośród
gromady gadów występuje na tych obszarach jaszczurka zwinka Lacerta agilis. Jest również
miejsce żerowania wielu pospolitych gatunków ptaków, m.in. wróbla Passer domesticus, szpaka
Sturnus vulgaris, kosa Turdus merula, świergotka łąkowego Anthus pratensis, pliszki żółtej
Motacilla flava, skowronka Alauda arvensis, trznadla Emberiza citrinella.
Realizacja ustaleń zawartych w studium może wpływać potencjalnie negatywnie na faunę poprzez
niekorzystne zmiany w liczebności populacji zwierząt, zróżnicowaniu gatunkowym lokalnej
fauny. Obszar objęty opracowaniem w znacznej części pokrywają tereny zdegradowane gdzie
optymalne warunki bytowe znajdują pospolite i liczne w całym kraju gatunki zwierząt.
Większymi walorami faunistycznymi charakteryzują się siedliska doliny rzeki Prosny , Pratwy i
Wołczyńskiej Strugi, o nieco wyższym stopniu naturalności.
Za korzystne oddziaływanie na faunę, podobnie jak w przypadku flory, uznać należy
pozostawienie w dotychczasowym użytkowaniu podstawowych struktur ekologicznych, tzn.
lasów, łąk, pastwisk, parków, zadrzewień, terenów wód stojących. Będą one dzięki temu
chronione przed przekształceniami, które z pewnością wywołałoby negatywne zmiany w
zasobach faunistycznych. Za pozytywne należy uznać ograniczenie lub wykluczenie
przeznaczenia łąk i pastwisk dolin rzecznych na użytkowanie orne. Zwiększy to udział terenów
potencjalnie atrakcyjnych dla fauny oraz poprawi funkcjonowanie tych obszarów jako lokalnych
korytarzy ekologicznych.
W przypadku takiej formy użytkowania jak tereny użytków rolnych oddziaływanie na faunę
będzie podobne z oddziaływaniem na szatę roślinną. Ustalenia projektu studium odnośnie tego
rodzaju użytkowania terenów nie wnoszą żadnych istotnych zmian z punktu widzenia ochrony
walorów faunistycznych.
Pozostałe formy użytkowania terenów ocenia się jako negatywne, średnio lub mało ingerujące w
zasoby faunistyczne obszaru opracowania, co wynika z faktu, iż ewentualnie przekształcenia
obejmują siedliska synantropijne, a więc o stosunkowo małej wartości przyrodniczej.
Planowana budowa farm wiatrowych na wyznaczonych obszarach nie stanowi istotnego
zagrożenia dla populacji i siedlisk bezkręgowców oraz ssaków naziemnych. W przypadku płazów
które dokonują okresowej migracji do i z miejsc rozrodu negatywne oddziaływanie może polegać
na wykonaniu i pozostawieniu w okresie migracji otwartych wykopów, szczególnie w pobliżu
zbiorników i cieków wodnych. Zbyt bliskie usytuowanie turbin wiatrowych korytarzy
ekologicznych w dolinach rzeki Prosny i Pratwy może powodować oddziaływanie w postaci
hałasu lub migotania cienia i tym samym mogą być zakłócone funkcje przyrodnicze terenów.
Planowane solary słoneczne z uwagi na to iż nie są trwale związane z gruntem, nie wytwarzają
hałasu, ich forma jako obiektu budowlanego wskazuje iż będą umożliwiać swobodną migrację
bezkręgowców i ssaków naziemnych i tym samym nie wpłyną negatywnie na środowisko
zwierząt.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
53
Ocena – flora i fauna będzie poddawana głównie oddziaływaniom negatywnym, wynikającym z
realizacji zapisów projektu studium. Na etapie studium ocenia się, że będą to oddziaływania
niekorzystne średnie i słabe, z uwagi na fakt, iż nie obejmują one lokalnie i ponadlokalnie
wartościowych, w tym chronionych i rzadkich gatunków zwierząt. Uściślenie tych oddziaływań
winno nastąpić w dalszej procedurze inwestycyjnej, w planie miejscowym , pozwoleniu na
budowę i w ramach prowadzonej oceny w raporcie oddziaływania na środowisko.
9. Prognoza zagrożenie powodziowego
Zagrożenie powodziowe może być powodowane głównie przez rzekę Prosnę i Pratwę a także
Wołczyńską Strugę w okresie wzmożonego przyboru ich wód. Dotyczy to zwłaszcza dużych
przyborów wód w okresie wiosennym powodowane topnieniem śniegów i w okresie jesiennym
dużych opadów deszczu ale nie wyklucza to innych sytuacji anomalii pogodowych.
W okresie wielkiej powodzi w lipcu 1997roku nastąpił znaczny przybór wód powodując zalanie
położonych terenów w obszarze doliny rzeki Prosny i Pratwy. W przypadku gminy Byczyna
obejmowały użytki rolne położone na obszarze najniższej terasy dolin. Zabudowania są
zlokalizowane w pewnym oddaleniu od koryt rzecznych i przepływ wód powodziowych nie
narusza w tym przypadku zagród wiejskich, lub co najwyżej mogą wystąpić podtopienia
wynikające z dużego nasączenia wodą podłoża.
Natomiast w gminie Bolesławiec i Łubnice na obszarze województwa łódzkiego miały miejsce
zalania powodziowe . Z uwagi na zagrożenie zabudowy mieszkaniowej tych miejscowości został
wyznaczony przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu obszar bezpośredniego
zagrożenia zalaniem wodami powodziowymi Q1% od rzek Prosny obejmujący również tereny na
obszarze gminy Byczyna.
Niekorzystny wpływ na środowisko zalewów powodziowych - zachodzące anomalie klimatyczne
winny wskazywać na ograniczaniu zabudowy dolin rzecznych, mimo czasami ich dużej
atrakcyjności z całkowitym wykluczeniem zabudowy mieszkaniowej.
W przyszłości w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego należy:
- istniejącą zabudowę położoną nisko w dolinach ograniczyć do niezbędnej rozbudowy i
remontów,
- wykluczać lokalizację nowej zabudowy, zwłaszcza budynków mieszkalnych w dolinie rzeki
Prosny , Pratwy i Wołczyńskiej Strugi pozostawiając je jako naturalne, wyłączone spod
zabudowy jako ciągi korytarze ekologiczne.
Dla pozostałych rodzajów użytkowania, zwłaszcza z uwagi na fakt ich usytuowania poza
obszarami bezpośredniego zagrożenia powodziowego, oddziaływania nie wystąpią lub nie będą
mieć znaczenia dla ich funkcjonowania czy też użytkowania.
Ocena – obszary bezpośredniego zagrożenia powodziowego dotyczą północnego i północno -
zachodniego obszaru gminy obejmującego dolinę rzeki Prosny i Pratwy. Na pozostałym obszarze
gminy zagrożenie ewentualnymi podtopieniami może wystąpić w przypadku ekstremalnych
sytuacji powodziowych.
10. Prognoza wpływu na jakość życia, dostępność do usług , infrastruktury
technicznej oraz komunikacji
Znaczna część przewidywanych w projekcie studium rodzajów zagospodarowania terenów będzie
w sposób korzystny kształtować jakość życia mieszkańców gminy. Dotyczy to następujących
funkcji:
- RL, US, ZP, ZC – generalnie terenów zielonych, wodnych, sportu i rekreacji
- KD – dotyczy terenów komunikacji drogowej przez co zwiększony jest dostęp do usług i rynku
pracy.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
54
W przypadku funkcji produkcyjnych, usługowych P, C, U, UC wpływ na środowisko może być
dwojaki. Z jednej strony funkcje takie zapewniają nowe miejsca pracy i zwiększenia dostępności
do nowych usług i produktów, z drugiej jednak strony przyczyniają się do powstawania zagrożeń
dla środowiska, w tym również dla jakości powietrza, wód , gleb.
Podkreślić należy, że wzrost funkcji produkcyjnych nie jest duży i opiera się w zdecydowanej
większości na modernizacji i wykorzystaniu istniejących terenów pełniących tego rodzaju funkcje
w przeszłości a które w ostatnim czasie uległy zaniechaniu. Dotyczą one terenów byłych
pegeerów i rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
Ocena – pod względem zapewnienia mieszkańcom gminy korzystnych warunków życia, należy
stwierdzić, że projekt studium jest ukierunkowany bardzo korzystnie, gdyż zdecydowana
większość przewidywanych funkcji będzie wpływać znacząco lub słabo korzystnie w odniesieniu
do rozpatrywanego czynnika. Nie stwierdzono ani jednego wyraźnie negatywnego kierunku
zagospodarowania.
11. Prognoza wpływu na przyrodnicze obszary chronione
Korzystny wpływ na środowisko - ustalenia projektu studium w pełni chronią obszar gminy
położony w dolinie rzeki Prosny, rzeki Pratwy i rzeki Wołczyńskiej Strugi, które to obszary
planowane są do objęcia ochroną jako:
- Obszar Chronionego Krajobrazu ,, Dolina Prosny”,
- Obszar Chronionego Krajobrazu ,, DolinaPratwy”,
- Obszar Chronionego Krajobrazu ,, , Dolina Wołczyńskiej Strugi”
- rezerwat przyrody ,, Kania”.
Projekt studium nie wprowadza nowej zabudowy na obszarach planowanych do ochrony
jako chronionego krajobrazu i rezerwatu przyrody jak i wokół nich, co jest istotne dla
zachowania istniejących warunków siedliskowych, w tym zarośli i zadrzewień łęgowych.
Niekorzystny wpływ na środowisko – może mieć czynnik ludzki, poprzez niszczenie naturalnej
roślinności, wycinki drzew, deponowania odpadów.
12. Zagrożenia odpadami
Do 2010 roku odpady komunalne z obszaru gminy składowane były na istniejącym składowisku
odpadów komunalnych w Gołkowicach. Składowisko to posiadało dopuszczalny okres
eksploatacji zatwierdzony w Woj. Planie Gospodarki Odpadami i wynosił maksymalnie do roku
2014. Jednak rzeczywisty okres użytkowania wysypiska jest krótszy ze względu na pojemność
kwatery. Gmina Byczyna podlega Północnemu Regionowi Gospodarki Odpadami Komunalnymi
z ośrodkiem centralnym w Kluczborku i odpady są składowane na wysypisku w Gotartowie.
Odpady niebezpieczne wytwarzane na terenie gminy obejmują dwie kategorie tj. odpady
niebezpieczne oraz odpady inne niż niebezpieczne. Problem zagospodarowania odpadów
niebezpiecznych dotyczy przedsiębiorców, którzy wytwarzają tego rodzaju odpady. Uregulowanie
tej kwestii następuje w drodze decyzji administracyjnej zatwierdzającej program gospodarki
odpadami niebezpiecznymi, wydawanej przez Starostę.
Niekorzystny wpływ na środowisko – odnośnie zagrożenia odpadami komunalnymi dotyczy
wszelkich terenów urbanizacji, a więc zabudowy mieszkaniowej, a w szczególności usługowej
oraz produkcyjnej , a także gospodarki rolnej. Na tych terenach dochodzi do generowania
odpadów, zarówno komunalnych jak i przemysłowych, w tym i niebezpiecznych. Dalszy rozwój
terenów zabudowanych będzie prowadził do zwiększenia udziału powstających na tych terenach
odpadów.
Pod względem potencjalnej ilości powstających odpadów koniecznych do zagospodarowania
bądź utylizacji, wyróżnić można dwie grupy zagrożeń:
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
55
- negatywnie duże – obejmujące tereny produkcyjne, usługowo – produkcyjne, składowania,
gdzie oprócz typowo komunalnych możliwe jest powstawanie odpadów przemysłowych, w tym
niebezpiecznych,
- negatywnie małe – obejmujące tereny zabudowy mieszkaniowej i usług, tereny rekreacji i
sportu, cmentarze, drogi, gdzie głównie powstają odpady komunalne, odpady z remontów
urządzeń i obiektów, odpady z czyszczenia placów, ulic, cmentarzy, parków itp.
Neutralny wpływ na środowisko – takie przewidywane funkcje jak tereny lasów, łąki
i pastwiska, użytki rolne, wody stojące i płynące, zasadniczo nie wiążą się z emitowaniem do
środowiska odpadów. Jednakże gospodarka prowadzona na tych terenach może powodować
powstanie pewnych, z reguły niewielkich, ilości odpadów łatwych w zagospodarowaniu.
Ocena – w odniesieniu do zagrożenia odpadami można stwierdzić, że przewidywane niekorzystne
obszary generowania odpadów jakimi są tereny zabudowy , zwłaszcza usługowej, produkcyjnej,
magazynowej, przeważają nad innymi rodzajami planowanego zagospodarowania obszaru gminy.
Będą one jednak równoważone przez odpowiednia politykę unieszkodliwiania odpadów
przedstawioną w projekcie studium. Gmina posiada uregulowany system gromadzenia i
odprowadzenia odpadów. Pozostająca trudną do rozwiązania kwestią pozostają tzw. ,, dzikie”
wysypiska śmieci na obrzeżach dróg i lasów, wyrobiska po byłych cegielniach i to one są
największym zagrożeniem dla środowiska.
13. Prognoza wystąpienia poważnych awarii oraz obszary ograniczonego
użytkowania.
Zapisy studium w zakresie istniejącego i planowanego zagospodarowania nie wskazują na
możliwość wystąpienia poważnych awarii, do zdarzeń których można zaliczyć emisje, pożar lub
eksplozja powstała w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których
występuje jedna lub więcej niebezpiecznych substancji prowadzące do natychmiastowego
powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z
opóźnieniem.
Zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska, do ochrony przed poważnymi awariami
zobowiązani są zarówno prowadzący zakłady stwarzające zagrożenie wystąpienia awarii, jak
i dokonujący przewozu substancji niebezpiecznych oraz organy administracji. Zasady zaliczania
zakładów do obiektów o zwiększonym ryzyku lub zakładów o dużym ryzyku określił Minister
Gospodarki w drodze rozporządzenia z dnia 9 kwietnia 2002 roku ( Dz. U. nr 58, poz.535). W
zależności od rodzaju, kategorii i ilości substancji niebezpiecznej znajdującej się w zakładzie
stwarzającym zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej uznaje się za zakład o
zwiększonym ryzyku lub zakład o dużym ryzyku.
Dotychczas na obszarze gminy poważne awarie nie wystąpiły i nie przewiduje się aby takowe
mogły wystąpić mając na uwadze planowane zainwestowanie i jego skalę wielkości.
Do zaistnienia sytuacji awaryjnej w wyniku realizacji ustaleń studium może dojść jedynie w
odniesieniu do planowanych farm elektrowni wiatrowych w czasie ich budowy lub eksploatacji.
Są to zdarzenia losowe o bardzo małym prawdopodobieństwie wystąpienia, które jednak należy
przewidzieć i uwzględnić przy planowaniu działań i środków zapobiegawczych na etapie budowy
i eksploatacji. Wykorzystywana w energetyce wiatrowej technologia ( użyte materiały, surowce,
paliwa, środki ) wyklucza zaistnienie poważnej awarii o charakterze przemysłowym.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
56
13. Odnawialne źródła pozyskiwania energii
Mając na uwadze fakt iż farmy wiatrowe budzą największe kontrowersje w ocenie wpływu ich na
zdrowie w tym samopoczucie człowieka i otaczający krajobraz oraz możliwość zapoznania się z
prognozą oddziaływania na środowisko przez społeczność lokalną w ramach wyłożenia
dokumentów projektu studium do publicznego wglądu w niniejszym rozdziale odniesiono się
kompleksowo zarówno do farm wiatrowych jak i pozostałych planowanych na obszarze
odnawialnych źródeł pozyskiwania energii.
Zgodnie z art.3 pkt.20 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne ( t.j.: Dz. U.
z 2006r, Nr 89, poz.625 z późn. zm.) - odnawialne źródło energii - źródło wykorzystujące w
procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowanie słoneczne , geotermalną, fal, prądów i
pływów morskich, spadku rzek oraz energię pozyskiwaną z biomasy, biogazu wysypiskowego, a
także biogazu powstałego w procesach odprowadzania lub oczyszczania ścieków albo rozkładu
składowanych szczątek roślinnych i zwierzęcych.
Rozwiązania mające usprawnić procesy rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł energii
zostały zawarte w ustawie z dnia 8 stycznia 2010 roku o zmianie ustawy – Prawo energetyczne
oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 21, poz.104) . Ustawa przewiduje m.in.
określenie podstaw prawnych oraz warunków przyłączenia do sieci dystrybucyjnej instalacji
wytwarzających odnawialne źródła energii przez przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się
przesyłem lub dystrybucją paliw.
Do rozwoju odnawialnych źródeł energii Polska jest zobligowana przez przepisy unijne.
Priorytet dla spraw związanych z energetyką odnawialną znalazł wyraz w przyjętej przez Radę
Ministrów w dniu 10 listopada 2009r. ,, Polityce energetycznej Polski do roku 2030 roku”.
Jednym z głównych celów polityki energetycznej jest wzrost udziału odnawialnych źródeł energii
w finalnym zużyciu energii co najmniej do poziomu 15% oraz w rynku paliw transportowych do
10% w 2020 roku.
W programie działań wykonawczych na lata 2009 – 2012 stanowiącym załącznik do
,, Polityki energetycznej Polski do 2030 roku” zawarte zostały konkretne działania mające na celu
realizację powyższych założeń. Znaczna ich część związana jest z wdrożeniem dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009r. w sprawie
promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych . Kierunki, zgodnie z Deklaracją
Zielonego Wzrostu przyjęta w dniu 25 czerwca 2009 roku na spotkaniu Ministrów – członków
Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju ( OECD), są elementem promowania bardziej
ekologicznego wzrostu gospodarczego, pozytywnego wpływu na rozwój wykorzystania
odnawialnych źródeł energii oraz zredukowania emisji gazów cieplarnianych.
Przewidywane efekty:
= poprawa bezpieczeństwa energetycznego kraju,
= oparcie znaczącej części dostaw gazu, energii elektrycznej i energii cieplnej oraz biogazu
rolniczego jako paliwa transportowego na wielu lokalnych wytwórniach biogazu, co stworzy
możliwość dostawy biogazu rolniczego o jakości gazu ziemnego dla wielu mieszkańców wsi,
i podmiotów gospodarczych,
= zwiększenie zatrudnienia wśród społeczności lokalnej oraz jednostek gospodarczych branży
rolniczej i związanej z energetyką odnawialną,
= poprawa infrastruktury energetycznej i wzrost konkurencyjności polskiego rolnictwa,
= wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej z surowców niekonkurujących z rynkiem żywności,
określanych jako produkty uboczne rolnictwa,
= wykorzystanie możliwości rolnictwa przyjaznego środowisku na obszarach Natura 2000 w celu
rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł energii,
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
57
= pozyskanie znacznych ilości wysokiej jakości przyjaznych dla środowiska nawozów
organicznych w formie pozostałości pofermentacyjnych substratu pochodzenia rolniczego oraz
w formie granulatu,
W warunkach gminy Byczyna brana jest pod uwagę produkcja energii z wykorzystaniem :
- energii wiatru,
- promieniowania słonecznego- największa dawka napromieniowania oraz największe przeciętne
nasłonecznienie w kraju,
- biogazownie produkcji biomasy i biogazu - zagospodarowanie nieużytków, spożytkowanie
odpadów oraz produkcji rolniczej,
- energii wody .
Z wymienionych źródeł energii odnawialnej tylko rozwój energii wiatrowej wymaga terenów
o szczególnych warunkach.
1. Energetyka wiatrowa
Jednym z kluczowych zagadnień wymagających przeanalizowania na etapie planowania farm
wiatrowych jest kwestia lokalizacyjna oraz warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej.
Kolejnymi istotnymi zagadnieniami przy wyborze lokalizacji farm wiatrowych są uwarunkowania
przyrodnicze, społeczne i gospodarcze. Ważnym czynnikiem są również regulacje związane z
istniejącym i planowanym kierunkiem zagospodarowania wybranego terenu pod inwestycje.
Podstawowymi elementami środowiska, mającymi wpływ na rozwój tego źródła energii są: wiatr
i rodzaj terenu.
Wiatr jako siła napędowa elektrowni wiatrowej ma bezpośredni i najważniejszy wpływ na jej
wydajność.
Teren przeznaczony pod farmę wiatrową powinien być przede wszystkim nie zalesiony
i wolny od zabudowań. Istotna tutaj jest również gęstość zabudowy otaczającej a także
konfiguracja terenu.
Dotychczas na terenie gminy nie były prowadzone badania pod tym względem a jedynie wstępne
rozpoznanie przez inwestora obszarów potencjalnych lokalizacji farm.
Wybór odpowiedniej lokalizacji terenu wymaga przeanalizowania kilku ważnych elementów , do
których należą min.:
- analiza wpływu przedsięwzięcia na istniejące lub projektowane formy ochrony przyrody
zgodnie z ustawą o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004r.( Dz. U. Nr 151, poz.1220 ze
zm.). Na podstawie tej ustawy wyklucza się lokalizację farm wiatrowych w obrębie parków i
rezerwatów przyrody;
- analiza wpływu przedsięwzięcia na Parki Krajobrazowe, Obszary Chronionego Krajobrazu i
Zespoły Przyrodniczo – Krajobrazowe.
- analiza wpływu na użytki ekologiczne, stanowiska dokumentacyjne i pomniki przyrody;
- analiza wpływu na Obszary Natura 2000,
- analiza wpływu na korytarze ekologiczne;
- analiza wpływu na ochronę gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów;
- analiza wpływu na wody powierzchniowe;
- analiza wpływu na tereny zielone;
- analiza wpływu na istniejące tereny zabudowy;
- analiza istniejącej infrastruktury drogowej;
- analiza wpływu na obiekty lotniskowe;
- analiza istniejącej infrastruktury technicznej;
- analiza istniejących w sąsiedztwie terenów zurbanizowanych;
- analiza wpływu na zabytki
Wyznaczone wstępnie na obszarze gminy obszary wymagają przeprowadzenia ww analiz
specjalistycznych i wyboru najbardziej korzystnych obszarów jak również ilości zainstalowania
turbin wiatrowych.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
58
Określone wyżej niezbędne analizy specjalistyczne powinny być wykonane przed przystąpieniem
do sporządzenia planu miejscowego.
W studium sygnalizuje się jedynie na elementy, które powinny być brane pod uwagę, ponieważ
przekracza to możliwości zakresu dokumentu jakim jest projekt studium.
Podstawowymi elementami środowiskowymi , które powinny być brane pod uwagę przy wyborze
terenów pod elektrownie wiatrowe, mające wpływ na produktywność elektrowni są wiatr i rodzaj
terenu.
Dla zweryfikowania terenu pod względem wietrzności konieczne jest przeprowadzenie przez
okres co najmniej 1 roku pomiarów za pomocą specjalnie do tego przystosowanego masztu, które
pozwolą ocenić, czy teren nadaje się pod tego rodzaju inwestycje. Na etapie studium taka ocena
nie jest możliwa, jeśli inwestor nie przedłoży badań w tym zakresie.
Aktualnie inwestor uzyskał decyzję na zlokalizowanie masztu pomiarowego na obszarze wsi
Jakubowice.
Wobec braku badań w tym zakresie, ocenę przydatności terenu na planowane zamierzenia
dokonano w oparciu o analizę istniejących warunków klimatycznych i konfigurację terenu ( na
terenach otwartych występuje zazwyczaj zwiększoną prędkość wiatru) zawartą w opracowaniu
ekofizjograficznym .
Prędkość wiatru uznawana za minimum, aby mogły pracować urządzenia prądotwórcze
wiatraków energetycznych to – 4m/sek. Od prędkości wiatru zależeć będzie ilość uzyskiwanej
energii.
Teren przeznaczony pod farmę wiatrową powinien być przede wszystkim nie zalesiony
i wolny od zabudowań. Ze względu na obowiązujące przepisy dotyczące dopuszczalnego
natężenia hałasu, farmy wiatrowe powinny znajdować się w odległości od zabudowy
mieszkaniowej zapewniającej zachowanie wymaganych standardów akustycznych.
Ważnym elementem środowiska dla lokalizacji turbin wiatrowych jest jakość gruntów. Nie nadają
się pod lokalizację farm wiatrowych tereny o gruntach słabonośnych w szczególności łąki w
dolinach rzek.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że najbardziej spełniającymi wymagane warunki obszarami
gminy są obszary położone w centralnej części gminy, obejmujący wysoczyznę gminy –
generalnie po zachodniej i wschodniej stronie drogi krajowej nr 11. Na tym obszarze można
spodziewać się większych prędkości wiatru ale musi to zostać potwierdzone przez monitoring. Są
to też tereny rolnicze położone z dala od osiedli wiejskich i zabudowy mieszkaniowej, a także
obszarów chronionych. Planowaną ilość turbin może być określona na etapie sporządzenia planu
miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy. Obszar miasta Byczyny i tereny przylegające
do drogi krajowej stanowiące punkty widokowe na panoramę miasta zostały wyłączone z
lokalizacji turbin wiatrowych na całym odcinku przebiegu przez obszar gminy.
1.1. Prognozowane skutki dla środowiska wynikające z planowanych farm wiatrowych
Z funkcjonowaniem farm wiatrowych wiążą się kontrowersje odnośnie ich negatywnego
oddziaływania, które dotyczą głównie :
- emisji hałasu pracujących turbin
- emisji pół elektromagnetycznych ( w przypadku zastosowania linii energetycznych
napowietrznych ) oraz stacji zasilania,
- oddziaływanie na krajobraz,
- wpływ na klimat lokalny ( emisję hałasu a zwłaszcza infradźwięków),
- wpływ na ptaki,
- wytwarzanie błysków słonecznych odbijających się od łopat wiatraków ( tzw.,, efekt disco ”),
efekt migotania i rzucania cienia.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. z 2010r.Nr 213, poz.1397 ze zm.) do
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
59
przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się
przedsięwzięcia:
§3 ust.1 pkt.6 instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energie wiatru inne
niż wymienione w §2 ust.1 pkt.5 o całkowitej wysokości nie niższej niż 30m. Planowane na
obszarze gminy turbiny wiatrowe o mocy do 5,0MW każda i wysokości powyżej 30m
kwalifikowane są jako przedsięwzięcie w §3 ust.1 pkt.6.
Zgodnie z Aneksem II Dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie oceny
skutków niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć dla środowiska zmieniona
Dyrektywa 97/11/WE oraz Dyrektywa 2003/35/WE przeprowadzenia oceny oddziaływania na
środowisko wymagać mogą:
* ust.3 lit i urządzenia wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii elektrycznej ( farmy
wiatrowe).
W ramach przedsięwzięcia planowana będzie również infrastruktura przyłączeniowa, na która
będą się składały kablowe linie elektroenergetyczne średniego napięcia do 15 kV ze stacjami
kontenerowymi oraz drogi dojazdowe, place manewrowe, zatoki postojowe – elementy te nie są
kwalifikowane jako przedsięwzięcia wymienione w §3 ust.1 pkt.7 jak również w Dyrektywie
2003/35/WE.
Wpływ elektrowni wiatrowych na otoczenie został szczegółowo omówiony w dokumencie
opracowanym przez Generalną Dyrekcje Ochrony Środowiska ( GDOŚ 2011 ) pt.,, Wytyczne w
zakresie prognozowania oddziaływań na środowisko farm wiatrowych” zgodnie z którym
projektowane farmy wiatrowe najczęściej mogą oddziaływać na:
- wody powierzchniowe i podziemne ( poprzez zanieczyszczenie wód)
- powietrze ( poprzez zanieczyszczenie powietrza)
- klimat akustyczny( poprzez emisje hałasu)
- pola elektromagnetyczne ( poprzez jego imisję)
- glebę ( poprzez zanieczyszczenie gleby, przekształcenia geotechniczne terenu i wytwarzanie
odpadów)
- warunki życia i zdrowie ludzi ( poprzez hałas, pylenie oraz zakłócenie dotychczasowych
warunków życia)
- faunę ( poprzez zniszczenie miejsc przebywania, kryjówek, żerowisk i tras migracji zwierząt
oraz zakłócenia funkcjonowania ich populacji)
- florę oraz siedliska przyrodnicze,
- krajobraz ( poprzez spowodowanie widocznych zmian w krajobrazie)
- dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy ( poprzez szkody lub korzyści w dobrach
materialnych, w obiektach zabytkowych lub stanowiskach archeologicznych, zmiany w
krajobrazie kulturowym).
= Oddziaływanie na powierzchnię ziemi.
Turbiny wiatrowe zajmują niewielkie powierzchnie. Na potrzeby realizacji parku wiatrowego
zakłada się przeznaczenie terenu o powierzchni 0,20 ha pod budowę jednej turbiny wiatrowej
wraz z infrastrukturą techniczną.
W związku z niewielką terenu chłonnością takich inwestycji nie wystąpią istotne przekształcenia
dotychczasowego użytkowania terenu. Obszar ten zachowa dotychczasową strukturę funkcjonalną
z dominacją użytkowania rolniczego.
Na etapie studium brak jest oceny jakiej klasy grunty rolne zostaną przeznaczone pod budowę
farmy – przeznaczenie gruntów nastąpi w trybie sporządzenia m.p.z.p.
Jakość gruntów pod względem nośności na wyznaczonych obszarach ocenia się jako dobrą.
Przeznaczenie powierzchni ziemi pod lokalizacje farmy jest odwracalne po zakończeniu ich
funkcjonowania i demontażu.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
60
= Oddziaływanie na powietrze
Z funkcjonowaniem farm wiatrowych nie wiąże się problem emisji zanieczyszczeń do powietrza.
Eksploatacja elektrowni wiatrowych nie powoduje jakichkolwiek emisji zanieczyszczeń do
powietrza atmosferycznego. Jedynie na etapie realizacji i likwidacji przedsięwzięcia notowana
będzie niewielka emisja pyłów unoszonych z placu budowy oraz emisja zanieczyszczeń
pochodzących ze spalania paliw w silnikach spalinowych pojazdów.
= Oddziaływanie na wody
Z funkcjonowaniem farm wiatrowych nie wiąże się problem zagrożenia zanieczyszczenia wód
płynących lub wód podziemnych. Emisja ścieków będzie miała miejsce wyłącznie na etapie
realizacji i likwidacji przedsięwzięcia i będzie to emisja kontrolowana ( ścieki będą gromadzone
w szczelnych zbiornikach i przekazywane do unieszkodliwienia).
= Wytwarzanie odpadów
Elektrownie wiatrowe nie są źródłem wytwarzania odpadów. Emisja odpadów powstanie na
etapie ich budowy i będą to odpady związane z budową dróg dojazdowych oraz budową
fundamentów wież i przyłączy energetycznych.
Na etapie eksploatacji mogą powstawać odpady związane z serwisowaniem turbin ( oleje, smary).
Największy udział odpadów może nastąpić w przypadku likwidacji inwestycji .
= Oddziaływanie na klimat
Realizacja farm wiatrowych będzie miała bezpośredni wpływ na ograniczenie ilości spalanych
nieodnawialnych źródeł energii, a przez to przyczyni się do ograniczenia emisji zanieczyszczeń
do powietrza, w tym dwutlenku węgla, dwutlenku siarki i tlenków azotu, odpowiedzialnych za
powstanie efektu cieplarnianego i zubożanie warstwy ozonowej. Planowana ilość turbin nie
powinna wpłynąć w sposób zasadniczy na lokalny klimat , zmniejszenie prędkości wiatru i
wytworzenie strefy ciszy wiatrowej.
= Oddziaływanie na ludzi , zagrożenie hałasem
Elektrownie wiatrowe są uznawane przez większość opinii publicznej jako obiekty szpecące
krajobraz, generujące uciążliwy hałas oraz stanowią zagrożenie dla ptaków ( urazy mechaniczne
oraz zakłócenia w ptasiej nawigacji).
Praktycznie jedynym oddziaływaniem na środowisko i warunki życia człowieka są oddziaływania
akustyczne, emisja pół elektromagnetycznych od urządzeń infrastruktury towarzyszącej oraz
przysłonięcia terenu ( tzw. efekt cienia – shadow effect) i pojawienie się efektu stroboskopowego
w wyniku ruchu obrotowego ramion wirnika.
Każdej elektrowni wiatrowej towarzyszy hałas. Pochodzi on głównie od obracających się łopat
wirnika ( opory aerodynamiczne ) , w mniejszej części od generatora i przekładni. Zwykle jego
natężenie nie jest duże, może być jednak monotonny.
Dopuszczalne normy dotyczące poziomów hałasu zostały określone w Rozporządzeniu Ministra
Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
[ Dz.U.2007, Nr 120, poz.826].
Poziom mocy akustycznej elektrowni wiatrowej zależy od wielkości i parametrów wirnika, siły i
kierunków wiatru, stąd też jest stosunkowo zmienny. Dla dużych konstrukcji o mocy
energetycznej powyżej 2MW, chwilowe wartości natężenia dźwięku wynoszą ok.105dB.
Przyjmuje się, że odległością bezpieczną pod względem zachowania dopuszczalnych norm hałasu
jest strefa 600m od masztu elektrowni. W praktyce prowadzone obliczenia modelowe propagacji
hałasu w przypadku dużych farm wiatrowych określają zasięg strefy możliwych przekroczeń
dopuszczalnych norm hałasu na zakres od ok.350 do ok.500m od turbin, w zależności od
wysokości i rodzaju urządzeń, ich rozmieszczenia, ich liczby, szorstkości terenu, a nawet gęstości
powietrza, ukształtowania i pokrycia terenu.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
61
Dlatego dla każdej tego rodzaju inwestycji na etapie realizacyjnym wykonywane być powinny
specjalistyczne badania określające faktyczny zasięg emisji hałasu, czego nie da się ustalić na
etapie sporządzanego studium a najwyżej zasygnalizowanie wystąpienia takiego zagrożenia dla
środowiska i zdrowia ludzi.
W chwili obecnej na podstawie ogólnych ustaleń projektu Studium wyznaczających jedynie
obszary możliwej lokalizacji turbin wiatrowych na terenie gminy Byczyna, nie ma możliwości
oceny wpływu planowanej inwestycji na klimat akustyczny . można jedynie stwierdzić, że w
wyniku realizacji ustaleń Studium umożliwiających lokalizacje farm wiatrowych na
wyznaczonych obszarach, klimat akustyczny ulegnie zmianie. Dokładny zasięg emisji hałasu i
związana z nim strefa oddziaływania inwestycji wyznaczone zostaną , na podstawie
szczegółowych obliczeń akustycznych, na etapie przygotowania raportu o oddziaływaniu na
środowisko [ OOS], na podstawie ustalonego rozmieszczenia turbin a także ich wysokości.
Realizacja inwestycji będzie związana z ruchem transportowym materiałów budowlanych , a co
za tym idzie, również wynikającą z ruchu samochodowego uciążliwością akustyczną.
Infradźwięki – stanowiły problem w początkowym okresie rozwoju elektrowni wiatrowych.
Wymogi prawne i szybki rozwój w tej dziedzinie doprowadził do uzyskania konstrukcji prawie
nie emitujących infradźwięków.
Błyski słoneczne
Problem błysków słonecznych odbijających się od łopat wiatraków został już technicznie
rozwiązany. Nowoczesne turbiny wiatrowe a takie powinny być zlokalizowane na obszarze gminy
wykonywane z materiałów matowych, minimalizujących odbijanie światła słonecznego. Zjawisko
błysków słonecznych będzie okresowo występowało, jednak czas jego trwania będzie tak krótki,
że nie spowoduje uciążliwości dla mieszkańców najbliższych okolic.
= Oddziaływanie na zwierzęta i ptactwo
Do najistotniejszych oddziaływań na zwierzęta należą oddziaływania turbin wiatrowych na ptaki i
nietoperze.
Ptaki i nietoperze stanowią grupy zwierząt, na które elektrownie wiatrowe oddziaływają
w największym stopniu. Oddziaływania negatywne w tym zakresie mogą obejmować:
- zwiększoną śmiertelność w wyniku kolizji z turbiną,
- utratę miejsc żerowania, zamieszkania oraz wymuszanie zmiany tras przelotów.
Największą śmiertelność ptaków w wyniku zderzenia z turbiną notuje się na :
- szlakach przelotu ptaków,
- żerowiskach oraz trasach przelotu na żerowisko i noclegowisko.
Największą śmiertelność w nocy notuje się wśród małych ptaków wróblowatych i sów, a przy
dobrej widoczności wśród dużych ptaków – głównie ptaków drapieżnych oraz łabędzi, gęsi,
kaczek, bocianów, mew itp. Zasięg oddziaływania na siedliska i trasy przelotów wynosi do 800 -
1000m.
Z danych z dotychczasowych opracowań[ Gromadzki, Przewoźniak 2002] wynika, że największe
zagrożenie śmiertelnością ptactwa w wyniku kolizji z turbinami wiatrowymi powodują farmy:
- zlokalizowane na obszarach morskich i w bliskiej strefie brzegowej morza;
- zlokalizowane na trasach intensywnych wędrówek ptaków,
- znajdujące się w miejscach występowania prądów powietrznych wykorzystywanych przez ptaki.
Na obszarze gminy Byczyna potencjalni inwestorzy przystąpili do prowadzenia badań odnośnie
szlaków przelotu ptaków w związku z tym należy ocenić, że takie zagrożenie może występować.
Lokalizacje bezpieczne dla ptaków i nietoperzy uznaje się, gdy
- teren fermy wiatrowej położony jest powyżej 5 km od granicy form ochrony przyrody mających
istotne znaczenie dla ptaków i nietoperzy.
W przypadku gminy Byczyna powyższy wymóg jest spełniony ponieważ dolina Prosny i Pratwy
położone są w znacznym oddaleniu od obszarów potencjalnej lokalizacji elektrowni wiatrowych i
nie powinny zagrażać bytującym tam ptakom.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
62
Charakter potencjalnego negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowych sprawia , że
naziemne zwierzęta nie są znacząco narażone podczas budowy i eksploatacji farm wiatrowych.
Zbiorowisko bezkręgowców jest bardzo ubogie, co wynika z intensywnego , ornego użytkowania
gruntów. Na polach , głównie przy drogach i miedzach stwierdzono nieliczne biegacze, w tym
chronionego biegacza ogrodowego Carabus hortensis. Spośród ssaków innych niż nietoperze na
obszarach stwierdzono bezpośrednio oraz pośrednio ( tropy i ślady) lub przyjęto w oparciu o
powszechność występowania populacje myszy polnej Apodemus agrarius, nornika polnego
Microtus arvalis, kreta Talpa europaea ( gatunek chroniony ), ryjówki aksamitnej Sirex araneus,
kuny domowej Martes Foina, lisa Vulpes vulpes i sarny Capreolus capreolus.
Obszary planowanej lokalizacji turbin wiatrowych wyznaczone na obszarze gminy są mało
atrakcyjne dla ptactwa lęgowego z uwagi na wyraźnie rolniczy charakter i brak atrakcyjnych
siedlisk , w tym dla nietoperzy.
Natomiast istnieje zagrożenie dla ptaków bytujących w kompleksach leśnych i większych
skupiskach zadrzewień położonych na obszarze gminy .
Wstępne badania dotyczące ornitofauny zostały przeprowadzone przez firmę bfa – Paweł Gębki
Wrocław na okoliczność lokalizacji farmy wiatrowej w miejscowości Ciecierzyn i Gołkowice.
Wyniki badań zostały przedstawione w ,, Raporcie ornitologicznym z terenu planowanej farmy
wiatrowej w miejscowości Byczyna w woj. opolskim – 2011r.). Z raportu wynika iż w trakcie
całorocznych badań zaobserwowano w rejonie planowanej farmy 97 gatunków ptaków.
Najliczniejszymi gatunkami w skali całego roku były: szpak S.vulgaris, skowronek A.arvensis,
dymówka H.rustica oraz trzmiel E.citrinella .Są to pospolite ptaki krajobrazu rolniczego.
Podczas badań stwierdzono również 13 gatunków o wysokim priorytecie ochrony umieszczonych
w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej UE. Były nimi: bocian czarny C.nigra, bocian biały C.ciconia,
żuraw G.grus, bielik H.albicilla, trzmielojad P.apivorus, błotniak stawowy C.aeruginosus,
błotniak zbożowy C.cyaneus, błotniak łąkowy C.pygargus, siewka złota P.apricaria, dzięcioł
czarny D.martius, lerka L.arborea, ortolan E.hortulana oraz gąsiorek L.collurio.
Występowały one jednak w nieznacznej liczebności.
W okresie jesiennym odnotowano dużą liczebność ptaków szponiastych ( drapieżnych), które
stanowią grupę najwyższego ryzyka kolizji z elektrowniami wiatrowymi. Najliczniej notowany
był myszołów , na co wpływ miała pogoda.
Jedną z najmniej znanych a jednocześnie najbardziej zagrożonych działalnością człowieka grupą
zwierząt są nietoperze.
Dlatego istotnym przy lokalizacji turbiny wiatrowej jest aby sytuować je na gruntach ornych z
dala od zadrzewień oraz cieków wodnych które są potencjalnymi siedliskami nietoperzy.
Na południowej części Polski na której położona jest gmina Byczyna występującymi gatunkami
nietoperzy są: nocek Brandta, nocek wąsatek, nocek duży M.myotis, nocek Bechstaina Myotis
bechsteini ( zagrożony wyginięciem EN) i gacek szary Plecotus austriacus.
Ww firma przeprowadziła w lutym 2011r. inwentaryzację potencjalnych zimowisk oraz letnich
stanowisk nietoperzy w 9 miejscowościach: Kostów, Byczyna, Biskupice, Gołkowice, Gola,
Ciecierzyc, Miechowa, Proślice, Polanowice .
W wyniku badań zimujące nietoperze stwierdzono tylko w podziemiach pałacu w Gołkowicach.
Były to 4 osobniki gacka szarego Plecotus austriacus i 1 osobnik gacka brunatnego Plecotus
auritus.
W okresie letnim stwierdzono 6 kolonii rozrodczych nietoperzy z rodzaju gacek, kolonie karlika
drobnego i dwa zgrupowania nietoperzy z rodzaju nocek.
Gatunkiem dominującym w całym okresie badań był borowiec wielki.
Ponadto na obszarze gminy na północnym – wschodzie znajduje się strefa ochronna bielika
Haliaeetus albicilla oraz na południowym wschodzie strefa ochronna orlika krzykliwego Aguila
pomarina
Z powyższych badań wynika iż konieczne jest prowadzenie badań wraz z monitoringiem dla
wszystkich wyznaczonych obszarów potencjalnych lokalizacji farm wiatrowych.
Winny one być przeprowadzone przed przystąpieniem do sporządzenia planu miejscowego.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
63
W przypadku gdy inwestor podejmie zamiar budowy a badania mogą wskazywać, że istnieje
potencjalne zagrożenie dla ptactwa wymagane będzie bezwzględne zastosowanie działań i
technik pozwalających na maksymalną ochronę ptactwa.
= Wpływ na szatę roślinną
Przy wyborze obszarów potencjalnych lokalizacji farm wiatrowych wzięto pod uwagę aby nie
obejmowały siedlisk cennych zbiorowisk roślinnych.
Tereny wydzielone pod lokalizację wiatraków nie obejmują obszarów na którym stwierdzono
bądź istnieje potencjalna możliwość występowania siedlisk i gatunków roślin chronionych. Na
obszarach przeznaczonych na lokalizacje turbin wiatrowych przeważają pospolite agrofitocenozy
z roślinnością pochodzenia antropogenicznego – roślinność segetalna i ruderalna.
W zakresie oddziaływania na szatę roślinną przewidziane w studium obszary potencjalnej
lokalizacji farm wiatrowych związane będzie ze zniszczeniem zbiorowisk roślinnych na terenach
wyznaczonych pod ich fundamentowanie a także drogi dojazdowe do farmy. Na etapie budowy
możliwe są także przekształcenia zbiorowisk roślinnych w pasie terenów bezpośrednio
przyległych do fundamentów turbin ( w efekcie prowadzonych prac ziemnych). Również
poprowadzenie linii energetycznych związane będzie w wąskim pasie z ingerencją w zbiorowiska
roślinne. Na omawianym obszarze zmiany te dotyczyć będą bardzo niewielkich powierzchni
terenów rolniczych, wykorzystywanych przede wszystkim jako intensywne użytkowane grunty
orne, nie przedstawiających walorów fitocenotycznych i florystycznych.
W związku z tym można stwierdzić, że realizacja ustaleń Studium prawdopodobnie nie
spowoduje negatywnego oddziaływania na cenne i chronione siedliska roślin i gatunki flory, w
tym siedliska i gatunki wymagające ochrony w postaci obszarów Natura 2000.
Stwierdzenie to będzie możliwe do zweryfikowania na etapie przygotowania raportu OOŚ dla
każdego obszaru planowanej farmy wiatrowej na podstawie ustalonego rozstawu turbin
i lokalizacji infrastruktury towarzyszącej.
Na etapie eksploatacji farma wiatrowa i związana z nią infrastruktura techniczna nie będzie
w jakikolwiek sposób oddziaływać na zbiorowiska roślinne i florę oraz trwałość tworzonych
przez nie ekosystemów.
Obecność turbin wiatrowych ogranicza natomiast możliwość innego niż rolnicze wykorzystanie
terenu w promieniu kilkuset metrów, tworząc w ten sposób duży teren na którym rośliny, w tym
rzadkie chwasty są chronione przed oddziaływaniami takimi jak zabudowa mieszkaniowa i
przemysłowo – usługowa.
= Ingerencja w krajobraz
– z uwagi na wyłącznie techniczny aspekt wizerunkowy turbiny mają istotny i bezdyskusyjny
wpływ na krajobraz.
Obiekty te z uwagi na swe rozmiary będą stanowiły silne dominanty krajobrazowe. Jednocześnie
mogą stać się widoczne z różnorodnych miejsc położonych poza terenem lokalizacji i ze
znacznych odległości. Wraz ze wzrostem odległości negatywny wpływ farm wiatrowych na
krajobraz maleje.
Oddziaływanie na walory krajobrazowe środowiska jest zagadnieniem niemierzalnym, a jego
ocena jest w znacznej mierze subiektywna. Wpływ ten uzależniony jest w dużej mierze od
aktualnych walorów krajobrazowych terenu, ukształtowania powierzchni terenu ( morfologii),
charakteru użytkowania gruntów, ilości turbin wiatrowych tworzących farmę, wysokości turbin
wiatrowych. W związku z tym nie powinny być lokalizowane na terenach o wysokich walorach
krajobrazowych, a w szczególności objęte ochroną prawną. Wg stanowiska Wojewódzkiej Rady
Ochrony Przyrody w Opolu, inwestycje tego rodzaju nie powinny być lokalizowane: w
rezerwatach przyrody, na obszarach parków krajobrazowych i ich otulin oraz na obszarach
chronionego krajobrazu.
Na terenie gminy Byczyna aktualnie nie występują wymienione formy ochrony przyrody. W
opracowaniach przyrodniczych i ekofizjograficznych na poziomie województwa opolskiego
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
64
wydzielone zostały strefy szczególnej ochrony przyrody i krajobrazu niewskazane do lokalizacji
farm wiatrowych. Na obszarze gminy Byczyna strefy te obejmują doliny rzek: Prosny , Pratwy i
Wołczyńskiej Strugi. Obszary dolinne rzek wyróżnione zostały również w ocenie walorów
krajobrazowych do objęcia jako obszary chronionego krajobrazu.
Te elementy ekofizjograficzne muszą być uwzględniane przy lokalizacji elektrowni wiatrowych,
aby stanowiły najmniej szkodzący obiekt dla wizerunku krajobrazowego gminy.
Percepcja krajobrazu z farmami elektrowni wiatrowych może być zarówno pozytywna jak
i negatywna.
Pod względem fizjonomii krajobrazu na wyznaczonych obszarach potencjalnych lokalizacji farm
można wyróżnić typ krajobrazu:
= falista lokalnie pagórkowata powierzchnia wysoczyzny morenowej – krajobraz równinny o
odmianie lodowcowej, wykorzystywana głównie rolniczo w charakterze gruntów ornych .
Ten typ krajobrazu nie jest zaliczany do stref krajobrazowych o podwyższonym ryzyku znacznej
degradacji walorów krajobrazowych na terenie województwa opolskiego.
Obecnie na terenie opracowania nie występują istotne dominanty krajobrazowe degradujące
walory z wyjątkiem masztów linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110KV
przebiegającej południkowo przez obszar gminy i stacja GPZ Kostów.
W odniesieniu do części krajobrazu falistej wysoczyzny stwierdzono, że
- krajobraz obszarów planowanych farm wiatrowych jest lekko urozmaicony, przy tym
w znacznej mierze otwarty,
- lokalnie występują rozległe i zróżnicowane plany widokowe – z uwagi na wyniesienie części
obszarów.
Należy stwierdzić, że potencjalna lokalizacja elektrowni wiatrowych przy istniejących rozległych
planach widokowych może spowodować zakłócenie i przysłonięcia elementów o znacznych
walorach fizjonomicznych.
W kontekście monotonii rolniczego krajobrazu tych obszarów i niewielkiego zróżnicowania
rzeźby terenu można spodziewać się, że wprowadzenie wyraźnych dominant krajobrazowych
jakimi są elektrownie wiatrowe spowodują pogorszenia walorów krajobrazowych.
Jednocześnie należy zauważyć, że przez obszar gminy w sąsiedztwie wyróżnionych obszarów dla
lokalizacji farm wiatrowych przebiega droga krajowa wzdłuż której występuje cenne otwarcie
widokowe na panoramę miasta Byczyny.
Dla bliższej oceny faktycznej ingerencji w krajobraz wyznaczonych obszarów potencjalnej
lokalizacji turbin wiatrowych należy zobowiązać inwestora do opracowania koncepcji
rozmieszczenia turbin wiatrowych wraz ze studium krajobrazowym identyfikującym miejsca
widokowe oraz wskazujące stopień ingerencji w krajobraz planowanych elektrowni wiatrowych
z tych miejsc.
= Zagrożenie polem elektromagnetycznym
Realizacja farm wiatrowych wiąże się z budową linii energetycznych NN i SN 0,4 kV oraz 15KV,
a także stacji zasilania.
Turbiny wiatrowe oraz sieć energetyczna średniego napięcia, którą będzie wyprowadzana energia
elektryczna nie są źródłem pola elektromagnetycznego, które mogłoby zagrażać środowisku..
Jego siła i zasięg będą zależały od zastosowanych rozwiązań technicznych. Parametry te będą
możliwe do oszacowania po przedstawieniu szczegółowego projektu budowlanego inwestycji i
powinny znaleźć się w raporcie oddziaływania na środowisko.
Lokalizacja tych obiektów zgodnie z ustaleniami Studium zostanie określona w miejscowym
planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu
publicznego.
W zależności od przyjętego w projekcie budowlanym rozwiązania technicznego, skala i zasięg
promieniowania elektromagnetycznego mogą zostać praktycznie całkowicie wyeliminowanie
( przy przeprowadzeniu połączeń kablowych pod powierzchnią ziemi).
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
65
Ewentualne ponadnormatywne natężenie promieniowania elektromagnetycznego stacji będzie
musiało mieścić się w granicach działki przeznaczonej pod jego lokalizacje. Wymagać to będzie
przeznaczenia na ten cel odpowiedniej rezerwy terenu w planie miejscowym lub w decyzji o
lokalizacji obiektu.
Jedynym źródłem pola elektromagnetycznego o poziomach mogących mieć jakikolwiek wpływ
na środowisko, są linie energetyczne i stacje transformatorowe wysokich napięć, do których na
obszarze gminy należy linia 110KV i stacja GPZ Kostów .
= Sytuacje awaryjne
Do zaistnienia sytuacji awaryjnej w wyniku realizacji ustaleń Studium dotyczących elektrowni
wiatrowych może dość jedynie w czasie ich budowy lub eksploatacji. Są to zdarzenia losowe o
bardzo małym prawdopodobieństwie wystąpienia, które jednak należy przewidzieć i uwzględnić
przy planowaniu działań i środków zapobiegawczych i zaradczych na etapie budowy i
eksploatacji.
Należy zaznaczyć, że stosowane technologie wykonania i budowy elektrowni wiatrowych
zapewniają stateczność i bezpieczeństwo konstrukcji.
Prawdopodobieństwo rozrzucenia szczątków konstrukcji w dużej odległości jest znikome, gdyż
turbiny wiatrowe lokalizowane będą najczęściej w odległościach co najmniej 500m od terenów
zabudowanych.
Jednocześnie na podkreślenie zasługuje fakt, że wykorzystywana w energetyce wiatrowej
technologia ( użyte materiały, surowce, paliwa) wyklucza zaistnienie poważnej awarii
o charakterze przemysłowym.
= obszary i obiekty chronione , w tym obszary Natura 2000 zlokalizowane w najbliższej
odległości od wyznaczonych obszarów potencjalnych lokalizacji farm wiatrowych
W bezpośrednim sąsiedztwie gminy Byczyna występują obszar i obiekty chronione których
uwzględnienie jest wymagane w przypadku lokalizacji farm wiatrowych na obszarze gminy.
Należą do nich:
= Obszar Natura 2000 Teklusia PLH160017
- zlokalizowany w obniżeniu dolinnym dopływu Wołczyńskiej Strugi wyścielonym madami,
namułami i torfami.
Obecne tu zbiorowiska roślinne reprezentują zarówno podmokłe szuwary turzycowe. Łąki
bagienne i zmiennowilgotne, jak też łąki świeże. Istotnym elementem krajobrazu tego obszaru są
niewielkie enklawy łąk i pastwisk otoczonych fragmentami lasu i zadrzewień w rejonie osady
Teklusia. Istniejąca mozaika zbiorowisk roślinnych stwarza dogodne warunki siedliskowe dla
różnych grup zwierząt, z których do tej pory wstępnie rozpoznano ptaki. Jest to obiekt unikalny w
skali ponadregionalnej, wypełnia lukę w ochronie siedlisk łąkowych na pograniczu Śląska i
Wielkopolski. Dużą rolę w kształtowaniu warunków wilgotnościowych tego terenu odgrywają
bobry Castor fiber. Zbudowały one tamę na południowym krańcu lasu( w konsekwencji jest on w
znacznej części zalany woda) ze zbiorowiskami olsów otoczonych przez siedliska łęgowe. Na
obrzeżach łęgu zachowały się fragmenty łąk bagiennych i zmiennowilgotnych z rzadkimi
gatunkami roślin, takimi jak, spośród chronionych: kukułka szerokolistna Dactylorchiza majalis,
bobrek trójlistkowy Menyanthes trifoliata, kalina koralowa Viburnum opulus, a z gatunków
rzadkich: siedmiopalecznik błotny Comarum palustre, starzec kędzierzawy Senecio rivularis oraz
turzyca tunikowa Corex appropingua, która tworzy tu własne zbiorowisko, rzadko notowane w
płd – zach. Polsce.
Cenne są również łąki w tym łąki zmiennowilgotne z udziałem chronionej paproci – nasięźrzału
pospolitego Ophioglossum vulgatum, czy lokalnie zagrożonych gatunków, jak krwawnik
kichawiec Achillea ptarmica oraz rutewka wąskolistna Thalictrum lucidum
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
66
= Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk – Łąki w okolicach Kluczborka nad Stobrawą
PLH160013
Na zachód od Kluczborka występuję zbiorowisko okresowo koszonych łąk ze szczawiami,
rdestem wężownikiem, wierzbówka, turzycami oraz mozgą trzcinowatą i krwiściągiem lekarskim
wzdłuż rzeki Stobrawy. Bardziej podmokłe fragmenty zarasta trzcina, w części wschodniej i
południowo – wschodniej miejscami porasta dąb szypułkowy, olcha czarna i wierzby. Gatunkiem
pospolitym jest żaba trawna. Gady reprezentowane są przez zaskrońca. Z ptaków pojawia się
skowronek polny, pliszka żółta, świergotka łąkowa i czajka a także bocian biały, gawron, szpak
oraz pustułka.
Ssaki reprezentuje zając i sarna ale rzadko. Bogata jest fauna bezkręgowców. Wzdłuż rowu
występują duże ilości winniczków,, w trzcinie często pojawia się ślimak z rodzaju bursztynka
( Succinella) oraz liczne gatunki pająków, w tym tygrzyk paskowany. W okresie kwitnienia
rosnące tutaj gatunki roślin odwiedzane są przez gatunki motyli, chronione trzmiele, rusałki
( pawik, pokrzywnik, admirał, klatkowiec, dostojni, przeplatki i inne), pazie królowej, połówce
szachownica. W rzece Stobrawie zaobserwowano kiełbia i płotkę, a na brzegach żabę jeziorową i
żabę trawną , żabę moczarową i rzekotkę drzewna.
Obszar istotny dla ochrony 2 gatunków motyli z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej.
= Stobrawski Park Krajobrazowy
Stobrawski Park Krajobrazowy utworzono na podstawie Rozporządzenia Wojewody Opolskiego
nr P/11/99 z dnia 28 września 1999 roku (Dz. Urz. Woj. Opol. z dnia 19 października 1999 r., Nr
38 poz. 255). Całkowita powierzchnia parku wynosi 52636,5 ha. Najcenniejsze przyrodniczo
fragmenty parku znajdują się w dolinach rzek: Odry, Stobrawy, Budkowiczanki i Smortawy. Ich
unikatowość związana jest z okresowymi zalewami. W dolinach rzek występują duże obszary łąk
o charakterze naturalnym, będące ostoją dla ptactwa i zwierzyny oraz rzadkich, chronionych
roślin. Cenne krajobrazowo są zespoły stawów hodowlanych, pełniące funkcję ostoi dla roślin i
zwierząt wodno – błotnych. Na terenie parku stwierdzono występowanie 48 gatunków roślin
prawnie chronionych oraz kilkadziesiąt gatunków roślin rzadkich, w tym 10 gatunków
zagrożonych wyginięciem, będących na polskiej czerwonej liście. Żyje tu 181 gatunków zwierząt
chronionych, w tym 11 z polskiej czerwonej listy gatunków zagrożonych wyginięciem.
Stobrawski Park Krajobrazowy posiada plan ochrony przyjęty Rozporządzeniem Wojewody
Opolskiego nr 0151/P/8/07 z dnia 19 stycznia 2007 roku
Zgodnie z ustaleniami „Planu ochrony dla Stobrawskiego Parku Krajobrazowego" obszary
znajdujące się granicach parku preferowane są do najwyższej i wysokiej ochrony ze względu na
walory krajobrazowe i wartości przyrodnicze.
= Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny
po stronie województwa opolskiego jest planowany, natomiast został powołany rozporządzeniem
Nr 65 Wojewody Kaliskiego z dnia 20 grudnia 1996r. ( Dz. Urz. Woj. Kaliskiego Nr 1/97) a
następnie rozporządzeniem nr 7/2009 Wojewody Łódzkiego z dnia 24 marca 2009r w sprawie
wyznaczenia obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny ( Dz. Urz. Woj. Łódz 2009.75.711)
do którego wprowadzono korekty rozporządzeniem nr 19/2009 z dnia 30 lipca 2009r. ( Dz. Urz.
Woj. Łódz. 2009.236.2117) na powierzchni 22,9 ha.
Ochronie podlega szeroka dolina Prosny wraz z przyległym terenem z okresowymi i stałymi
podmokłościami. Dolina jest miejscem wędrówki ptaków , a także ich miejscem odpoczynku.
= Obszar chronionego Krajobrazu Dolina Rzeki Prosny
został ustanowiony rozporządzeniem nr 65 Wojewody Kaliskiego z dnia 20 grudnia 1996r.
( Dz. Urz. Woj. Kaliskiego Nr 1/97) na powierzchni 94400ha. W dolinie Prosny zanotowano 50
zbiorowisk roślinnych należące do naturalnych bądź seminaturalnych. Powtarzający się regularnie
rytm występowania na przemian brzegów wklęsłego i wypukłego nadaje Prosnie szczególny
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
67
walor krajobrazowy. Skarpy przybrzeżne koryta rzeki są porośnięte wysoka roślinnością łęgowa –
fragmentami leśnymi, a przede wszystkim przez zarośla wiklinowe .
= Obszar chronionego Krajobrazu Lasy Stobrawsko - Turawskie
W północnej części województwa opolskiego znajduje się Obszar Chronionego Krajobrazu „Lasy
Stobrawsko-Turawskie” obejmujący rozległy, rozczłonkowany, ale wewnętrznie zwarty kompleks
leśny. Zajmuje on prawie l/4 powierzchni województwa.
Duża ilość cieków wodnych i stawów, silnie rozwinięta granica lasu, polodowcowa rzeźba terenu,
występowanie wielu chronionych gatunków roślin (np. rosiczka okrągłolistna, grzybienie białe,
widłaki) i zwierząt (np. żmija zygzakowa, zaskroniec zwyczajny, bocian czarny) stanowi o
wysokich wyróżniających się walorach przyrodniczych i krajobrazowych tego obszaru.
Ze względu na znaczące walory przyrodnicze i krajobrazowe, atrakcyjność turystyczną i słabe
zurbanizowanie zostały objęte ochroną jako Obszar Chronionego Krajobrazu „Lasów Stobrawsko
- Turawskich” na mocy uchwały nr XXIV/193/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia
26.05.1988 roku i rozporządzenia Wojewody Opolskiego nr P/14/2000z dnia 17.maja 2000 roku ,
zastąpionym rozporządzeniem Wojewody Opolskiego nr 0151/P/16/2006 z dnia 8 maja 2006r.
( Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2006r., Nr 33, poz.1133).w sprawie obszarów chronionego
krajobrazu w województwie opolskim .
= Zespół przyrodniczo – krajobrazowy Wzgórza Ożarowskie
został utworzony w 1998r. w celu ochrony krajobrazu kulturowego Wzgórz Ożarowskich
leżących na północnych krańcach Wyżyny Wieluńskiej. Powierzchnia Z.P.K. wynosi 628 ha.
= Rezerwat Przyrody Cisy koło Sierakowa
Rezerwat ,, Las łęgowy w dolinie Pomianki” ustanowiono Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i
Przemysłu Drzewnego z dnia 10 grudnia 1971r.( Monitor Polski Nr 5, poz.33 z 1971r.). Ochroną
objęto obszar lasu o pow.6,03 ha w oddziale 105K. Rezerwat obejmuje powierzchnię leśną
zalesioną – zespół łęgu olszowego Circaeo – Alnetum w gminie Łęka Opatowska.
= Obszary projektowane
planuje się objęcie ochroną , jako obszar chronionego krajobrazu, tereny położone w dolinie rzeki
Pratwy na obszarze gminy Byczyna jako,, Obszar chronionego krajobrazu ,, Dolina Pratwy” .
Uwzględniając status ochronny i odległość poszczególnych obszarów ochronnych od
planowanych obszarów potencjalnych lokalizacji turbin wiatrowych można uznać, że nie istnieje
prawdopodobieństwo bezpośredniego negatywnego oddziaływania na obszary istniejące i
projektowane.
= Wpływ na tereny sąsiednie
Gmina Wołczyn w odpowiedzi na wniosek dotyczący lokalizacji farm wiatrowych zastrzegła, aby
turbiny zlokalizowane zostały w odległości zapewniającej min. 700m odległość od terenów
zabudowy wsi położonych w bezpośrednim sąsiedztwie z gminą Byczyna.
Podsumowanie - Na etapie studium , że względu na brak dostatecznych materiałów i wiedzy
trudno jest jednoznacznie określić skutki negatywne dla środowiska gminy w przypadku realizacji
turbin wiatrowych. Dlatego zapisy studium wyznaczają jedynie obszary możliwej lokalizacji
wiatraków uwzględniając istniejące i planowane kierunki rozwoju przestrzennego gminy. Jak
wynika z wyżej przedstawionych uwarunkowań, lokalizacja farm wiatrowych na wyznaczonych
obszarach w gminie , na terenach rolnych z wyłączeniem terenów o wyróżniających się walorach
krajobrazowych i kulturowych oraz przy zachowaniu odległości min. 700 m od istniejącej i
planowanej zabudowy mieszkaniowej zapewniających zachowanie wymaganych standardów
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
68
akustycznych, nie powinny mieć negatywnego wpływu na jakość środowiska i życia
mieszkańców gminy.
Ewentualne wskazane zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi w oparciu o istniejące dostępne
informacje i wnioski z dotychczasowych badań zostały zasygnalizowane w treści studium i
powinny być uwzględnione na dalszym etapie realizacji inwestycji w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji poprzedzonych
sporządzeniem opracowań specjalistycznych oraz przeprowadzeniem procedury oddziaływania na
środowisko [OOŚ] wynikającej z obowiązujących przepisów ochrony środowiska.
Aktualnie wg informacji inwestorów od marca prowadzone są badania monitoringowe na terenie
gminy dotyczące głównie obserwacji gatunków ptaków i nietoperzy które potrwają co najmniej
rok i obejmują wszystkie okresy fenologiczne.
Monitoring ornitologiczny prowadzony jest wg wytycznych ,, Wytyczne w zakresie oceny
oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki” ( 2008, P.Chylarecki i In.) oraz projektowany
dokument ,, Wytyczne dotyczące oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki „ (
2011.P.Chylarecki, K.Kajzer i In.).
Wyznaczono 3 punkty obserwacyjne oraz transekty o łącznej długości około 12 km. Obserwacja i
nasłuchy ptaków dotyczą obszaru do około 100m od wyznaczonego transektu oraz wszystkie
ptaki w locie w dowolnej odległości od transektu.
Monitoring chiropterologiczny prowadzony jest w oparciu o wytyczne,, Tymczasowe wytyczne
dotyczące oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na nietoperze” ( 2009.A.Kepel i In.) z
uwzględnieniem ,, Wytycznych dotyczących oddziaływania elektrowni wiatrowych na
nietoperze” ( 2011, A. Kepel, M. Ciechanowski i In.).
Wyniki będą znane w połowie 2013r.
2. Energia słoneczna
Energia promieniowania słonecznego jest podstawową energią na Ziemi.
Gmina ma predyspozycje do lokalizacji solarów słonecznych pozyskujących energie słoneczną
powstałą wewnątrz Słońca i emitowanej w postaci promieniowania na powierzchnię ziemi. Solary
słoneczne - kolektory w postaci baterii słonecznych stanowiących zestaw ogniw fotowoltaicznych
połączonych szeregowo, aby uzyskać odpowiednie napięcie i równolegle aby uzyskać niezbędną
moc – stanowią element instalacji pośredniczącej w zamianie energii słonecznej na cieplną.
W przeciwieństwie do farm wiatrowych pozyskiwanie energii słonecznej nie wpływa na
środowisko w tym w szczególności na krajobraz. Ich lokalizacja wiąże się głównie z zajęciem
sporej powierzchni użytków rolnych i odpowiednimi warunkami helioenergetycznymi ( o małym
zachmurzeniu) i budowie niezbędnej infrastruktury technicznej dla odprowadzenia pozyskiwanej
energii cieplnej.
Przy wyborze lokalizacji solarów słonecznych należy kierować się wartościami
helioenergetycznymi ( insolacji ) jak:
- długością średniorocznych sum promieniowania słonecznego w ciągu roku,
- rocznymi wartościami nasłonecznienia ( insolacji) - ilości energii słonecznej padającej na
jednostkę powierzchni poziomej .
Gmina Byczyna posiada korzystne warunki helioenergetyczne dla pozyskiwania energii
słonecznej zarówno pod względem ilości godzin trwania promieniowania słonecznego w ciągu
roku jak i ilości energii słonecznej padającej na jej powierzchnię.
Wg danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej obszar gminy Byczyna mieści się w
przedziale 1650-1700 godzin trwania promieniowania słonecznego w ciągu roku oraz wielkością
1048kWh/m² energii słonecznej padającej na jej powierzchnię.
Solary słoneczne oprócz znacznego miejsca i odpowiednich warunków helioenergetycznych nie
powodują żadnych zanieczyszczeń, cechują się wszechstronnością zastosowania i długotrwałym
użytkowaniem instalacji.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
69
Niska wysokość i sposób posadowienia solarów wskazuje na małą ingerencję w krajobraz a także
w środowisko zwierząt i ptaków.
Ocenia się, że 60% zapotrzebowania energii cieplnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego
może być pokryty z kolektora słonecznego.
Ten sposób pozyskiwania energii jest na początkowym etapie realizacji i brak jest wiarygodnych
podstaw do osadzenia na ile są korzystne i niekorzystne dla środowiska lub jego elementów.
Wada – wysoki koszt instalacji.
3. Biogazownie
Szansą na rozwój wykorzystania biogazu rolniczego jest duży potencjał energetyczny krajowego
rolnictwa. W dniu 13 lipca 2010 r. został przyjęty przez Radę Ministrów przygotowany we
współpracy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokument,, Kierunki rozwoju biogazowi
rolniczych w Polsce w latach 2010 -2020.
Celem dokumentu jest stworzenie optymalnych warunków do rozwoju instalacji wytwarzających
biogaz rolniczy poprzez wskazanie zmian prawnych , które należy dokonać w systemie prawnym;
wskazanie możliwości współfinansowania tego typu instalacji ze środków publicznych krajowych
i Unii Europejskiej. Wdrożenie kierunków jest niezbędnym elementem procesu utworzenia do
2020 roku średnio jednej biogazowi rolniczej w każdej gminie wykorzystującej biomasę
pochodzenia rolniczego, przy założeniu posiadania przez gminę odpowiednich warunków do
uruchomienia takiego przedsięwzięcia. Biogazownie będą powstawać terenach, na których
występują duże zasoby areału, z którego można pozyskiwać biomasę. Gmina Byczyna do takich
gmin należy.
Sposób wykorzystania biogazu rolniczego jest zależny od wielu czynników, takich jak:
- odległość od sieci przesyłowej,
- ogólnego i lokalnego zapotrzebowania na energię elektryczną lub ciepło, itp.
Zwiększenie wykorzystania biogazu rolniczego powstałego z produktów ubocznych rolnictwa,
płynnych i stałych odchodów zwierzęcych oraz pozostałości przemysłu rolno – spożywczego
przyczyni się do wzrostu dochodów rolników przez wykorzystanie niezagospodarowanych
dotychczas potencjalnych pozostałości energetycznych oraz pozwoli na zachowanie podstawowej
funkcji rolnictwa – produkcji żywności.
Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 jest instrumentem realizacji polityki
Unii Europejskiej w zakresie rozwoju obszarów wiejskich. Program określa cele i zasady , na
podstawie których będą wspierane działania dotyczące min. wytwarzania lub dystrybucję energii
ze źródeł odnawialnych, w szczególności biogazu albo biomasy. Wsparcie może być przyznane
m.in. na zakup maszyn i urządzeń służących do uprawy, zbioru, magazynowania , przygotowania
do sprzedaży produktów rolnych, wykorzystywanych następnie jako surowiec energetyczny lub
substrat do produkcji materiałów energetycznych.
Na wyznaczonych terenach działalności gospodarczej w projekcie Studium obejmującej
lokalizowanie obiektów produkcji, usługowo – produkcyjnych, usług komercyjnych oznaczonych
symbolem PU wskazano również możliwość lokalizacji biogazowni.
Gmina Byczyna posiada predyspozycje do rozwoju biogazowi rolniczych. Aktualnie w realizacji
są biogazownie na terenach byłego PGR-u w Proślicach. Duże areały użytków rolnych są źródłem
z którego można pozyskiwać biomasę. Korzystne również są warunki dostępności do sieci
przesyłowych a także lokalnego zapotrzebowania zarówno na energię elektryczną jak i ciepło.
Przez specjalistów biogazownie są uznane za w pełni bezpieczne i nie ingerujące na środowisko i
życie ludzi
4. Elektrownie wodne
Istniejąca sieć rzeczna i zbiorniki wodne na terenie gminy nie pozwalają na wykorzystanie ich do
pozyskiwania energii w szerszym zakresie.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
70
Istnieje możliwość budowy małych elektrowni wodnych na istniejących rzekach i
planowanych zbiornikach małej retencji. Małe elektrownie wodne wykorzystują środowisko
przyrodnicze, ale uznawane są za odnawialne źródła energii, a ich właściciele uzyskują
certyfikat wytworzenia tzw. zielonej energii. Towarzyszące elektrowni wodnej urządzenia
hydrotechniczne oraz sama elektrownia wpływają, zarówno korzystnie jaki i niekorzystnie, na
bilans hydrologiczny i geomorfologiczny okolicy oraz biocenozę rzeki.
Zalety małych elektrowni wodnych
· nie zanieczyszczają środowiska i mogą być instalowane w licznych miejscach na małych
ciekach wodnych,
· zwiększają tzw. małą retencję wodną (poziom wód gruntowych) na obszarze powyżej
progu,
· zmniejszają erozję denną powyżej progu;
· mogą być zaprojektowane i wybudowane w ciągu 1-2 lat, wyposażenie jest dostępne
powszechnie, a technologia dobrze opanowana,
· mogą być wykonywane przy użyciu miejscowych materiałów i siły roboczej, a ich
prostota techniczna powoduje wysoką niezawodność oraz długą żywotność],
Wady małych elektrowni wodnych
- spowodowane przegrodzeniem rzeki:
· powstanie długiej cofki (przeciętnie kilkaset metrów) powyżej progu: zamulenie koryta,
pogorszenie jakości wody i jej zdolności do samooczyszczania, przegrzewanie się wody w
rzece w okresie upałów, zmniejszenie natlenienia wody, osadzanie i kumulowanie się na
dnie mułu, zanieczyszczeń, substancji toksycznych;
· naruszenie równowagi biologicznej rzeki i zubożenie ekosystemu wodnego: zanik
gatunków ryb prądolubnych i zimnolubnych w obszarze cofki, podział jednolitej populacji
ryb na dwie subpopulacje powyżej i poniżej przegrody, zanik tarlisk
w obrębie oddziaływania MEW;
· uniemożliwienie migracji ryb (przy braku przepławki) lub drastyczne utrudnienie ich
migracji (przy istniejącej przepławce) - jako podstawowej funkcji życiowej organizmów
wodnych;
· problemy w korycie poniżej przegrody: zwiększenie erozji dennej, zanik żwiru, obniżenie
dna rzeki oraz poziomu wód gruntowych;
- pozostałe:
· niska wydajność energetyczna w porównaniu z innymi odnawialnymi źródłami energii;
· wysokie koszty budowy powodujące nieopłacalność inwestycji bez dotacji;
· niestabilność dostaw prądu do sieci, związana z wahaniami przepływów w rzece;
· uszkodzenia ryb przechodzących przez niektóre rodzaje turbin;
14. Wpływ dotychczasowego sposobu zagospodarowania na stan środowiska
przyrodniczego oraz potencjalne zmiany w przypadku braku realizacji projektu
studium
Tereny opracowania od wielu wieków podlegają gospodarczemu wykorzystaniu, przede
wszystkim przez intensywną gospodarkę rolną. Aktualny stan i struktura przyrodnicza obszaru
opracowania jest efektem przekształceń środowiska przez gospodarkę człowieka. Wczesny
rozwój osadnictwa oraz rolnictwa na terenie gminy ograniczył areał występowania lasów, które
obecnie mają postać jedynie kilku niewielkich kompleksów położonych w północnej i
południowo – wschodniej części gminy.
Wskutek rozwoju rolnictwa i osadnictwa przy sprzyjających warunkach glebowych,
obszar opracowania uległ znacznym przemianom antropogenicznym. Dodatkowym czynnikiem
zmieniającym w znacznym stopniu naturalne warunki środowiska było uregulowanie cieków
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
71
i odwodnienie większości terenów przez system melioracyjny, a co za tym idzie ograniczenie
zalewów i podtopień, a przede wszystkim obniżenie zwierciadła wód gruntowych. W wyniku,
czego przekształceniu uległy najcenniejsze struktury przyrodnicze terenu opracowania związane z
ciągami ekologicznymi wzdłuż cieków, które pełnią funkcje środowiskotwórcze
i posiadają najwyższą bioróżnorodność. W związku, z czym w obrębie gminy naturalne
i seminaturalne zbiorowiska roślinne zajmują stosunkowo niewielkie powierzchnie, przeważnie są
wykształcone fragmentarycznie i w znacznym stopniu są zniekształcone lub zdegradowane.
Naturalne lasy liściaste (dąbrowy, grądy i łęgi) zostały zastąpione w większości przez użytki rolne
lub monokultury sosnowe.
Potencjalne zmiany w środowisku w wyniku dalszego, dotychczasowego sposobu użytkowania i
zagospodarowania terenu, oparta została na analizie stanu istniejącego, nie biorąc pod uwagę
planowanych trendów rozwojowych. Można stwierdzić, że niniejsza prognoza odpowiada analizie
wariantu „0”-go tzn. kontynuacji dotychczasowego zagospodarowania.
Obszar opracowania od długiego okresu podlega trwałemu, intensywnemu
gospodarczemu wykorzystaniu dla celów gospodarki rolnej. Generalnie, kontynuacja gospodarki
na gruntach uprawnych nie będzie prowadzić do zmian, mogących powodować obniżenie jego
walorów użytkowych ani naruszenia istniejących zasobów środowiskowych.
W wyniku kontynuacji działalności rolniczej nie należy prognozować uruchomienia
procesów, zjawisk i oddziaływań innych, niż obserwowane dotychczas. W dalszym ciągu
podstawowym procesem będzie okresowe, powtarzalne naruszenie warstwy glebowej
i zmiany jej struktury w trakcie prac przygotowawczych do sezonu wegetacyjnego i po jego
zakończeniu, zaś prowadzone w okresie wzrostu standardowe zabiegi agrotechniczne nie będą
odbiegać od dotychczas stosowanych.
Zakres prowadzonych prac rolnych nie daje przesłanek do uruchomienia na tym obszarze
procesów geodynamicznych, mogących skutkować ubytkiem lub degradacją powierzchni ziemi,
zmianą struktury oraz ubytkiem potencjału glebowego. Kontynuacja rolniczego użytkowania nie
będzie również prowadzić do zakłócenia ukształtowanych już stosunków gruntowo – wodnych.
Występujące w chwili obecnej powiązania pomiędzy środowiskiem wodnym, a środowiskiem
glebowym i szatą roślinną wykluczają możliwość pogorszenia warunków ich wzrostu, gdyż
zasilanie poziomu glebowego i upraw w wodę następuje wskutek opadów atmosferycznych, przy
wykorzystaniu zdolności retencyjnych warstwy glebowo – próchniczej.
Towarzysząca uprawom gospodarka nawozowa może dalej prowadzić do pogorszenia stanu
czystości pierwszego poziomu wód podziemnych związkami azotu. Obszary rolne,
w chwili obecnej nie użytkowane lub w sposób ograniczony użytkowane rolniczo, mogą w drodze
sukcesji naturalnej podlegać procesom przekształcenia lub zarastać roślinnością atropogeniczną i
ekspansywną (nawłoć kanadyjska itp.).
W zakresie zagrożeń dla ciągłości powiązań przyrodniczych najbardziej niepożądanymi
kierunkami przekształceń powodowanymi przez dotychczasowe użytkowanie i zagospodarowanie
są:
- fragmentacja siedlisk na skutek rozwoju zabudowy i transportu,
- dalsze zmiany stosunków wodnych, w szczególności na obszarach o podwyższonym
poziomie wód gruntowych,
- zamiana użytkowanie trwałych użytków zielonych na grunty orne,
- zniszczenie liniowych zadrzewień i zakrzaczeń, w szczególności wzdłuż cieków
wodnych,
- wprowadzanie elementów wielkokubaturowych lub wysokościowych na terenach
o wysokich walorach krajobrazu (sąsiedztwo korytarzy ekologicznych,
w szczególności dolin rzek Prosny i Pratwy oraz Wołczyńskiej Strugi ).
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
72
15. Propozycje rozwiązań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub
kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących
być skutkiem realizacji projektu studium, w szczególności na cele , przedmiot
ochrony i integralność obszarów Natura 2000.
1. Działania mające na celu zapobieganie i zmniejszanie szkodliwym oddziaływaniom na
środowisko.
W ramach poszczególnych przeznaczeń terenów, projekt zmiany Studium uwzględnia szczególne
parametry ich zagospodarowania oraz ich użytkowania, nakierowane na ochronę środowiska.
Dokument odnosi się również do działań i ograniczeń służących łagodzeniu skutków
środowiskowych, w skali całego obszaru objętego prognozą.
Propozycje łagodzenia negatywnych skutków wpływu projektu Studium na środowisko,
ukierunkowane są przede wszystkim na planowane formy zagospodarowania, które mogą
spowodować najbardziej negatywne skutki dla środowiska.
Działaniami minimalizującym negatywne zjawiska w projekcie studium są między innymi:
= zastosowanie stosunkowo niskiej intensywności dla zabudowy, wprowadzanie bogatego
programu zieleni na tereny mieszkaniowo- usługowe, stosowanie nasadzeń zieleni izolacyjnej,
stosowanie gatunków zieleni rodzimej, pozostawianie terenów biologicznie czynnych poza
działaniami ingerencji.
= działaniami kompensującymi i minimalizującymi negatywne oddziaływania będą również:
wprowadzanie pasów zieleni przydrożnej (wysokiej) w ciągach drogowych oraz kokonu zieleni
(zadrzewień, zakrzaczeń) wokół skoncentrowanych terenów zabudowy mieszkalnej i
przemysłowo-usługowej w celu ich osłony,
= wzbogacenie terenów intensywnie użytkowanych rolniczo przez wprowadzenie zadrzewień,
zakrzaczeń, oczek wodnych itp., w szczególności w dolinie Prosny i Pratwy.
Ochrona powierzchni ziemi
Dla ochrony terenów rolniczych wskazuje się na konieczność podniesienia kwalifikacji
rolniczych, stosowanie właściwego płodozmianu i nawożenia, popieranie metod produkcji rolnej
utrzymującej podstawę życia – glebę, powietrze i wodę, czyli rozwój rolnictwa ekologicznego.
- z zainwestowania są wyłączone doliny rzek Prosny, Pratwy i Wołczyńskiej Strugi, w
szczególności łąki wilgotne z rzędu Molinietalia, będące obecnie rzadkim siedliskiem
przyrodniczym ,
- z zainwestowania są także wyłączone tereny objęte powodzią 1997r., zalecane jest tam
prowadzenie działań związanych z odtwarzaniem użytków zielonych, wprowadzanie
zadrzewień i zakrzaczeń w sposób nie kolidujący z ochroną przeciwpowodziową.
Ochrona środowiska wodnego
Obszar gminy położony jest na chronionym Głównym Zbiorniku Wód Podziemnych
- najwyższej ochrony ONO - - GZWP nr 311,,Zbiornik rzeki Prosna” oraz
- czwartorzędowej, kopalnej strukturze wodonośnej ,, Dolina Kopalna Prosny”.
Podstawowym kierunkiem polityki przestrzennej na tym obszarze jest ochrona wód i gleb przed
zanieczyszczeniami poprzez dostosowanie użytkowania gruntów do warunków przyrodniczych i
uwarunkowań wynikających z zasad ochrony i kształtowania środowiska. Ponieważ obszar
zalegania zbiorników obejmuje zarówno strefę zurbanizowaną jak i systemu ekologicznego
ochrona wód podziemnych i gleb jest celem nadrzędnym w obu strefach i wyodrębnionych
obszarach funkcjonalnych.
Na terenach wód powierzchniowych i w ich bezpośrednim wystąpieniu wprowadzono również
obowiązek zakazu budowy obiektów nie związanych z funkcją obszaru.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
73
Ochrona szaty roślinnej i fauny oraz różnorodności biologicznej i krajobrazu.
Na terenie gminy Studium wydziela obszary systemu ekologicznego, obejmujące ciągi dolin
i cieków wodnych czynne przyrodniczo szczególnej ochrony ograniczonego działania
i ingerencji, tj. obszary dolin rzeki Prosny, Pratwy, Wołczyńskiej Strugi, które ze względu na
uwarunkowania fizjograficzne zostały wyłączone spod zabudowy. Strefa funkcji ekologicznych
obejmuje również tereny leśne i tereny rolne.
Kierunki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów są następujące:
= zachowanie dotychczasowego sposobu użytkowania terenu oraz istniejącej flory i fauny,
= zachowanie cech fizjonomii krajobrazu,
= ograniczenie gospodarczego wykorzystania i użytkowania obszaru oraz wprowadzania
specjalnych zasad w gospodarce, zmierzających do dostosowania jej do funkcji ekologicznej
obszaru, polegających na ograniczeniu zabiegów gospodarczych do czynności pielęgnacyjnych,
ograniczeniu pozyskiwania surowca i stosowania wszelkich środków chemicznych, stosowania
odnowień naturalnych i biologicznych metod ochrony,
= na obszarze kompleksów leśnych – uzupełnianie i zwiększanie zasobów, przebudowa
drzewostanów uszkodzonych lub zniekształconych na zgodne z charakterem siedliska. Ponadto
gospodarkę leśną należy prowadzić zgodnie z planem urządzania lasów z siedliskiem, zalesiać
grunty o niskiej przydatności rolniczej .
= dolesienia powinny być prowadzone gatunkami zgodnymi z roślinnością potencjalną,
Na terenach rolnych należy prowadzić produkcje zbożową i roślinną do warunków glebowych i
rzeźby terenu, przestrzegać zabiegów agrotechnicznych, uwzględniających odpowiednie
następstwa roślin, obowiązuje ograniczenie stosowania środków chemicznych, a na to miejsce
wprowadzenie biologicznych metod ochrony a także dostosowanie nawożenia organicznego i
mineralnego do potrzeb wynikających z lokalnych warunków.
Na obszarach zabudowanych występują tereny o funkcjach ekologicznych wymagające ochrony i
ograniczonego zakresu działań, a mianowicie zieleń cmentarna, parki , tereny sportu i rekreacji,
cieki wodne z zielenią towarzyszącą, sady, ogrody. Na ich obszarze obowiązują działania
związane z ochroną jako częścią systemu ekologicznego.
Ważny jest zapis w ustaleniach Studium mówiący, że w strefie urbanizacji zabudowę należy
nawiązywać do zabudowy istniejącej w bezpośrednim otoczeniu pod względem linii zabudowy,
wysokości, formy dachów, układu kalenicy i formy architektonicznej.
Ponadto
- działaniami kompensującymi i minimalizującymi negatywne oddziaływania będą również:
wprowadzanie pasów zieleni przydrożnej (wysokiej) w ciągach drogowych oraz kokonu
zieleni (zadrzewień, zakrzaczeń) wokół skoncentrowanych terenów zabudowy mieszkalnej i
przemysłowo-usługowej w celu ich osłony,
- wzbogacenie terenów intensywnie użytkowanych rolniczo przez wprowadzenie zadrzewień,
zakrzaczeń.
Ochrona zabytków i dóbr kultury
W studium ze względu na wyjątkowo duże walory wskazano na potrzebę ochrony istniejących na
obszarze gminy obiektów zabytkowych.
Zgodnie z zapisami studium ich ochrona powinna obejmować takie działania jak:
= konserwację i rewaloryzację w odniesieniu do obiektów i terenów zabytkowych,
= adaptację w odniesieniu do obiektów i terenów o potencjalnych wartościach kulturowych,
= realizację nowych obiektów wkomponowanych harmonijnie w istniejącą , historycznie
ukształtowana strukturę zabudowy,
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
74
= dla obiektów objętych ochrona konserwatorską należy generalnie przeznaczyć je na funkcje
zgodne z ich pierwotnym przeznaczeniem: budynki i zagrody – funkcja mieszkaniowa,
gospodarcza, usługowa; kościoły, kaplice – jako obiekty kultu religijnego
Faktycznie funkcjonalne przeznaczenie obiektu zabytkowego winno odbyć się w ramach
sporządzonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach
zabudowy w porozumieniu z konserwatorem zabytków.
Zagrożenie powodziowe
W okresie wielkiej powodzi w lipcu 1997 roku, a także obecnie ( powódź z 2010r) na obszarze
gminy miały miejsca zalania gruntów rolnych i zabudowy mieszkaniowej położonej na obszarze
doliny rzeki Prosny i Pratwy. Skala powodzi na obszarze gminy Byczyna była mała i praktycznie
ograniczała się do użytków rolnych. Większe zagrożenie powodziowe obejmowało tereny
bezpośrednio sąsiadujące z gmina Byczyna a związane z doliną rzeki Prosny i Pratwy i istniejącą
zabudową.
W Studium określono obszar bezpośredniego zagrożenia powodziowego z zaleceniem nie
wprowadzania nowej zabudowy na tych obszarach za wyjątkiem dokonywania niezbędnych
remontów istniejącej zabudowy mieszkaniowej ze wskazaniem przekształcania jej na zabudowę
niemieszkalną.
Ochrona przed promieniowaniem elektromagnetycznym
W studium wprowadzono zalecenie dotyczące wyłączenia z lokalizowania masztów i stacji
przekaźnikowych telefonii komórkowej na terenach skoncentrowanej zabudowy mieszkaniowej w
szczególności miasta Byczyny.
Ochrona przed odpadami
Gmina Byczyna ma uregulowany system gromadzenia i odprowadzania odpadów komunalnych.
Odpady komunalne z gospodarstw domowych, jednostek działalności gospodarczej oraz obiektów
użyteczności publicznej gromadzone są w kontenerach ustawionych na poszczególnych
posesjach, a następnie wywożone przez służby komunalne na składowisko komunalne w
Gotartowie k/Kluczborka .
Wskazuje się również iż celem polityki ekologicznej w gminie , w zakresie gospodarki odpadami
winna być minimalizacja ilości wytworzonych odpadów komunalnych oraz wdrożenie
nowoczesnego systemu odzysku i unieszkodliwiania odpadów.
Formy ochrony przyrody, w tym ostoje Natura 2000
Na terenie gminy Byczyna znajdują się formy ochrony przyrody w rozumieniu ustawy
z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody:
- użytek ekologiczny
- pomniki przyrody ożywionej ( 5).
W studium zostały objęte ustaleniami ich ochrony. Z uwagi na brak planowanej zabudowy nie są
zagrożone działaniami gospodarczymi.
Aktualnie brak jest ustanowionych na terenie gminy obszarów Natura 2000.
Inne działania i zalecenia o charakterze ogólnym
W studium wskazano:
= na terenach mieszkaniowo – usługowych nie należy wprowadzać działalności usługowej
uciążliwej dla funkcji mieszkaniowej, co będzie się przedkładać na ogólną mniejszą
uciążliwość dla mieszkańców tych terenów.
= na obszarach działalności produkcyjnej i produkcyjno usługowej, składowania, magazynowania
prowadzona działalność musi być prowadzona w zgodzie z wymogami ochrony środowiska.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
75
Inwestycje które mogą stanowić uciążliwość muszą być poddane procedurze oddziaływania na
środowisko.
= dla cmentarzy obowiązują strefy ochrony sanitarnej zgodnie z przepisami szczególnymi.
= dla terenów użytków rolnych wprowadzono zakaz zabudowy obiektami nie związanymi z
produkcja rolną o dużej powierzchni zabudowy w tym budynków mieszkalnych i innych
obiektów produkcyjnych i usługowych za wyjątkiem farm wiatrowych. Dla tych obiektów
wyznaczono obszary na których mogą być one lokalizowane. Nie obejmują one obszaru dolin
rzeki Prosny, Pratwy, Wołczyńskiej Strugi a więc o szczególnej funkcji ekologicznej.
= do ochrony przed wycinką wskazano również zadrzewienia i zakrzewienia śródpolne.
= działania ogólne służące polepszeniu warunków życia mieszkańców gminy to przede
wszystkim:
- rozbudowa sieci wodociągowej na terenach planowanej nowej zabudowy,
- budowa i rozbudowa sieci kanalizacyjnej na terenach istniejącej planowanej nowej zabudowy,
- budowa , rozbudowa i przebudowa sieci energetycznej ,
- budowa sieci gazowej przewodowej,
- budowa, rozbudowa i przebudowa sieci telefonii.
Działania mające na celu kompensowanie szkodliwych oddziaływań na środowisko
Objęty prognozą projekt dokumentu strategicznego, poprzez wdrażanie i stosowanie się do
zapisów łagodzących oddziaływanie negatywne na środowisko, zapewni zrównoważony rozwój
gminy i poszczególnych jednostek osadniczych.
16. Charakterystyka rozwiązań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub
kompensacje przyrodnicza negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być
rezultatem realizacji projektowanego dokumentu
W projekcie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
Byczyna zaproponowano szereg rozwiązań mających na celu zapobieganie lub ograniczanie
negatywnych oddziaływań na środowisko.
W celu ograniczenia negatywnego wpływu emisji zanieczyszczeń do powietrza w studium
wskazano :
= stosować ekologiczne paliwa do celów grzewczych, w tym wyposażenie całej gminy w sieć
gazu przewodowego,
= poprawić stan techniczny dróg w celu zmniejszenia emisji spalin,
= wprowadzić alternatywne, ekologiczne systemy wytwarzania ciepła ( energia
wiatrowa, kolektory słoneczne, kotłownie na biomasę).
= prowadzić akcje edukacyjna i informacyjna dla mieszkańców gminy o aktualnych,
korzystnych dla środowiska systemach spalania paliw.
W celu ograniczenia negatywnego wpływu na wody powierzchniowe wskazano:
= uregulować gospodarkę ściekową obszaru gminy poprzez modernizacje istniejących
systemów i wyposażenie w sieć kanalizacji całej gminy,
= zachować w pełni ciągi zieleni łęgowej wzdłuż brzegów rzek,
= likwidować nielegalne zrzuty ścieków komunalnych do wód lub ziemi,
= prowadzić konserwację, odbudowe systemu urządzeń melioracji wodnych na obszarze
gminy.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
76
W celu ochrony przed degradacją gleb wskazano:
= ograniczać przeznaczenia gleb w szczególności wysokiej klasy na cele nierolnicze lub
nieleśne,
= zachować torfowiska i oczka wodne jako naturalne zbiorniki wodne,
= rekultywować tereny zdegradowane.
W celu zmniejszenia uciążliwości hałasu dla mieszkańców gminy wskazano:
= wprowadzenie koniecznych zmian w inżynierii ruchu drogowego,
= poprawienie stanu nawierzchni dróg i ulic,
= właściwe kształtowanie linii zabudowy budynków lokalizowanych przy drogach
= zachowanie wymaganej odległości przy lokalizacji farm wiatrowych od zabudowy
mieszkaniowej.
W celu ograniczenia negatywnego wpływu promieniowania elektromagnetycznego wskazano:
= wykluczenie w planach zagospodarowania przestrzennego możliwości zabudowy pod
trasami linii przesyłowych i w pobliżu stacji transformatorowych,
= wykorzystanie w projektowaniu linii nowych technologii materiałowych i rozwiązań
projektowych,
= ustanawianie obszarów ograniczonego użytkowania na terenach, gdzie analizy wskazują na brak
możliwości ograniczeń wpływów negatywnych i znaczne przekroczenie dopuszczalnego
poziomu promieniowania.
Zakres i skala planowanego rozwoju gminy i oddziaływania związane z realizacją i
funkcjonowaniem planowanych przedsięwzięć , które poza farmami wiatrowymi są na etapie
studium bliżej nie znane nie wymagają konieczności podejmowania działań kompensacyjnych.
Wymienione wyżej działania minimalizujące i ograniczające negatywne oddziaływanie
planowanej zabudowy będą wystarczające w dostatecznym stopniu .
17. Przewidywane znaczące oddziaływania, w tym oddziaływania bezpośrednie,
pośrednie, wtórne, skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe
i długoterminowe.
Nasilenie negatywnych oddziaływań w zakresie powierzchni ziemi będzie związane z fazą
realizacji planowanej zabudowy i uzależnione jest od wielkości przekształceń powierzchniowych
oraz od obszaru objętego tymi przekształceniami.
Zmiany powierzchni terenu, w tym powierzchni ziemi i gleb, będą zjawiskiem bezpośrednim
trwałym i częściowo nieodwracalnym, gdyż czas występowania tych przekształceń będzie
uzależniony od wieloletniego funkcjonowania projektowanej zabudowy.
Do bezpośrednich oddziaływań należy również zaliczyć zmiany warunków krajobrazowych w
wyniku pojawienia się w krajobrazie nowej zabudowy a w przypadku farm wiatrowych wysokich
konstrukcji antropogenicznych. Należy jednak zaznaczyć, że oddziaływanie to może mieć
charakter zarówno pozytywny jak i negatywny w zależności od obserwatora.
Modernizacja i remonty oraz budowa infrastruktury drogowej spowoduje, że będzie ona mniej
uciążliwa. Planowana infrastruktura związana z budową farm wiatrowych spowoduje, że będzie
ona częściej wykorzystywana przez miejscową społeczność jako drogi dojazdowe, w
szczególności do terenów rolnych.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
77
Oddziaływanie w zakresie emisji pola elektromagnetycznego będzie bezpośrednie , niemniej
skala oddziaływania będzie mała, że nie spowoduje żadnych implikacji w środowisku naturalnym.
W zakresie oddziaływań wtórnych związanych z wpływem na jakość powietrza wymienić należy
wtórną emisję pyłów występującą na etapie realizacji i likwidacji zabudowy. W kontekście
oddziaływań pośrednich pozytywnych należy wskazać zmniejszenie emisji zanieczyszczeń
emitowanych przy produkcji źródeł energii ze źródeł nieodnawialnych.
Oddziaływania skumulowane - określone w studium kierunki rozwoju zagospodarowania nie
spowodują oddziaływań skumulowanych. Takie oddziaływania nie wystąpią również w
przypadku wyznaczenia i realizacji farm wiatrowych. Planowane farmy wiatrowe położone są w
odległościach ponad 5 km od flory, fauny, siedlisk przyrodniczych i obszarów chronionych. Efekt
kumulacji projektowanych farm wiatrowych może nastąpić ze stacjami bazowymi telefonii
komórkowej ale w stopniu mało znaczącym. Stacje te zlokalizowane są wzdłuż głównych dróg.
Są niskie i nieruchome, co decyduje o ich bardzo niewielkim znaczeniu kolizyjnym dla ptaków i
nietoperzy. Ze względu na niewielka ilość, oddalenie od turbin, różny zakres wysokości
oddziaływania i znikome oddziaływanie związane z rozmiarami, stacje bazowe nie będą w
znacząco negatywny podnosić zagrożenia skumulowanego z farmami wiatrowymi.
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym wyniki analiz skumulowanego oddziaływania
akustycznego nie mogą stanowić przesłanki do wysuwania wniosku o ponadnormatywnym
oddziaływaniu któregokolwiek ze źródeł hałasu. Zgodnie z art.144 ustawy Prawo ochrony
środowiska eksploatacja instalacji powodująca wprowadzenie hałasu nie powinna powodować
przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem do którego prowadzący instalacje ma
tytuł prawny.
Ponadto Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku ( Dz. U. Nr 120, poz.826) definiuje odrębne
wskaźniki poziomu hałasu pochodzącego od dróg i linii kolejowych oraz od pozostałych źródeł
hałasu, wskazując inne czasy odniesienia jak również inne wartości dopuszczalne dla
poszczególnych grup terenów podlegających prawnej ochronie akustycznej.
Planowane nowe funkcje terenów i ich zagospodarowanie określone w studium będzie miało
charakter oddziaływania długofalowego.
Oddziaływania na strukturę krajobrazu oraz jego aspekty wizualne wynika z krótkotrwałych
działań budowlanych, których ilość trudno jest ocenić na etapie projektu studium, ale noszą one
znamiona oddziaływań o charakterze długotrwałym.
Nasilenie negatywnych oddziaływań na powierzchnie ziemi będzie również związane z fazą
realizacji inwestycji. Zmiany powierzchni terenu, w tym rzeźby i gleb będą zjawiskiem
bezpośrednim, trwałym i częściowo nieodwracalnym, gdyż czas występowania tych przekształceń
będzie uzależniony od wieloletniego funkcjonowania projektowanej inwestycji, a raz
przekształcona warstwa glebowa w wyniku bezpośrednich oddziaływań mechanicznych nie może
być już całkowicie odtworzona.
W przypadku realizacji farm wiatrowych oddziaływania na powierzchnie ziemi i strukturę
krajobrazu można uznać za odwracalne po zakończeniu funkcjonowania wiatraków i ich
demontażu.
Oddziaływania akustyczne będą miały charakter długookresowy związany z czasem
funkcjonowania obiektów uciążliwych pod względem hałasu jak drogi, farmy wiatrowe a także
inne obiekty wytwarzające hałas jakie mogą pojawić się na obszarze gminy.
Oddziaływania na roślinność będzie krótkookresowe i ograniczone do czasu realizacji
inwestycji, kiedy to mogą pojawić się bezpośrednie działania przekształcające lokalnie
powierzchnie terenu. Jednakże skutki takich bezpośrednich działań przekształcających będą w
zasadzie trwałe.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
78
W odniesieniu do promieniowania elektromagnetycznego planowanych farm wiatrowych to
można mówić o oddziaływaniu długookresowym, a przy tym o wpływie odwracalnym.
Zakończenie pracy elektrowni wiąże się również z przywróceniem pierwotnej sytuacji tj.
obecnego tła w tym zakresie.
18. Rozwiązania alternatywne do rozwiązań zawartych w projekcie studium.
Równolegle z projektem studium była sporządzana prognoza oddziaływania na środowisko.
Podstawą i dokumentem wiążącym dla obydwu dokumentów projektu studium i prognozy było
opracowanie ekofizjograficzne .
Przy opracowaniu ww dokumentów przyjęto następujące zasady:
- rozwój zabudowy wyłącznie na terenach o korzystnych warunkach do zabudowy, pod względem
gruntowo – wodnym, posiadających podstawową infrastrukturę lub możliwą do jej realizacji w
najbliższym czasie,
- koncentracja nowej zabudowy wokół istniejącej zabudowy, wypełnianie istniejących luk w
zabudowie i ograniczanie rozproszenia zabudowy.
Skala rozwoju gminy, istniejące luki w zabudowie oraz pojemność istniejących terenów
zabudowanych nieczynnymi obiektami po pegeerach, które mogą być zaadaptowane na nowe
funkcje produkcyjne, magazynowe, składowe i usługowe spowodowały, że nie istniała potrzeba
zastosowania rozwiązań alternatywnych.
Przyjęta w studium skala rozwoju gminy i kierunki jej rozwoju pozwalają na
zrównoważony jej rozwój , podniesienie poziomu życia mieszkańców gminy i tym samym na
ograniczeniu negatywnych wpływów na środowisko przyrodnicze.
19. Informacje o możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko.
Transgraniczne oddziaływanie na środowisko, o którym mowa w art.51 ust.2, pkt.1d) ustawy z 3
października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [ Dz. U. z
dnia 7 listopada 2008r. Nr 199, poz.1227 z póżn. zm.) oceniane jest w aspekcie granic
międzynarodowych.
Projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna,
nie spowoduje oddziaływań o charakterze transgranicznym, których konsekwencją formalną
byłaby konieczność przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na
środowisko, o której mowa w art.104 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o
ocenach oddziaływania na środowisko.
Wynika to przede wszystkim z faktu, iż gmina Byczyna położona jest w centralnej części
województwa opolskiego, a więc w bardzo dużej odległości od granic państwowych.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
79
20.Propozycje przeprowadzenia analiz realizacji postanowień projektu studium
oraz częstotliwości ich przeprowadzania
Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 23 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym [t. jedn. Dz. U. z 12.06.2012 poz.647 z późn. zm.] organ sporządzający projekt
studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i dokonuje analizy
zmian w zagospodarowaniu przestrzennym obszaru dla którego został sporządzony.
Monitorowanie stanu środowiska i zmian w nim zachodzących powinno być realizowane w skali
całej gminy a także poszczególnych jednostek osadniczych zwłaszcza na których wyznaczono
kierunki rozwoju mogących mieć znaczenie dla funkcjonowania środowiska, aby były
zauważalne i być reprezentatywne.
Dotychczas gmina nie prowadziła żadnych badań monitorujących poszczególne elementy
środowiska gminy a także wsi, co wynikało min. z małej skali rozwoju i możliwości finansowych
gminy .
Studium jest dokumentem wstępnego planowania przestrzeni w którym określa się kierunki
rozwoju . Ze względu na skale opracowań studiów 1: 10 000 a nawet 25 000 treść zawarta w
studiach jest ogólna i nie pozwala na bardziej szczegółowe rozpoznanie i analizy wyznaczonych
obszarów funkcjonalnych.
Analiza realizacji studium może opierać się generalnie na ocenie czy przyjęte kierunki rozwoju
przestrzennego gminy i poszczególnych jednostek osadniczych są prawidłowe i zapewniają
zrównoważony rozwój gminy jako całości i poszczególnych jednostek osadniczych .
Analiza poszczególnych komponentów środowiska powinna opierać się na wskazaniu czy
przyjęte kierunki rozwoju przestrzennego gminy pozwalają na zachowanie i ochronę środowiska
w dostatecznym stopniu, czy w chwili jego oceny uwzględnione są obszary i obiekty przyrodnicze
które uzyskały prawny status ochrony.
Analiza realizacji postanowień studium winna być zgodnie z ustawą o planowaniu i
zagospodarowaniu przestrzennym przeprowadzona przynajmniej raz w okresie kadencji
rady gminy która przyjęła studium do realizacji lub przed rozpoczęciem kadencji rady gminy
która z rozpoczęciem swej działalności przyjmuje go do realizacji postanowienia studium w
całości lub części.
Taka analiza realizacji postanowień studium winna być przeprowadzona przynajmniej co 3 lata.
21. Podsumowanie
1. Ustalenia Studium utrzymują dotychczasowy umiarkowany rozwój przestrzenny gminy.
2. W wyniku realizacji studium nastąpi wzrost terenów zabudowy mieszkaniowej
jednorodzinnej , usług , terenów działalności gospodarczej i urządzeń infrastruktury
technicznej w stopniu umiarkowanym,
3. Tereny planowane do zabudowy są kontynuacją istniejących terenów i nie powodują
dezorganizacji dotychczas ukształtowanej struktury funkcjonalno – przestrzennej gminy,
4. Zapisy Studium w dostatecznym stopniu uwzględniają wymogi ochrony środowiska
przyrodniczego i zdrowia ludzi,
5. Ustalenia zawarte w treści studium w pełnym zakresie respektują istniejące i
proponowane do ochrony obiekty przyrodnicze,
6. Ustalenia studium uwzględniają środowisko kulturowe – obiekty zabytkowe ujęte w
wojewódzkim rejestrze zabytków i gminnej ewidencji i wskazuje kierunki ich
rewaloryzacji,
7. Zapisy Studium wskazują na potrzebę ochrony wód podziemnych ( zbiornik nr 331 ) oraz
doliny rzeki Prosny , Pratwy oraz Wołczyńskiej Strugi przed zabudową, wskazując jako
obszary do koniecznej ochrony,
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
80
8. Zapisy studium określają obszary użytków rolnych które ze względu na wysoką
przydatność dla rolnictwa winny być wyłączone z jakiejkolwiek zabudowy, jednocześnie
wskazuje do zalesienia użytki rolne o małej przydatności dla rolnictwa,
9. Zapisy studium wskazują na konieczność realizacji urządzeń infrastruktury technicznej i
komunikacji, w tym modernizację dróg i budowę obwodnic drogowych, co pozwoli na
podniesienie komfortu zamieszkania , ograniczenie emisji ścieków komunalnych i hałasu
komunikacyjnego do środowiska,
10. Przyjęta skala rozwoju gminy, kontynuacja dotychczasowych kierunków rozwoju, zapisy
chroniące najcenniejsze elementy środowiska przyrodniczego i kulturowego wskazują ,że
działania gospodarcze, społeczne prowadzone będą z zachowaniem równowagi
przyrodniczej oraz w zgodności z podstawowymi procesami przyrodniczymi,
11. Ustalenia studium wskazują na możliwość wykorzystania rzeki Pratwy i Prosny do
budowy małych elektrowni wodnych oraz obszary potencjalnej lokalizacji farm
elektrowni wiatrowych na obszarze gminy wskazując na zagrożenia dla środowiska
i zdrowia ludzi oraz warunki które powinny być spełnione w celu ograniczenia ingerencji
w środowisko, w przypadku realizacji przedsięwzięcia,
12. Rozwój elektrowni wiatrowych , wodnych , pozyskiwanie energii słonecznej, biogazowi
produkujących tzw. bezpieczną energię, czyli bez szkody dla środowiska, jest zgodny z
polityką ekologiczną na szczeblu międzynarodowym i wspólnotowym ( unijnym ),
przyczynia się bowiem do ograniczania emisji dwutlenku węgla do atmosfery,
odpowiedzialnego za ocieplenie klimatu, stanowiącego najpoważniejszy globalny
problem ekologiczny.
Uwzględniając powyższe , ocenia się, że realizacja zapisów studium nie będzie miała
znaczącego negatywnego wpływu na stan środowiska, a bilans skutków realizacji studium
będzie dla środowiska przyrodniczego i zdrowia ludzi korzystny.
22. Streszczenie w języku niespecjalistycznym
Niniejsza ,, Prognoza oddziaływania na środowisko ustaleń studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna została wykonana na zlecenie
gminy Byczyna .
Sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko ustaleń studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy Byczyna wynika z procedury planistycznej
przeprowadzanej na podstawie uchwały nr XIV/83/07 Rady Miejskiej w Byczynie z dnia 31
sierpnia 2007 roku w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy uchwalonego w 1997 roku oraz ustawy z 27 marca 2003
roku o planowaniu przestrzennym określająca tryb postępowania przy sporządzaniu dokumentu
jakim jest studium.
Podstawą prawną zobowiązująca organ administracyjny do sporządzenie Prognozy oddziaływania
na środowisko wynika z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
(t.j. Dz. U. nr 25, poz. 150 ), oraz ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199 , poz.1227).
Jednocześnie, zgodnie z art.54 ustawy, organ opracowujący projekt studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest zobowiązany do uzgodnienia zakresu
i stopnia szczegółowości prognozy z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz
właściwym Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym. Organy te ustaliły zakres
szczegółowości i zawartości prognozy dla przedmiotowego dokumentu na zgodny z pełnym
zakresem określonym w art.51 ww ustawy.
Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Byczyna
==========================================================================
81
Podstawowym celem prognozy jest określenie i ocena potencjalnych oddziaływań na środowisko
realizacji zapisów ustaleń studium. Oddziaływania te zachodzą na skutek określonych kierunków
rozwoju przestrzennego i zmian w przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenów.
Przeprowadzona prognoza oddziaływania rodzajów zagospodarowania i rozwoju przestrzennego
gminy na środowisko i warunki zrównoważonego rozwoju pozwoliła wskazać, które z nich będą
miały najbardziej niekorzystny lub korzystny wpływ na środowisko.
Efektem realizacji ustaleń studium będą następujące oddziaływania na środowisko:
- przeznaczenie nowych powierzchni gruntów rolnych pod zabudowę mieszkaniową, usługi
i działalność gospodarczą,
- powstanie nowych budynków, obiektów w tym wielkogabarytowych konstrukcji
( elektrownie wiatrowe ) ,
- powstanie nowych źródeł hałasu emitowanego z pojazdów samochodowych, planowanych
elektrowni wiatrowych,
- powstanie nowych źródeł emisji zanieczyszczeń powietrza z obiektów zabudowy mieszkaniowej
oraz zakładów produkcyjno – usługowych,
- emisje pól elektromagnetycznych od kabli energetycznych istniejących i planowanych,
- realizacja ustaleń zawartych w projekcie studium zapewnia dotrzymanie obowiązujących
przepisów prawnych w zakresie ochrony przyrody i nie wpłynie negatywnie na obszary
znajdujące się pod ochroną, w tym na obszary sieci Natura 2000. Nie wystąpią znaczące
negatywne oddziaływania na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000 oraz ich
integralność i spójność.
Rozwój elektrowni wodnych i wiatrowych, pozyskiwanie energii słonecznej i biogazowni ,
produkujących tzw. bezpieczną energię, czyli bez szkody dla środowiska, jest zgodny z polityką
ekologiczną na szczeblu międzynarodowym i wspólnotowym ( unijnym ), przyczynia się bowiem
do ograniczania emisji dwutlenku węgla do atmosfery, odpowiedzialnego za ocieplenie klimatu,
stanowiącego najpoważniejszy globalny problem ekologiczny. Uwzględniając powyższe , ocenia
się ogólnie, że realizacja zapisów studium nie będzie miała znaczącego negatywnego wpływu na
stan środowiska, a bilans skutków realizacji studium będzie dla środowiska przyrodniczego i
zdrowia ludzi korzystny
W wyniku realizacji zapisów ustaleń studium nie wystąpią skumulowane ani transgraniczne
oddziaływania na środowisko.
Uchwalone Studium pozwoli na prowadzenie właściwej , racjonalnej polityki w zakresie rozwoju
przestrzennego gminy w zgodności z zasadami zrównoważonego rozwoju .